Sương muối phương Bắc tràn về như một tấm lụa xám xịt, bao phủ toàn bộ pháo đài Bắc Bình Quan trong một bầu không khí lạnh giá đến buốt xương. Đêm qua, ba thân gỗ sồi già trăm tuổi từ Rừng sồi mục đã được kéo vượt qua vực sâu của Cầu đá gãy an toàn nhờ hệ thống ròng rọc kép dẻo dai. Dưới chân tháp canh Định Hải, Lão Tấn cùng nhóm thợ mộc của A Đa đang hì hục dùng cưa tay xẻ những thớ gỗ sồi dầy dặn, chuẩn bị gia cố lại trục quay rạn nứt của máy bắn đá đối trọng. Tiếng cưa gỗ kẽo kẹt xen lẫn tiếng búa rèn cộc cộc từ phía xưởng rèn dã chiến tạo nên những âm thanh bận rộn hiếm hoi giữa chốn biên thùy hoang lạnh.

Bùi Chí Kiên đứng trên đài quan sát cao nhất của tháp Định Hải. Bàn tay anh rách da băng bó bằng vải thô vẫn còn râm ran đau nhức mỗi khi đón những luồng gió lạnh rít qua khe đá. Đôi mắt anh đăm đăm nhìn về phía con đèo dốc hiểm trở dẫn về phủ thành Bắc Bình. Lửa báo động của nha môn phủ thành nhen nhóm đêm qua đã tắt, nhưng anh biết, sự yên bình này chỉ là giả tạo. Tri phủ Lý Hữu Bằng ôm tiền bỏ chạy đã đẩy năm trăm thương binh và hàng ngàn dân tị nạn vào thế tuyệt lộ. Giờ đây, pháo đài này hoàn toàn cô lập, tự cung tự cấp giữa mùa đông đói kém.

"Đồn trưởng Bùi! Có biến lớn ở nhà giếng!"

Tiếng hét thất thanh của một binh sĩ tuần tiễu phá vỡ sự tĩnh lặng của buổi sớm mai. Chí Kiên giật mình, xoay người chạy nhanh xuống những bậc thang đá dốc đứng bám đầy sương muối trơn trượt. Phía sau anh, phó tướng Trần Minh cũng siết chặt chuôi gươm mẻ lưỡi, khập khiễng lao theo.

Tại khu vực trung tâm pháo đài, nơi đặt Giếng nước Cổ Loa – nguồn nước ngọt duy nhất nuôi sống toàn bộ binh dân – một cảnh tượng hãi hùng đang diễn ra. Ba binh sĩ thuộc đội gác giếng đang nằm quằn quại trên nền đất lạnh, thân thể co giật liên hồi. Khóe miệng họ trào ra một thứ bọt mép màu đen xám lẫn lộn với những vệt máu tươi đậm đặc. Tiếng rên rỉ đứt quãng, đau đớn vang vọng khắp khoảng sân đá nứt nẻ.

"Tránh ra! Tất cả lùi lại sau mười bước! Không ai được chạm vào nguồn nước!"

Giọng nói thanh nhã nhưng vô cùng quyết đoán của Vũ Thùy Linh vang lên. Nữ y sĩ chiến trường trẻ tuổi bước nhanh tới, tà áo vải thô nhuộm chàm bám đầy mùi thảo dược bay phần phật trong gió lạnh. Cô quỳ xuống bên cạnh một binh sĩ đang co giật, nhanh chóng dùng ngón tay thon dài miết nhẹ dọc theo mạch máu cổ của gã. Sắc mặt Thùy Linh chợt biến đổi tột độ khi nhìn thấy những vệt tím tái, nổi gân xanh đen chạy dọc từ quai hàm xuống ngực người bệnh.

"Họ bị trúng độc," Thùy Linh ngước mắt nhìn Chí Kiên vừa chạy đến, hơi thở cô dồn dập dưới làn sương lạnh. "Độc tính phát tác cực nhanh, hủy hoại tâm phế. Đây không phải là ngộ độc thức ăn thông thường."

