Gió bấc rít gào qua từng khe ngói âm dương của tổng quán Thương hội Nam Giao, mang theo cái lạnh buốt xương của đêm đông Hải Dương. Trong căn phòng mật ở hậu viện, ánh nến dầu sở chập chờn hắt bóng hai người lên vách lụa. Trần Khánh Chi khẽ nghiến răng, hai vai run nhẹ khi y sĩ Hoàng Văn Bản dùng chiếc kẹp đồng gắp bông thấm nước muối sinh lý lau rửa vết rách trên bả vai phải của nàng. Vết thương do cạnh sắt sắc bén của giá sách trong Tàng thư các cứa vào đêm qua đã bắt đầu sưng tấy, máu đỏ rỉ ra bám chặt lấy lớp vải lót áo gấm.

"Chịu khó một chút, Khánh Chi con gái," y sĩ Bản trầm giọng, tay thoa một lớp cao dược màu xanh lục mát rượi lên miệng vết thương. "Cạnh sắt rỉ sét rất độc, nếu không thanh lọc kỹ, bả vai này của con có thể bị phế bỏ. Con đã quá mạo hiểm rồi."

"Con không sao, thưa y sư," Khánh Chi khẽ thở hắt ra, gương mặt thanh tú nhợt nhạt vì đau đớn nhưng đôi mắt phượng vẫn rực sáng nghị lực. Nàng nhìn sang Nguyễn Văn Trực đang đăm chiêu bên chiếc bàn gỗ lim. "Trực huynh, bản đồ bãi bồi sông Kinh Thầy gốc đã an toàn chứ?"

Nguyễn Văn Trực khẽ vuốt chòm râu ngắn, tay đè lên cuộn da dê cổ kính có buộc sợi dây thừng thắt nút màu đỏ đang trải rộng trên bàn. Bản đồ vẽ chi tiết từng lạch nước, từng doi đất bồi màu mỡ dọc sông Kinh Thầy, hoàn toàn tương phản với bản đồ địa chính khống mà nha môn vẫn dùng để báo cáo lên triều đình.

"Bản đồ an toàn," Trực trầm giọng, thần thái uy nghiêm đầy lo ngại. "Nhưng Tri phủ Trần Hữu Dũng đã ra lệnh phong tỏa toàn thành Hải Dương và bến sông Bình Than. Lính lệ của Đội trưởng Đinh đang lùng sục khắp các ngả đường như lũ chó đói ngửi mùi máu. Chúng ta khó lòng vận chuyển lương thực hay tiếp cận ngục thất trong tình cảnh này."

Đúng lúc đó, từ hướng nha môn phủ đường ở phía Tây, một quầng sáng đỏ rực bất ngờ bùng lên, nhuộm hồng cả một góc trời sương mù. Tiếng chuông báo động của thành phố không hề vang lên, chỉ có tiếng gió bấc rít liên hồi đưa theo mùi khói khét lẹt của dầu hỏa và gỗ cháy.

***

Trước đó nửa canh giờ, tại mật thất của Phủ đường Hải Dương.

Tri phủ Trần Hữu Dũng đứng ngồi không yên, mồ hôi nhễ nhại chảy ròng ròng trên gương mặt đầy thịt dù tiết trời lạnh buốt. Hắn vừa nhận được tin dữ từ Đội trưởng Đinh: cuộn bản đồ địa chính gốc bãi bồi sông Kinh Thầy lưu trữ sâu trong Tàng thư các đã biến mất không một dấu vết, chỉ để lại một vệt máu tươi trên giá sách.

"Mất rồi? Làm sao có thể mất được?!" Dũng gầm lên, giọng nói khản đặc vì hoảng sợ tột độ. "Đó là bằng chứng thép! Nếu khâm sai Hoàng Kỳ Sơn nhìn thấy cuộn bản đồ đó, ông ta sẽ biết ngay hơn ba ngàn mẫu ruộng ma trốn thuế của Trần gia ta! Lúc đó, đầu của ta và cả dòng họ Trần này sẽ rụng xuống đất!"

