Sương đêm Hải Phong dường như có vị của rỉ sét và than đá. Thứ sương mù đặc quánh, ẩm lạnh thổi vào từ phía cửa sông Nam Triệu len lỏi qua những rặng tre già rậm rạp ở ngoại ô, bao phủ lên khu xưởng mài pha lê bỏ hoang của cha Triết như một tấm liệm xám xịt. Đêm đã về khuya, khoảng mười một giờ rưỡi, cả vùng rìa cảng biển hoàn toàn chìm vào sự im lặng chết chóc, ngoại trừ tiếng sóng vỗ ì oạp từ xa và tiếng rít đều đặn của những cơn gió bấc đi qua các khe hở của mái tôn rỉ sét.

Trịnh Minh Triết đi sau dáng người vạm vỡ của cậu ruột Nguyễn Văn Thành. Bước chân của anh không phát ra tiếng động nhờ đôi giày đế cao su mỏng đã sờn. Mắt phải của Triết hoàn toàn chìm trong bóng tối sau lớp băng gạc y tế dày cộm, trong khi mắt trái—vốn đang bị giãn đồng tử tối đa dưới tác dụng phụ của thuốc nhỏ mắt đặc trị do Bác sĩ Phương điều chế—nhức nhối dữ dội mỗi khi anh cố gắng điều tiết. Anh phải kéo thấp dải băng đen bảo hộ lọc tia UV và laser sát xuống sống mũi để cản bớt những tia sáng khuếch tán yếu ớt từ sương mù.

"Cẩn thận rào kẽm gai, Triết," cậu Thành thì thầm, giọng nói trầm ấm hạ thấp xuống mức tối thiểu. Gã cựu công nhân bốc xếp cảng dùng một chiếc kìm cộng lực cũ rỉ sét để bấm đứt một sợi dây thép gai hoen ố, mở ra một khe hở vừa đủ để một người lách qua. "Khu vực này mười năm nay bị quây kín. Bọn bảo an của Tập đoàn Prism thỉnh thoảng vẫn cho xe tuần tra quét đèn pha dọc con lộ bên ngoài. Chúng ta chỉ có mười lăm phút trước khi chuyến tuần tra tiếp theo quay lại."

Triết gật đầu. Anh lách người qua khe hở rào kẽm gai. Khi vạt áo măng tô sờn cũ dính vết bạc nitrat của anh quệt vào hàng rào, một hạt sương muối lạnh buốt rơi xuống gáy, khiến anh khẽ rùng mình. Anh đưa bàn tay đeo găng da mỏng lên chạm vào những mảng tường gạch cháy sém của khu xưởng cũ. Mười năm trước, nơi đây từng là xưởng mài pha lê thạch anh nhộn nhịp của dòng họ Trịnh. Giờ đây, nó chỉ còn là một bộ khung nhà đổ nát, rêu phong phủ đầy trên những cột bê tông nứt nẻ.

Triết bật chiếc đèn pin cơ học bọc đầu bằng một lớp vải mỏng để giảm cường độ sáng, chỉ để lại một luồng sáng vàng nhạt tù mù. Anh quét luồng sáng lên mảng tường cháy đen gần lối vào. Mắt trái của anh nheo lại. Dưới lớp muội than dày mười năm, anh phát hiện ra những hạt tinh thể màu xanh lục nhạt bám chặt vào kẽ gạch.

Tim Triết đập mạnh một nhịp. Anh đưa ngón tay trái—vẫn còn vết bỏng axit nhẹ từ các tập trước—miết lên lớp tinh thể đó rồi đưa lên gần mũi. Mùi hăng nồng, khét lẹt đặc trưng của phốt pho trắng bốc lên.

"Chữ ký hóa chất lân tinh xanh lục..." Triết thầm thì, giọng anh run lên vì phẫn nộ. "Nó hoàn toàn trùng khớp với chất cháy lân tinh đã thiêu rụi tiệm ảnh 'Ánh Sáng Cũ' của mình đêm qua. Vụ cháy xưởng mài của cha mười năm trước không phải là tai nạn chập điện. Chính là bọn chúng... Tập đoàn Prism đã dùng cùng một phương thức phóng hỏa để xóa sổ di sản của gia đình mình."

"Triết, chúng ta không có nhiều thời gian để hoài niệm đâu," cậu Thành khẽ giục, gã đứng cảnh giới sát khung cửa sổ không còn kính, mắt hướng về phía con lộ tối tăm phía xa. "Mau vào gian trung tâm đi."

Triết thu lại cảm xúc, siết chặt chiếc gậy titan dò đường trong tay phải, bước sâu vào bên trong. Gian nhà xưởng trung tâm ẩm ướt, hơi nước từ sông cảng ngưng tụ trên những vỉ kèo thép rỉ sét phía trên đỉnh đầu rơi xuống mái tôn nghe tí tách. Ở chính giữa gian phòng, chiếc bàn mài cơ học trung tâm hiện ra như một khối sắt khổng lồ hoen ố. Chiếc bàn mài này bám đầy một lớp bụi thạch anh rỉ sét dày đặc, xám xịt và lấp lánh dưới ánh đèn pin yếu ớt.