Chí Kiên không đáp, gương mặt anh đanh lại như sắt đá. Anh bước tới bệ giếng Cổ Loa được xây bằng những tảng đá vôi cổ xưa bám đầy rêu phong. Cánh cửa gỗ sồi bảo vệ nhà giếng vốn luôn được khóa chặt bằng chốt gỗ chịu lực, giờ đây xộc xệch một bên. Anh cúi người, nhặt chiếc gầu gỗ sồi bọc da trâu lên. Nước trong gầu sủi lên những bong bóng khí nhỏ màu xám nhạt, tỏa ra một mùi hăng hắc, lạnh lẽo vô cùng kỳ dị, tựa như mùi đất ẩm sau trận mưa sương muối ác tính.

"Là nấm sương muối," Thùy Linh ngửi thử mùi nước dội lại từ gầu, sắc mặt cô trắng bệch. "Đây là loại độc dược cực kỳ tàn khốc chiết xuất từ nấm độc biến dị chỉ mọc trên các vách đá vôi ẩm ướt ngoài biên ải. Chỉ cần một nhúm bột nhỏ bằng móng tay cũng đủ làm tê liệt hơi thở của cả một đội quân trong vòng vài khắc. Kẻ hạ độc đã đổ một lượng lớn bột độc trực tiếp xuống lòng giếng sâu ba mươi trượng này!"

Tin tức như sét đánh ngang tai xé toạc sự kiên nhẫn cuối cùng của đám đông binh sĩ và dân tị nạn đang vây quanh. Tiếng la hét hoảng loạn, tiếng khóc than bùng lên dữ dội.

"Giếng nước bị đầu độc rồi! Chúng ta chết chắc rồi!"

"Không có nước ngọt, năm trăm thương binh và hàng vạn bách tính trong làng tị nạn sẽ chết khát trong vòng ba ngày!"

"Là thần linh trừng phạt! Triều đình bỏ rơi chúng ta, giờ đến nguồn nước cũng bị nguyền rủa!"

Sự hoang mang cực độ nhanh chóng biến thành làn sóng phẫn nộ. Một vài cựu binh già chột mắt, mất chân bắt đầu giận dữ giương đao kiếm rỉ sét về phía những người dân tị nạn mới gia nhập Biên Sương Nghĩa Phu Doanh đêm qua. Lòng tin rạn nứt đột ngột đẩy pháo đài vào nguy cơ bạo loạn nội bộ tự hủy diệt trước khi quân Nhạn kéo đến.

"Câm miệng hết cho ta!" Trần Minh gầm lên, gã tuốt trần thanh gươm mẻ lưỡi, đứng chắn trước bệ giếng. "Kẻ nào còn dám náo loạn, kích động lòng quân, ta sẽ chém không tha!"

Nhưng sự trấn áp bằng bạo lực của gã phó tướng chỉ làm đám đông lùi lại trong u uất, những ánh mắt nghi kỵ vẫn găm chặt vào nhau đầy sát khí. Họ đói, họ khát, và giờ đây họ đối mặt với cái chết vô hình từ nguồn sống duy nhất.

Chí Kiên tiến lên một bước, chắn giữa Trần Minh và đám đông bách tính. Gương mặt anh bình tĩnh đến đáng sợ, đôi mắt thâm quầng vì thức đêm vẽ bản đồ quét qua khoảng sân đá. Anh không giải thích bằng những lời hứa hẹn sáo rỗng, mà bắt đầu hành động với tư duy thực chứng của một kỹ sư thành trì.

"Thùy Linh, cứu người trước!" Chí Kiên trầm giọng chỉ thị. "Có phương pháp nào giải độc tính của nấm sương muối lập tức không?"

Thùy Linh nhanh chóng mở hộp gỗ đựng cao dán và kim châm cứu bằng bạc, đầu óc cô hoạt động hết công suất dựa trên những ghi chép y lý của người cha quá cố: "Độc tính của nấm sương muối bám rất chặt vào máu huyết. Nước muối loãng thông thường không thể kích nôn hiệu quả với loại độc tàn khốc này, ngược lại còn làm độc tố thẩm thấu nhanh hơn vào phủ tạng. Phương pháp duy nhất là dùng than hoạt tính cổ đại – bột than củi mịn tôi muối – phối hợp với rượu chưng cất nồng độ cao để hấp thụ hoàn toàn độc tố trong dạ dày trước khi nó phá hủy tâm phế!"