Đội trưởng Đinh quỳ rạp dưới đất, gương mặt đầy sẹo rỗ tàn nhẫn co rúm lại dưới ánh đuốc. Hông gã đeo thanh đao hành quyết bản lớn bằng thép đen, tay siết chặt chuôi đao.

"Đại nhân bớt giận," Đinh rít qua kẽ răng. "Kẻ đột nhập bị thương ở vai phải, chắc chắn là người của Nam Giao. Nhưng chúng ta đã phong tỏa toàn thành, chúng không thể mang bản đồ ra ngoài ngay được. Tuy nhiên... để đề phòng khâm sai lục soát nha môn vào ngày mai..."

Lại ty Lê Văn Quý bước ra từ bóng tối, gương mặt gầy khom như khỉ hiện lên nụ cười hiểm độc. Gã vuốt nhẹ lọ thuốc độc thạch tín giấu trong ống tay áo, hiến kế:

"Đại nhân, nếu không còn sổ sách gốc, khâm sai lấy gì để đối chất? Chi bằng... chúng ta dùng hỏa công thiêu rụi toàn bộ Tàng thư các. Đổ tội cho Thiết Bang phản loạn phóng hỏa cướp bóc. Lửa thiêu sạch nợ sách mười năm qua, gió bấc thổi mạnh thế này, bảo đảm không còn một mảnh giấy vụn."

Trần Hữu Dũng khựng lại, đôi mắt hí gian trá lóe lên tia sáng tàn độc. Hắn nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi gió mùa Đông Bắc đang thổi mạnh nhất, rít lên từng hồi liên tục. Gió lớn thế này, lửa sẽ lan nhanh không thể dập tắt bằng công cụ dã chiến.

"Được! Đinh, ngươi lập tức dẫn lính lệ phối hợp với Thiết Bang của Trương Đại Hổ phóng hỏa Tàng thư các cho ta! Làm cho sạch sẽ vào!" Dũng nghiến răng ra lệnh.

***

Đêm đông lạnh buốt, Ngô Sĩ Liên – gã thư sinh nghèo 23 tuổi làm trợ lý viết sớ – vẫn đang cặm cụi bên bàn viết ở một gian phòng phụ cạnh Tàng thư các Hải Dương. Ánh nến tù mù soi rõ gương mặt thanh tú nhưng mệt mỏi của anh. Liên là bạn học cũ của Lê Khắc Khiêm, luôn giữ la bàn đạo đức của một kẻ sĩ trung thực. Nhận được lời cầu cứu ngầm từ Khiêm trước khi vào ngục, Liên đã lén lút dùng kỹ năng sao chép thần tốc của mình để phục dựng một mảnh bản đồ da de dự phòng, ghi chép lại các định ngạch thuế khống của tổng huyện để giấu trong ngực áo.

Bỗng nhiên, một mùi nồng nặc xộc vào mũi Liên. Đó không phải là mùi mực tàu hay mùi ẩm mốc của giấy cũ, mà là mùi dầu sở thô dùng để thắp đèn, nhưng với số lượng cực lớn.

Liên đặt bút xuống, bước nhanh ra phía cửa sổ gỗ nghiến. Qua khe cửa, anh kinh hoàng nhìn thấy Đội trưởng Đinh cùng một toán lính lệ đang hối hả xách những thùng dầu sở lớn đổ xung quanh chân tường gỗ của Tàng thư các. Đi theo sau chúng là mấy tên côn đồ hung tợn mặc áo cộc da thú của Thiết Bang tự phát, tay cầm đuốc lửa hừng hực.

"Các ngươi làm gì thế?!" Liên hoảng hốt kêu lên, đẩy cửa lao ra sân nha môn. "Tàng thư các là nơi lưu giữ quốc thư, các ngươi muốn làm phản sao?!"

Đội trưởng Đinh quay phắt lại, ánh mắt khát máu của gã khóa chặt vào gã thư sinh gầy yếu. Gã không hề nao núng, khẽ nhếch môi cười tàn nhẫn.