Triết tiến lại gần chiếc bàn mài. Anh biết, dưới gầm chiếc bàn mài này chính là nơi cha anh đã lắp đặt hệ thống bẫy cơ học để bảo vệ căn hầm bí mật. Triết quỳ một gối xuống nền đất ẩm ướt bám đầy rêu. Anh luồn tay xuống dưới gầm bàn mài, nơi có một tấm bản vẽ đồng thau được bắt vít chặt vào khung thép.

Vì mắt phải bị băng kín và mắt trái đang bị nhòe mờ dưới ánh sáng yếu, Triết không thể quan sát bằng mắt thường. Anh nhắm mắt trái lại, hoàn toàn tin tưởng vào mười đầu ngón tay nhạy cảm của mình. Anh áp dụng kỹ năng đọc bản vẽ cơ khí quang học bằng xúc giác, miết nhẹ các đầu ngón tay dọc theo những đường rãnh khắc axit siêu nhỏ trên bề mặt tấm đồng.

Những đường rãnh khắc nông sâu không đều hiện lên trong đại não Triết như một bản đồ lập thể. Anh cảm nhận được những ký hiệu toán học về góc khúc xạ phi cầu, những phương trình sóng ánh sáng phức tạp mà cha anh đã khắc chìm lên đây.

"Cha không dùng các con số thông thường để ghi mật mã," Triết thầm phân tích, các đầu ngón tay anh dừng lại ở một chuỗi các vạch rãnh khắc song song có độ dài ngắn khác nhau. "Đây là nhịp gõ của đồng hồ cơ. Cha đã chuyển hóa các thông số góc mài thấu kính phi cầu thành tần số dao động của bánh răng quả lắc. Mật mã khúc xạ trong bản vẽ của cha... ba góc phản xạ gương lật phải được đặt chính xác ở góc ba mươi độ."

Triết mở chiếc hộp gỗ nhỏ mang theo bên mình, lấy ra ba mảnh thấu kính phản quang nhỏ mà anh đã chuẩn bị từ trước. Hệ thống bẫy cơ học dưới gầm bàn mài yêu cầu người mở phải chiếu một luồng sáng đèn pin đi qua ba thấu kính này, bẻ cong ánh sáng đúng ba lần ở góc ba mươi độ để kích hoạt cảm biến quang trở cơ học cổ điển giấu phía sau tấm đồng.

Triết đặt mảnh thấu kính thứ nhất vào khe trượt bằng đồng dưới gầm bàn. Với thị lực một mắt bị hạn chế, anh phải dùng xúc giác để cảm nhận khấc định vị cơ học. Anh đặt mảnh thấu kính thứ hai, rồi thứ ba.

"Cậu Thành, chiếu đèn pin vào đây cho cháu, giữ thẳng góc," Triết nói khẽ.

Cậu Thành bước lại gần, giữ chiếc đèn pin vàng nhạt chiếu thẳng vào tiêu cự của thấu kính thứ nhất. Luồng sáng đi qua thấu kính thứ nhất, bẻ cong một góc ba mươi độ, chạm vào bề mặt thấu kính thứ hai. Nhưng khi luồng sáng chuẩn bị đi qua thấu kính thứ ba để kích hoạt chốt khóa, một tiếng *két* cơ học khô khốc vang lên từ bên trong hộp cơ cấu.

Một bánh răng cơ học bên trong hệ thống bẫy bị kẹt cứng do mười năm rỉ sét tích tụ. Nó không thể xoay hết hành trình để giải phóng chốt khóa. Lực cản cơ học dội ngược lại khiến hệ thống bắt đầu trượt về phía một sợi dây cáp thép nhỏ—bẫy sập cơ khí. Nếu sợi cáp bị đứt, một quả nặng bằng gang nặng năm mươi ký phía trên trần xưởng sẽ rơi thẳng xuống, vừa phá hủy toàn bộ bàn mài, vừa kích hoạt chuông báo động cơ học vang dội toàn khu cảng.

"Chết tiệt, bánh răng bị kẹt rồi!" Cậu Thành biến sắc, tay gã run nhẹ nhưng vẫn cố giữ thẳng luồng sáng đèn pin.

Triết cảm nhận được sự rung động bất thường của sợi cáp thép qua chiếc gậy titan đang tì vào khung bàn. Anh biết mình chỉ có một cơ hội duy nhất. Nếu anh buông tay hoặc để hệ thống trượt thêm một milimet, bẫy sập sẽ kích hoạt.

Triết không hoảng loạn. Anh dùng tay trái luồn vào túi áo măng tô, lôi ra một lọ dầu tuyết tùng nhỏ—thứ dầu tinh khiết chuyên dùng để bảo quản thấu kính cổ mà anh luôn mang theo. Anh mở nắp bằng răng, ngậm chặt lọ dầu rồi dùng tay phải giữ chặt khớp khóa đang trượt.

Triết ghé sát mặt vào khe hẹp dưới gầm bàn, dùng ngón tay cảm nhận kẽ hở giữa hai bánh răng rỉ sét. Anh nhỏ ba giọt dầu tuyết tùng vào kẽ bánh răng. Chất dầu lỏng, trong suốt nhanh chóng len lỏi vào những vết nứt vi mô của lớp rỉ sét sắt.