"Than củi mịn tôi muối?" Lão Tấn đứng bên cạnh khựng lại, tay cầm búa rèn run lên. "Trong xưởng rèn của ta có đầy bụi than củi gỗ sồi mịn thu gom từ bễ thổi gió liên hoàn!"

"Lập tức mang ba thúng bụi than củi gỗ sồi mịn nhất đến đây!" Chí Kiên ra lệnh cho A Sâm đang đứng ngơ ngác phía sau. "A Mần, đi lấy ngay hai hũ rượu chưng cất nồng độ cồn bảy phần mười từ trại thương binh của Thùy Linh!"

Chỉ trong vòng nửa khắc, bụi than củi gỗ sồi mịn như cám và hai hũ rượu mạnh đã được mang đến bệ giếng. Thùy Linh nhanh nhẹn dùng muỗng tre múc bột than củi đen nhánh, phối trộn tỉ mỉ với rượu chưng cất mạnh và một chút mật mía cô đặc để tạo độ kết dính dẻo dai dã chiến. Cô cạy miệng binh sĩ đang co giật, đổ trực tiếp hỗn hợp đen ngòm này vào cổ họng họ.

*Hự... Ọe...*

Sau vài hơi thở căng thẳng tột độ, người binh sĩ đầu tiên bỗng trợn trừng mắt, gập người nôn ra những bãi dịch đen ngòm bốc mùi hôi thối nồng nặc của nấm độc bám chặt vào bột than củi. Sắc tím tái dọc mạch máu cổ của gã từ từ nhạt đi, nhịp thở dần trở nên đều đặn trở lại dưới sự kinh ngạc của hàng trăm ánh mắt dõi theo.

"Hiệu quả rồi! Than củi cứu được người rồi!" Đám đông bách tính xôn xao, những tiếng thở phào nhẹ nhõm vang lên khắp khoảng sân.

"Than củi mịn có kết cấu xốp rỗng với hàng vạn khoang nhỏ li ti vô hình," Chí Kiên giải thích cho Trần Minh và các phó tướng xung quanh bằng giọng điềm tĩnh khoa học. "Khi đi vào cơ thể, cấu trúc xốp này hoạt động như một cái bẫy cơ học khổng lồ, hấp thụ và giữ chặt các phân tử độc tố hữu cơ của nấm sương muối bên trong trước khi chúng kịp thẩm thấu qua màng ruột. Rượu mạnh đóng vai trò thúc đẩy quá trình tuần hoàn ngoại vi, giúp cơ thể tống khứ chất độc ra ngoài qua đường nôn mửa. Đây không phải là phép thuật, đây là quy luật vật lý vật liệu thực chứng."

Cứu sống được ba binh sĩ gác giếng tạm thời ổn định được lòng quân, nhưng bài toán nan giải nhất vẫn nằm trước mắt: Nguồn nước suối ngầm Giếng Cổ Loa sâu ba mươi trượng đã bị ô nhiễm hoàn toàn. Nếu không làm sạch nguồn nước này, pháo đài Bắc Bình Quan sẽ biến thành một nấm mồ khô héo không cần một mũi tên nào từ quân Nhạn.

"Đồn trưởng Bùi, chúng ta phải tát cạn giếng sao?" Lý Đại Ngưu gãi đầu lo lắng. "Giếng sâu ba mươi trượng đào xuyên qua các tầng đá vôi cứng ngắc, nước ngầm từ mạch suối dưới lòng đất liên tục phun trào. Với sức người của Biên Sương Nghĩa Phu Doanh, tát cạn giếng mất ít nhất mười ngày đêm!"

"Không cần tát cạn. Chúng ta sẽ lọc nước trực tiếp bằng hệ thống lưới lọc than cát liên hoàn dã chiến," Chí Kiên lắc đầu, đôi mắt anh sáng lên tia sáng quyết đoán. Anh dùng than củi vạch nhanh một sơ đồ hình học lát cắt không gian lên mặt bệ đá giếng cổ.

