Sương muối của buổi sớm mai Hải Dương tràn qua những kẽ đá nứt nẻ của phòng biệt giam, mang theo cái lạnh buốt của vùng đầm lầy duyên hải thổi thẳng vào da thịt Lê Khắc Khiêm. Sau một đêm thức trắng tại gác mái Thương hội Nam Giao để hoàn thành bản báo cáo phục dựng, Khiêm đã được Lão Tòng lén đưa trở lại ngục thất trước khi trời hửng sáng. Nhưng sự yên bình ngắn ngủi ấy nhanh chóng bị dập tắt. Ngay khi bước chân vào lối ngách, Khiêm đã bị Đội trưởng Đinh và toán lính lệ hung tợn áp giải thẳng xuống Hầm tối ngục thất — nơi biệt giam sâu nhất, tối tăm và ẩm ướt nhất của phủ đường Hải Dương.

Nước lạnh ngập đến mắt cá chân, đen ngòm và bốc mùi hôi thối của bùn rêu lâu năm. Không có rơm khô, không có đĩa đèn dầu sở thắp muộn, bốn bề chỉ là những bức tường đá dày ba thước từ thời Lý rêu phong ẩm mốc. Tấm lưng của Khiêm, nơi vết bỏng rộp khổng lồ do giấu đĩa đèn nóng đêm trước đang rỉ nước vàng, dính chặt vào lớp áo vải thô rách rưới. Mỗi khi anh khẽ dịch chuyển, cơn đau rát buốt lại giật lên tận đỉnh đầu, kéo theo cơn sốt nhẹ khiến hai thái dương anh đập liên hồi, nóng ran. Nhưng dưới lớp áo vải thô sờn cũ ấy, bản báo cáo thâm hụt thuế viết trên Giấy bản Hải Dương dai chắc, có đóng dấu đỏ tươi rói bảo chứng của Thương hội Nam Giao, vẫn được anh giấu kỹ sát lồng ngực như một tấm giáp hộ mệnh cuối cùng.

Tiếng xích sắt khua lên sàn đá lạnh lẽo ngoài hành lang, cắt đứt sự im lặng rợn người của hầm tối. Cánh cửa sắt nặng nề rít lên một tiếng chói tai. Ánh đuốc dầu sở chập chờn rọi vào, kéo theo hai bóng người bước xuống. Đi đầu là Cai ngục Bùi với bộ binh phục cáu bẩn mùi rượu nhạt, và ngay phía sau gã là Cai lệ Sáu — trưởng nhóm đòi nợ thuê của tiệm cầm đồ Trần gia. Gương mặt Cai lệ Sáu dài ngoẵng, đôi mắt hí ti hí lấp liếm một tia tàn nhẫn hiểm độc. Gã không cầm roi da hay xích sắt đòi nợ như mọi khi, mà trên tay lại nâng một chiếc hộp gỗ thông nhỏ, sơn son thiếp vàng đã bong tróc vài mảng.

"Lê Khắc Khiêm," Cai lệ Sáu cất giọng, tiếng cười khè khè như tiếng rắn bò qua lá khô. "Trần đốc phủ có lời khen cho trí tuệ thần toán của ngươi. Một đêm phục dựng lại cả tàng thư các đã cháy thành tro, quả là danh bất hư truyền. Nhưng tiếc thay, kẻ khôn ngoan quá thường không sống thọ, mà người thân của kẻ khôn ngoan lại càng đoản mệnh."

Gã hất hàm. Cai ngục Bùi tiến lên, giật mạnh chiếc hộp gỗ từ tay Sáu rồi ném thẳng xuống vũng nước lạnh dưới chân Khiêm. Chiếc hộp gỗ rơi "bõm" xuống nước, nắp hộp bật mở, để lộ ra một chiếc khăn vải xô loang lổ những vệt máu đỏ thẫm đã bắt đầu khô quánh. Cuộn tròn trong chiếc khăn là một vật thể nhỏ, thon dài, nhầy nhụa máu tươi.

Khiêm nín thở, tim anh thắt lại một nhịp đau đớn. Dưới ánh đuốc chập chờn, anh nhìn thấy rõ vật thể ấy. Đó là một ngón tay thiếu nữ, nhỏ nhắn, gầy gò, móng tay vẫn còn dính chút bụi đất của vùng đồi núi.

"Lê Thị Mai," Cai lệ Sáu ghé sát tai vào song sắt, thì thầm đầy đê tiện. "Mười bốn tuổi, gầy gò mảnh mai, da ngăm đen vì sương gió. Con bé khâu nón rất khéo, nhưng từ nay chắc không cần đến ngón tay này nữa rồi. Đốc phủ Trần nhắn lại: Nếu giờ Ngọ hôm nay, ngươi dám trình bản báo cáo phục dựng kia trước mặt khâm sai Hoàng Kỳ Sơn, ngón tay tiếp theo gửi đến ngục thất sẽ là ngón tay đeo nhẫn của em gái ngươi. Và đến tối, ngươi sẽ nhận được cái đầu của nó."