"Lần gạt này phải tuyệt đối chính xác," Triết tự nhủ, mồ hôi lạnh rỉ ra trên trán anh, hòa lẫn với bụi thạch anh xám xịt bám trên mặt. Anh đưa đầu chiếc gậy titan vào kẽ khớp khóa, sử dụng nó như một đòn bẩy cơ học.

Do mất đi mắt phải, khả năng ước lượng tiêu cự và khoảng cách của Triết bị sai lệch. Trong lần gạt đầu tiên, anh dùng lực quá mạnh khiến đầu gậy titan bị trượt đi một milimet, suýt chút nữa đã chạm vào sợi cáp báo động. Tiếng kim loại va chạm *coong* nhẹ vang lên trong không gian tĩnh mịch khiến tim cậu Thành như nhảy ra khỏi lồng ngực.

"Triết! Có tiếng động xe tuần tra ngoài lộ!" Cậu Thành thì thầm gấp gáp.

Triết nhắm nghiền mắt trái để triệt tiêu hoàn toàn sự nhiễu loạn của ánh sáng mờ. Anh chỉ dùng xúc giác mười đầu ngón tay để cảm nhận độ căng của sợi cáp. Đầu ngón tay anh miết mạnh vào cạnh bánh răng rỉ sét sắc nhọn để giữ chặt nó, kim loại sắc bén cứa rách lớp găng da mỏng, cắt vào thịt làm máu tươi rỉ ra, nhuộm đỏ một góc tấm đồng thau.

Cơn đau buốt từ đầu ngón tay truyền thẳng lên não bộ, nhưng nó lại giúp Triết lấy lại sự tập trung tuyệt đối. Anh tính toán lại lực gạt dựa trên độ nhớt của dầu tuyết tùng và góc nghiêng của gậy titan.

"Khớp khóa... ba mươi độ khúc xạ... bây giờ!" Triết gầm nhẹ trong cổ họng, anh dùng lực cổ tay gạt nhẹ chiếc gậy titan.

*Tách. Sclick.*

Tiếng khớp khóa cơ học trượt nhẹ nhàng vào rãnh hãm vang lên giòn giã dưới gầm bàn mài. Sợi cáp thép căng cứng lập tức chùng xuống. Tấm bản vẽ đồng thau từ từ xoay nghiêng góc chín mươi độ, để lộ ra một khoang trống nhỏ sâu khoảng ba mươi phân dưới nền đất nện của xưởng mài.

Triết thở phào nhẹ nhõm, anh rút bàn tay bết máu và dầu tuyết tùng ra khỏi gầm bàn, khẽ lau vết máu vào vạt áo măng tô sờn cũ.

Bên trong khoang trống ẩm ướt hiện ra một chiếc hộp gỗ sồi cổ kính, xám xịt vì bụi thời gian nhưng không hề bị ảnh hưởng bởi vụ cháy mười năm trước nhờ lớp bê tông chịu nhiệt bao bọc quanh khoang ngầm. Đây chính là hộp gỗ chứa thấu kính pha lê của Trịnh Hoài Sơn.

Triết run run đưa tay nhấc chiếc hộp gỗ sồi ra khỏi khoang ngầm. Chiếc hộp gỗ nặng trịch, có khắc chìm hoa văn hình bánh răng đồng hồ của dòng họ Trịnh trên nắp.

"Lấy được rồi, Triết! Mau rút thôi!" Cậu Thành tắt phụt đèn pin, nhanh chóng đỡ Triết đứng dậy khi ánh đèn pha quét từ chiếc xe tuần tra của bảo an Prism bắt đầu lướt qua những rặng tre ngoài lộ, hắt những vệt sáng quét dọc qua khung cửa sổ đổ nát của nhà xưởng.

Triết ôm chặt chiếc hộp gỗ sồi vào lòng ngực ấm áp, nơi có cuốn sổ tay bị cháy xém một nửa của mẹ anh đang nằm yên lặng trong túi áo. Anh lách người qua các bức tường đổ nát, cùng cậu Thành biến mất vào màn sương mù dày đặc của bến cảng Hải Phong ngay trước khi chiếc xe tuần tra đi ngang qua.

Khi đã ẩn nấp an toàn dưới bóng tối của một container rỉ sét sát bờ sông, Triết khẽ mở nắp chiếc hộp gỗ sồi bằng một nhịp gõ cơ học dựa trên nhịp gõ của đồng hồ cổ.

Bên trong chiếc hộp gỗ sồi dưới hầm ngầm hiện ra một thấu kính pha lê tự nhiên có góc mài phi cầu kỳ lạ, lấp lánh sắc cầu vồng dưới ánh đèn pin yếu ớt mà cậu Thành vừa khẽ hé mở che chắn bằng lòng bàn tay. Luồng sáng đi qua thấu kính bị bẻ cong khúc xạ hoàn hảo, tạo ra những dải màu sắc tinh khiết đến mức không một hạt bụi nào trong sương mù có thể làm mờ đi được.