"Chúng ta sẽ chế tạo một ống lọc khổng lồ bằng thân gỗ sồi già rỗng ruột vừa đốn được. Bên trong ống gỗ, chúng ta xếp xen kẽ năm lớp vật liệu lọc dầm nện chặt: Lớp thứ nhất ở đáy là sỏi cuội lớn để chặn rác; lớp thứ hai là cát mịn thạch anh để giữ lại cặn bẩn; lớp thứ ba là bột than củi gỗ sồi nện chặt dầy một thước để hấp thụ hoàn toàn độc tố nấm sương muối; lớp thứ tư là đất sét chịu lửa cao lanh nung nhẹ để ổn định dòng chảy; và lớp trên cùng là xơ dừa bện sáp ong để lọc thô. Chúng ta sẽ thả ống lọc này xuống đáy giếng cổ, dùng hệ ròng rọc kép để dẫn dòng nước ngầm phun trào đi xuyên qua ống lọc trước khi múc lên."

"Kỹ nghệ lọc nước liên hoàn này..." Phùng Hạp – cựu quan thủy lợi già nua – khập khiễng bước tới, đưa ngón tay vuốt chòm râu xơ xác, ánh mắt lão hiện lên sự thán phục tột cùng. "Nước đi qua năm lớp lọc cơ học và hóa học này sẽ sạch hơn cả nước suối nguồn. Đồn trưởng Bùi, ngài thực sự đã biến tri thức thủy lợi cổ đại thành vũ khí giữ mạng!"

"Lý Đại Ngưu! Lâm Sâm!" Chí Kiên lập tức ra lệnh. "Chỉ huy toàn bộ phu dịch Nghĩa Phu Doanh chia làm ba ca kíp làm việc liên tục không nghỉ. Đục rỗng thân gỗ sồi già, thu gom cát mịn thạch anh từ lòng suối cạn và nện chặt than củi xưởng rèn vào ống lọc. Chúng ta phải hoàn thành và thả ống lọc xuống đáy giếng Cổ Loa trong vòng mười hai canh giờ!"

"Tuân lệnh!" Tiếng hô đồng thanh của hàng vạn dân tị nạn vang dội pháo ải. Lòng tin được khôi phục, bạo loạn bị dập tắt từ trong trứng nước nhờ giải pháp khoa học điềm tĩnh của người đồn trưởng trẻ tuổi.

***

Trong khi hàng ngàn phu dịch đang hối hả vận chuyển vật liệu lọc dưới sự chỉ huy của Lý Đại Ngưu, Chí Kiên không dừng lại. Anh quỳ xuống bên bệ đá giếng Cổ Loa, nhắm mắt tập trung tinh thần để nhãn quan địa hình 3D trong đầu tự động kích hoạt. Các đường lưới hình học màu đồng thau ảo ảnh hiện lên, tái dựng lại toàn bộ kết cấu không gian của nhà giếng cổ xưa.

Ánh mắt Chí Kiên bỗng dừng lại ở một thớ đá nứt nẻ sát chân bệ giếng, nơi bám một vệt bùn ẩm ướt màu xám đỏ vô cùng kỳ dị. Anh cúi người, dùng ngón tay miết nhẹ lớp bùn đưa lên mũi ngửi. Mùi tanh nồng của quặng sắt magnetit chất lượng thấp lẫn lộn với độ dẻo mịn đặc trưng của đất sét cao lanh chịu nhiệt.

"Bùn mỏ sét cao lanh..." Chí Kiên lẩm nhẩm, chân mày anh nhíu chặt lại.

Loại đất sét chịu lửa màu xám đỏ này chỉ tồn tại duy nhất tại Vách núi Đất Sét Chịu Lửa phía Tây pháo đài – nơi anh vừa dẫn đội phu dịch đi khai thác lậu đêm qua để xây lò cao nung gạch. Điều này có nghĩa là hung thủ hạ độc không phải là kẻ đột nhập từ bên ngoài, mà phải là một kẻ nằm trong nội bộ pháo ải, một kẻ vừa tham gia vào đội khai thác đất sét chịu lửa cùng anh đêm qua!

"Trần Minh!" Chí Kiên đứng bật dậy, gọi giật gã phó tướng đang tuần tra gần đó. "Đêm qua có bao nhiêu người tham gia vào đội vận chuyển đất sét từ vách núi phía Tây về pháo đài?"