Một bức huyết thư viết vội trên mảnh vải rách được Cai ngục Bùi ném tiếp vào phòng giam. Nét chữ nguệch ngoạc, run rẩy của Lê Thị Mai hiện rõ: *"Anh hai... cứu em... tụi nó bắt em ở chùa Côn Sơn..."*

Thế giới quanh Khiêm như sụp đổ hoàn toàn. Đầu óc anh quay cuồng, lồng ngực phập phồng thở dốc, hai tai ù đi như có tiếng sấm sét nổ ngang trời. Hình ảnh người em gái nhỏ gầy gò, hiểu chuyện đến đau lòng, đứa em duy nhất gánh chịu sự kỳ thị và truy lùng của hào tộc sau cái chết oan khuất của cha, giờ đây đang nằm trong tay lũ quỷ dữ. Nỗi đau mất cha chưa nguôi, giờ đây gọng kìm con tin tàn nhẫn của Trần gia lại siết chặt lấy cổ họng anh, đẩy anh vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Cai ngục Bùi mỉa mai cười lớn, hất hàm nói: "Khiêm à, nghe lời khuyên của ta đi. Cúi đầu ký vào tờ khai tự thú tham ô mười vạn lạng bạc này đi. Giữ lại mạng nhỏ cho em gái ngươi, chứ đối đầu với Trần gia thì chỉ có nước tuyệt tự tông đường thôi. Một canh giờ nữa phiên tòa bắt đầu rồi, tự quyết định đi!"

Hai tên ác bá bước đi, tiếng cười đê tiện của chúng vang vọng khắp hành lang tối tăm rồi chìm vào tiếng khóa cửa sắt rít gào.

Khiêm quỳ sụp xuống vũng nước lạnh buốt. Đôi bàn tay anh run rẩy nhặt chiếc khăn vải xô dính máu lên, ôm chặt vào lòng ngực. Nước mắt anh nóng hổi rơi xuống vệt máu khô trên khăn. Sự dằn vặt u uất nội tâm bùng lên như một ngọn lửa thiêu đốt lý trí. Một bên là lời thề dưới mộ của cha, là danh dự dòng họ Lê, là sinh mạng của hàng vạn nông dân nghèo Hải Dương đang bị sưu thuế bóp nghẹt; một bên là mạng sống của đứa em gái duy nhất anh nguyện dùng cả tính mạng để bảo vệ.

Trong cơn quẫn bách tột cùng, Khiêm thọc tay vào ngực áo, rút bản báo cáo phục dựng bằng Giấy bản Hải Dương ra. Đôi bàn tay rách da dính cát khô của anh run lên bần bật. Anh muốn xé nát nó. Anh muốn hủy hoại toàn bộ công sức của cả đội hình lõi, muốn từ bỏ tất cả để đổi lấy sự an toàn cho Mai. Ngón tay anh siết chặt lấy mép giấy bản dai chắc, chuẩn bị dùng lực xé rách.

"Khiêm! Đừng dại dột!"

Một tiếng quát trầm thấp, gấp gáp vang lên từ phía cửa ngách gác ngục. Lão Tòng từ trong bóng tối lao ra, dùng bàn tay thô ráp đầy vết chai khóa chặt hai cổ tay của Khiêm lại, ngăn cản hành động tự hủy trong cơn hoảng loạn. Ngay phía sau lão, một bóng đen gầy nhỏ lách người qua khe cửa ngách rêu phong. Đó là A Sáng, phu xe kiêm hộ vệ trung thành của nhà họ Lê.

A Sáng quỳ xuống bên cạnh Khiêm, gương mặt sạm đen vì nắng gió sông nước giờ đây đẫm nước mưa đêm và mồ hôi lạnh. Anh nắm lấy bả vai đang run rẩy của Khiêm, giọng nói trầm ấm nhưng vô cùng kiên định:

"Lê sư huynh, giữ vững lý trí! Đừng mắc bẫy của chúng!"

Khiêm ngước lên, đôi mắt đỏ ngầu sát khí, giọng nói khản đặc đầy tuyệt vọng: "A Sáng... Mai... Mai đang ở trong tay chúng. Chúng đã chặt ngón tay của nó! Ta làm sao có thể dùng mạng sống của em gái mình để đổi lấy công lý? Ta phải xé bản báo cáo này!"

"Huynh nhìn kỹ ngón tay đó đi!" A Sáng gầm khẽ, tay chỉ thẳng vào vật thể nhầy nhụa máu trong chiếc khăn vải xô.

Lời nói của A Sáng như một gáo nước lạnh dội thẳng vào tâm trí đang hỗn loạn của Khiêm. Căn tính thực chứng của một toán sư lập tức bị kích hoạt. Khiêm hít một hơi thật sâu, cố nén cơn đau buốt ở bả vai, đưa ngón tay dính máu lên sát mũi ngửi nhẹ.