"Ồ, hóa ra vẫn còn một con mọt sách chưa về," Đinh bước tới, thanh đao hành quyết bằng thép đen kéo lê trên nền đá tạo ra tiếng rít ghê rợn. "Ngô Sĩ Liên, ngươi biết quá nhiều rồi."

"Hỏa hoạn! Có kẻ phóng hỏa nha môn!" Liên hét lớn, quay đầu định chạy về phía cổng chính để kêu cứu ngự lâm quân tuần đêm.

Nhưng hai tên côn đồ Thiết Bang đã nhanh chóng áp sát, dùng gậy tre chặn đứng mọi lối thoát của anh. Chúng đá mạnh vào khoeo chân khiến Liên ngã quỵ xuống nền đá lạnh buốt. Đội trưởng Đinh bước tới, giẫm mạnh chiếc ủng da bọc sắt lên bàn tay phải cầm bút của Liên, khiến xương ngón tay anh kêu răng rắc.

"Aaaa!" Liên hét lên đau đớn, nhưng ánh mắt vẫn căm phẫn nhìn thẳng vào Đinh.

Đinh cúi xuống, thô bạo giật rách vạt áo nho phục vá vai của Liên. Từ trong ngực áo anh rơi ra một mảnh bản đồ da dê dự phòng vẽ tay loang lổ vết mực mới.

"Mày còn dám làm giả cả bản đồ để giúp thằng phản tặc Lê Khắc Khiêm sao?" Đinh cười gằn, giật lấy mảnh da dê rồi châm thẳng vào ngọn đuốc của tên Thiết Bang bên cạnh. Mảnh da dê nhanh chóng bắt lửa, cháy xèo xèo rồi co rúm lại thành một nhúm tro đen tàn lụi dưới gió bấc.

"Đồ gian thần... các ngươi sẽ phải đền tội..." Liên nghiến răng, máu tươi rỉ ra từ khóe môi.

"Đền tội? Để xem ai đền tội trước," Đinh lạnh lùng nói, rồi ra hiệu cho lính lệ. "Treo cổ nó lên xà nhà Tàng thư các. Dàn dựng hiện trường gã thư sinh này lo sợ tội đồng lõa với kẻ trộm bản đồ nên đã tự sát trước khi phóng hỏa tiêu hủy chứng cứ."

Liên vùng vẫy tuyệt vọng, nhưng sức lực của một thư sinh nghèo không thể chống lại những gã lính lệ vạm vỡ. Chúng trói chặt tay chân anh, tròng sợi dây thừng lớn vào cổ anh rồi kéo lên xà ngang của ngôi nhà gỗ đang bắt đầu bén lửa hừng hực. Sự ngột ngạt của khói dầu sở đen kịt xộc vào phổi, sợi dây thừng siết chặt lấy thực quản khiến ý thức của Ngô Sĩ Liên lịm dần trong nỗi uất hận tột cùng.

*Xoạt! Châm lửa!*

Ngọn đuốc được ném vào đống dầu sở dưới chân tường. Lửa bùng lên dữ dội gặp gió bấc thổi mạnh từ phía Đông Bắc liền nhanh chóng liếm trọn tòa nhà hai tầng bằng gỗ nghiến kiên cố. Tiếng lửa cháy lép bép, tiếng gỗ nứt vỡ rầm rầm vang động cả một vùng. Toàn bộ Tàng thư các Hải Dương – nơi lưu trữ hàng vạn cuộn sổ sách thuế khóa mười năm qua – chìm trong biển lửa đỏ rực tàn khốc, thiêu rụi cả thi thể lạnh ngắt của người thư sinh trung trực Ngô Sĩ Liên.

***

Sâu dưới lòng đất ngục thất Hải Dương, không khí bỗng trở nên ngột ngạt và nóng bức lạ thường. Mùi khói khét lẹt len lỏi qua các khe đá ẩm ướt trôi xuống phòng biệt giam.

Lê Khắc Khiêm đang ngồi tựa lưng vào vách đá lạnh, hai chân bị xích sắt khóa chặt, bả vai đau rát do vết bỏng rộp đêm qua. Anh khẽ nhíu mày, ngửi thấy mùi tro tàn đặc trưng của giấy bản cổ bị cháy. Tim anh chợt thắt lại một nhịp đau nhói, một điềm báo chẳng lành dâng lên trong lòng.