Trần Minh khựng lại, nhanh chóng rút cuốn sổ tre ghi chép binh số ra tra cứu: "Tổng cộng có ba mươi phu dịch Nghĩa Phu Doanh và mười binh sĩ thuộc Biên phòng doanh hộ tống. Tất cả đều được Nguyễn Sĩ ghi chép ngày công chi tiết để nhận khẩu phần lương khô mốc."

"Kiểm tra ngay danh sách mười binh sĩ hộ tống đêm qua!" Ánh mắt Chí Kiên lạnh lùng sắc lẹm như dao cạo. "Đặc biệt tìm kiếm kẻ nào có nhiệm vụ gác kho máy bắn đá hoặc có quyền ra vào nhà giếng tự do."

Trần Minh lật giở từng thẻ tre, ngón tay gã dừng lại ở một cái tên: "Lục A Tào... Gã là binh đinh giữ kho máy bắn đá, đêm qua gã chủ động xin gia nhập đội hộ tống vận chuyển đất sét chịu nhiệt vì nói rằng cần lấy đất sét về sửa bệ đỡ bánh răng. Sáng nay gã cũng có tên trong ca trực gác cổng thành phía Nam!"

"Lục A Tào!" Chí Kiên siết chặt nắm tay, chiếc thước đo góc đồng khảm bạc ở thắt lưng khẽ va vào giáp da phát ra tiếng kêu đanh gọn. "Kẻ phá hoại ngầm đổ cát vào ổ trục bánh răng máy bắn đá đối trọng trước trận đánh của quân Nhạn chính là gã! Lần này gã nhận mật lệnh hạ độc giếng nước để phối hợp với quân địch từ bên ngoài!"

"Khốn kiếp! Ta phải chém chết tên phản đồ này!" Trần Minh phẫn nộ gầm lên, gã xoay người định dẫn Thiết vệ quân đi truy bắt.

"Khoan đã! Đừng rút dây động rừng," Chí Kiên ngăn gã phó tướng lại, ánh mắt thâm trầm tính toán. "Lục A Tào hạ độc giếng nước Cổ Loa vào sáng sớm, gã biết độc tính phát tác sẽ gây hoang mang tột độ. Khi thấy chúng ta khống chế được dịch độc và bắt đầu lọc nước, gã sẽ biết hành vi bại lộ và tìm cách trốn chạy khỏi pháo đài ngay trong đêm tối sương mù này. Trần Minh, cho Thiết vệ quân mật phục tại cổng thành phía Nam, tắt hết đuốc gác, dùng khiên da trâu bọc sáp che chắn bóng tối. Chúng ta sẽ bắt sống gã ngay tại trận!"

***

Đêm muộn, sương muối ngưng tụ dày đặc đến mức tầm nhìn dưới năm bước chân. Toàn bộ pháo đài Bắc Bình Quan chìm vào sự tĩnh lặng tịch mịch đáng sợ. Tiếng gió rít gào qua khe núi đá vôi nghe như tiếng hú ghê rợn của quỷ dữ b bãi tha ma phế ải.

Tại cổng thành phía Nam, cánh cửa gỗ sồi rách nát sau trận chiến cũ khép hờ, bóng tối bao phủ hoàn toàn các chốt gác. Trần Minh cùng mười Thiết vệ quân thiện xạ đang nín thở, nằm bất động phía sau các tấm khiên gỗ sồi bọc da trâu nện sáp ong dầy dặn dã chiến.

Một bóng đen gầy yếu, mặc giáp da rách vai lấm lét bước ra từ hốc tường đá tối tăm. Gã di chuyển khúm núm, đi đứng khập khiễng run rẩy như chuột ngày, mắt ti hí đảo liên hồi dáo dác nhìn quanh. Tay gã siết chặt một túi vải nhỏ, bước nhanh về phía khe cửa cổng thành phía Nam đang khép hờ hòng lách người trốn chạy ra ngoài biên ải.

*Két...*

Tiếng bản lề cửa gỗ rỉ sét khẽ rên rỉ dưới lực đẩy của bóng đen.

"Lục A Tào! Đêm muộn sương muối thế này, gã định đi đâu ngoài biên ải?"