Không có mùi hôi tanh, sắt đồng đặc trưng của máu người. Thay vào đó là một mùi hôi tanh nồng nặc, béo ngậy của mỡ động vật — mùi của máu lợn (*máu lợn*). Anh dùng ngón tay cái khẽ gạt lớp máu đông bám ngoài ngón tay giả, để lộ ra cấu trúc xương bên trong. Khớp xương quá dày, thớ thịt thô và ngắn, hoàn toàn không tương thích với cấu trúc giải phẫu học xương bàn tay của một thiếu nữ mười bốn tuổi gầy gò mảnh mai như Lê Thị Mai.

"Đây... đây là giả!" Khiêm thốt lên, một tia sáng hy vọng đột ngột bùng cháy trong đôi mắt hốc hác. "Chúng dùng ngón tay lợn và máu lợn để ngụy tạo chứng cứ, hòng đánh sụp đổ lý trí của ta trước phiên tòa!"

"Chính xác!" A Sáng gật đầu mạnh. "Út Lượm đã phát hiện ra điều này trước đó. Thằng bé dùng tai mắt ăn xin đường phố theo dõi Cai lệ Sáu từ chiều qua. Chúng không hề lên núi Côn Sơn lùng sục, mà thực chất đã cho trương tuần phục kích bắt cóc tiểu thư Mai ngay tại bến đò Bình Than khi cô bé đang định vượt sông lẩn trốn. Út Lượm thấy chúng giải tiểu thư vào mật thất của Từ đường Trần gia, chứ không hề chặt ngón tay của cô bé. Đây chỉ là đòn dằn mặt tâm lý cực hiểm của Đốc phủ Trần để ép huynh tự đầu hàng trước khâm sai!"

Khiêm siết chặt nắm tay, trán nổi đầy gân xanh. Sự tàn nhẫn và xảo quyệt của Trần gia hào tộc đã vượt qua mọi giới hạn đạo đức của con người. Chúng dám dùng cả huyết thư giả và ngón tay lợn để chơi trò tâm lý chiến ngay trước giờ ngự tiền xét xử.

"Thời gian đến phiên tòa chỉ còn lại hai canh giờ," Khiêm nhìn A Sáng, giọng nói đã lấy lại sự trầm tĩnh sắc bén vốn có. "A Sáng, đệ và Út Lượm có kế hoạch gì?"

"Đội bảo an của Nam Giao đã sẵn sàng," A Sáng khẳng định, tay siết chặt thanh đoản côn bọc đồng dắt dưới hông xe ngựa dã chiến dự phòng. "Út Lượm đã dùng Lục lạp báo động để liên lạc với đội phu đò bến Bình Than. Đệ và Út Lượm sẽ đột nhập Từ đường Trần gia, dùng đoản côn mở đường máu giải cứu tiểu thư Mai trước giờ Ngọ. Nhưng từ đây đến từ đường Trần gia canh phòng cực kỳ nghiêm ngặt bởi Hộ vệ Lý và Đội trưởng Đinh. Đệ cần huynh phải kéo dài thời gian tranh biện trên công đường phủ Hải Dương, tuyệt đối không được ký vào tờ khai tự thú trước khi đệ đưa tiểu thư Mai xuất hiện!"

Khiêm nhìn bả vai của A Sáng vẫn còn rỉ máu từ vết thương cũ, rồi nhìn vào đôi mắt trung thực, quyết tử của người hộ vệ đã đi theo gia đình mình qua ba đời. Anh khẽ đưa tay lên vuốt mái tóc mình, cảm nhận vài sợi tóc bên thái dương đã lốm đốm bạc đi vì cú sốc tinh thần tàn khốc vừa trải qua dưới hầm tối lạnh buốt.

"Được," Khiêm dõng dạc nói, cất bản báo cáo phục dựng vào sâu trong ngực áo. "Ta cam kết sẽ dùng toán học thực chứng để kéo dài phiên tòa đến hơi thở cuối cùng. Tính mạng của Mai... ta giao lại cho đệ, A Sáng!"

A Sáng gật đầu dứt khoát, lách người biến mất vào bóng tối hành lang dưới sự che chở của Lão Tòng.

Cánh cửa ngách đóng sập lại. Chỉ còn lại một mình Khiêm đứng giữa hầm tối ngục thất, nước lạnh ngập chân, bả vai đau nhức dữ dội vì cơn sốt nhẹ dâng lên. Nhưng trong bóng tối ngột ngạt ấy, ánh mắt anh không còn một chút hoang mang sợ hãi. Anh vuốt thẳng quan phục thư lại cũ sờn vai, nắm chặt chiếc trâm tre thô mộc của mẹ trong tay, chuẩn bị bước lên công đường đối mặt với gông cùm và lưỡi đao của kẻ thù.