Tiếng bước chân hoảng loạn vang lên từ hành lang ngục thất. Lão Tòng – lão ngục tốt già – mặt mũi lấm lem tro đen, ho sặc sụa chạy vào phòng giam, tay cầm chùm chìa khóa đồng run rẩy.

"Khiêm... Khiêm ơi! Hỏng rồi!" Lão Tòng khóc không thành tiếng, giọng nghẹn ngào. "Tàng thư các... cháy rụi hoàn toàn rồi! Lửa lớn quá, không dập nổi!"

Khiêm bật dậy, xích sắt dưới chân khua lên tiếng loảng xoảng khô khốc. Anh áp sát gương mặt hốc hác vào song sắt cửa ngục, giọng run rẩy:

"Còn... còn Liên? Ngô Sĩ Liên có sao không thưa bác?"

Lão Tòng quỳ sụp xuống đất, nước mắt chảy dài trên gương mặt đầy nếp nhăn dính đầy muội than đen kịt.

"Liên... Liên chết rồi! Người ta tìm thấy xác nó treo cổ trên xà nhà Tàng thư các trước khi lửa thiêu rụi... Tri phủ tuyên bố nó sợ tội đồng lõa lấy trộm bản đồ nên tự sát phóng hỏa diệt chứng cứ... Khiêm ơi, chúng nó giết chết thằng bé rồi!"

*Uỳnh!*

Một tiếng sét ái ngại vang lên trong tâm thức Khiêm. Thế giới xung quanh anh như sụp đổ hoàn toàn. Ngô Sĩ Liên – người đồng môn học thuật trung thực, kẻ luôn tin vào chính nghĩa pháp lý, người đã mạo hiểm mạng sống để giúp anh sao chép tài liệu – giờ đây đã chết một cách oan uất, lại còn bị bôi nhọ danh dự bằng một bản án tự sát giả tạo bỉ ổi.

Nỗi đau đớn tột cùng biến thành cơn thịnh nộ rực cháy trong lồng ngực Khiêm. Anh nắm chặt chiếc trâm tre thô mộc kỷ vật của mẹ trong tay đến mức đầu tre nhọn đâm sâu vào lòng bàn tay rỉ máu. Sự tàn bạo vô nhân tính của phe cánh tri phủ đã vượt quá giới hạn của con người. Chúng sẵn sàng dùng hỏa hoạn và mạng người để tiêu hủy chứng cứ, bóp nghẹt công lý.

"Liên..." Khiêm thầm gọi tên bạn, hai dòng lệ nóng hổi lăn dài trên má.

Nhưng giữa bóng tối u uất của ngục thất, đôi mắt Khiêm chợt lóe lên một tia sáng lạnh lùng và sắc bén tột độ. Anh không được gục ngã. Cái chết của Liên phải được đền đáp bằng sự sụp đổ của toàn bộ hệ thống tham nhũng này.

Chúng nghĩ rằng hỏa hoạn có thể xóa sạch nợ sách mười năm qua, có thể khiến khâm sai không còn chứng cứ để đối chất. Nhưng chúng đã lầm.

Khiêm khẽ nhắm mắt lại. Trong tâm thức anh, thiên phú "Trí nhớ ảnh chụp sổ sách" siêu phàm hoạt động cực hạn. Hàng vạn con số thuế khóa phức tạp, những bảng biểu thâm hụt của phủ Hải Dương mà anh đã đọc lướt qua trong đêm tính toán đầu tiên bắt đầu hiện lên rõ mòn một, nguyên vẹn không sai một nét mực.

*"Chúng có thể thiêu rụi giấy bản cổ, nhưng không thể thiêu rụi trí óc của ta,"* Khiêm nghiến răng, giọng nói trầm ấm vang lên giữa phòng giam ẩm ướt như một lời tuyên chiến đanh thép gửi tới Trần gia và tri phủ. *"Ta sẽ phục dựng lại toàn bộ mười vạn lạng bạc thâm hụt từ đống tro tàn này!"*