Giọng nói trầm ổn, lạnh lùng của Chí Kiên đột ngột vang lên từ trên đỉnh tháp canh tối tăm.

Bóng đen giật nảy mình hoảng loạn, gã chưa kịp quay đầu chạy trốn thì từ trong bóng tối bao phủ quanh cổng thành, mười Thiết vệ quân dũng cảm đồng loạt xông ra, giương nỏ liên châu tự động khóa chặt mọi lối thoát của gã.

"Phản đồ! Quỳ xuống!" Trần Minh bước ra từ bóng tối, thanh gươm mẻ lưỡi kề sát cổ họng Lục A Tào, ánh mắt gã phẫn nộ như muốn rực lửa.

Lục A Tào hoảng sợ tột độ, chân gã run rẩy quỳ sụp xuống nền đá bám đầy sương muối lạnh giá. Thân hình gầy yếu của gã run cầm cập, miệng lắp bắp không thành tiếng: "Đồn... Đồn trưởng Bùi... Phó tướng Trần... Tiểu nhân... tiểu nhân chỉ là đi tuần tra biên giới... không có ý đào ngũ..."

"Tuần tra biên giới mà mang theo túi tiền vàng mười lượng giấu trong lót giày sao?" Chí Kiên bước xuống bậc thềm đá, tay cầm chiếc thước đo góc đồng khảm bạc gõ nhẹ lên báng súng nỏ của Thiết vệ quân.

Trần Minh thô bạo đạp ngã Lục A Tào, lột phăng chiếc giày rách nát của gã ra. Đúng như tính toán của Chí Kiên, từ bên trong lớp lót giày rách nát rơi ra một túi vải nhỏ đựng mười lượng vàng ròng lấp lánh ánh kim dưới ánh đuốc vừa thắp lên, cùng với một tờ giấy bản mỏng đã bị ẩm ướt một phần bởi mồ hôi chân.

Chí Kiên nhặt tờ giấy bản lên, cẩn thận trải rộng dưới ánh đuốc. Đôi mắt anh chợt co rút lại khi nhìn thấy những hàng chữ viết bằng mực tàu đen nhánh cùng dấu ấn ký tri phủ đóng đỏ tươi ở góc cuối.

Đó chính là "Danh sách liên lạc của Lục A Tào" – tờ giấy ghi chép chi tiết các khoản tiền nhận hằng tháng và mật lệnh phá hoại ngầm từ nha môn phủ tri phủ Lý Hữu Bằng chỉ thị. Tờ giấy vạch trần một sự thật tàn khốc: Tri phủ Lý Hữu Bằng cố tình mua chuộc Lục A Tào hạ độc nguồn nước ngọt duy nhất và phá hoại máy bắn đá đối trọng của pháo đài nhằm bức tử năm trăm thương binh biên phòng doanh, hòng che giấu toàn bộ hành vi bòn rút công quỹ phòng thủ biên giới bao năm qua trước đợt thanh tra sắp tới của kiểm sát sứ trung ương.

"Khốn kiếp! Tri phủ Lý Hữu Bằng dám bán nước hại dân, cấu kết với ngoại bang để diệt khẩu chúng ta!" Trần Minh phẫn nộ thét lên, gã giương gươm định chém đầu Lục A Tào ngay tại chỗ.

"Khoan đã! Giữ mạng cho gã," Chí Kiên ngăn Trần Minh lại, ánh mắt anh thâm trầm nhìn tờ danh sách liên lạc mật. "Tờ giấy này chính là bằng chứng pháp lý đanh thép nhất để chúng ta lật tẩy tội ác của tri phủ và Trịnh gia trước toàn quân và bách tính biên thùy. Trói gã lại, giam nghiêm ngặt vào ngục tối pháo ải!"

Trận chiến khống chế nguồn nước độc Cổ Loa đã tạm thời kết thúc thắng lợi nhờ hệ thống lọc nước liên hoàn dã chiến bằng than củi gỗ sồi của Chí Kiên, nhưng hiểm họa mới đã áp sát ngay trước mắt. Tiếng vó ngựa dồn dập báo hiệu Đô ty Vương Đạt đang dẫn hai ngàn nha binh chính quy tiến sát pháo đài để cưỡng chế tịch thu xưởng rèn phòng biên giới.