Tiếng xích sắt kéo lê loảng xoảng trên nền gạch tàu lạnh ngắt vang lên đều đặn, phá vỡ bầu không khí tịch mịch của đêm khuya trong dinh thự nhà Hội đồng Trần Uy. Hai tên lính tuần sương bạo lực, cánh tay vạm vỡ nổi đầy gân guốc, đang khóa chặt hai bả vai gầy guốc của Út Mận. Chúng không chút nương tay, thẳng thừng lôi kéo cơ thể tơi tả của cô đi tập tễnh dọc theo dãy hành lang lộng gió sông Tiền.

Mỗi bước đi đối với Út Mận lúc này là một cực hình xé da xé thịt. Đầu gối cô – vết thương cũ từ buổi quỳ sành quỳ hương sáng hôm trước nay đã mưng mủ vàng, nhức nhối tột cùng – nay lại bị kéo rách miệng vết thương, máu dịch rỉ ra nóng hổi, thấm đẫm vào lớp vải thô của chiếc quần nâu sồng vá víu. Trên bả vai trái, vết sẹo rách thịt loang lổ do gai bần cào xé đêm mưa giông ở ngự uyển vẫn chưa ráo mực, rát buốt như có hàng ngàn mũi kim châm thẳng vào màng xương. Nhưng đau đớn hơn cả là vết hằn đỏ sưng tấy hằn sâu trên cổ cô – minh chứng cho lực bóp cổ tàn bạo của người chồng bại liệt giả vờ Trần Minh Thiện đêm tân hôn – vẫn hiện rõ mồn một dưới ánh đuốc chập chờn của lính tuần.

Thế nhưng, Út Mận không hề rên rỉ lấy một tiếng. Đôi môi cô cắn chặt đến rỉ máu tươi, đôi mắt đen lánh đầy nghị lực nhìn đăm đăm về phía trước. Dưới lớp áo bà ba thô nâu sồng, chiếc khánh vàng xung hỷ mỏng manh – vật bảo mệnh duy nhất chứng minh vị thế mợ Cả chính thất danh nghĩa của cô – vẫn nằm giắt chặt sát lồng ngực phập phồng, dính đầy máu và mồ hôi lạnh. Cô biết, mình đang bước vào một cái bẫy chết người được giăng ra bởi bàn tay tàn độc của Bà Hai Lê Thị Tuyết. Cô phải tỉnh táo, phải sống sót để bảo vệ cha già ông Tư Đất và bé Mơ ngoài cù lao Phù Sa.

Cánh cửa gỗ gõ đỏ của chính điện thờ tự nhà họ Trần rầm rập mở ra. Một luồng khí lạnh lẽo, u trầm xộc thẳng vào mũi Út Mận, mang theo mùi nhang tàn u uất và mùi gỗ cổ thụ lâu năm. Chính điện rộng lớn được thắp sáng bởi hàng chục cây đuốc dầu hỏa dựng dọc các cột nhà sơn son thếp vàng, đổ những bóng đen dài ngoằn ngoèo lên bức tường gạch kiên cố.

Tại vị trí trung tâm, ngồi bệ vệ trên chiếc ghế chạm rồng bằng gỗ trắc đen bóng là Ông Hội Đồng Trần Uy. Gương mặt ông ta lạnh lùng, uy nghiêm, chòm râu cằm rậm rạp khẽ rung lên theo từng nhịp nhả khói từ chiếc tẩu thuốc bằng ngọc ngà khắc hình rồng uốn lượn. Ngồi hai bên tả hữu của ông ta là các bô lão trong Trần tộc nghị hội, những người nắm giữ gia pháp tối cao của dòng họ. Đứng đầu ban bô lão là Ông Cả Tô, một lão gia uy nghiêm gầy guốc, mặc áo dài gấm thọ xanh lục, râu dài bạc phơ gài trâm ngọc, đôi mắt thâm trầm đầy nét cương trực chống cây gậy gỗ mun xuống nền gạch tàu.

Bên cạnh bàn thờ tổ tiên, Bà Hai Lê Thị Tuyết đứng đó, khoác trên mình chiếc áo bà ba lụa hồng thêu hoa sặc sỡ, cổ đeo chuỗi vàng nặng trĩu. Đôi mắt xếch sắc lạnh của bà ta lóe lên tia nhìn hả hê, tàn độc khi thấy Út Mận bị áp giải vào trong tình trạng tơi tả dơ bẩn. Con hầu mật thám Sen đứng nép sau lưng bà ta, gương mặt đầy vẻ đố kỵ độc hại.

"Rầm!"

Hai tên lính tuần sương thô bạo ấn mạnh bả vai Út Mận, ép cô phải quỳ rạp xuống nền gạch tàu lạnh ngắt ngay giữa chính điện. Cú va chạm mạnh khiến đầu gối mưng mủ của cô như vỡ ra, máu tươi lập tức loang lổ ra mặt gạch tàu xám xịt. Út Mận khẽ rên rỉ nhẹ, nhưng lập tức thẳng lưng lên, ngẩng cao đầu đối diện với uy quyền của Ông Hội Đồng.

Quản gia Trần Trung bước lên phía trước, hai tay nâng chiếc khay đồng, trên đó đặt chiếc vòng ngọc cẩm thạch cổ xanh biếc, óng ánh nước ngọc dưới ánh đuốc. Ông ta cúi đầu, giọng nói máy móc vang lên:

"Thưa Ông Hội Đồng, thưa bô lão Ông Cả Tô và Trần tộc nghị hội. Vật chứng rành rành đã được tìm thấy dưới đáy rương đồ vải thô của mợ Cả Út Mận tại buồng tối dãy nhà Tây. Đây chính là chiếc vòng ngọc cẩm thạch cổ gia bảo của Bà Cả quá cố Cao Thị Huệ, biểu tượng quyền lực chánh thất nội viện Trần gia."

Bà Hai Lê Thị Tuyết lập tức bước ra giữa chính điện, gạt nước mắt giả tạo, cất giọng khóc lóc thảm thiết:

"Trời đất ơi! Ông Hội Đồng xem, bô lão xem! Con nhỏ tá điền nghèo khổ này vừa bước chân vào nhà họ Trần làm dâu xung hỷ chưa đầy năm ngày, đã dám lén lút ăn cắp gia bảo của chị Cả quá cố Cao Thị Huệ! Chiếc vòng ngọc này là di vật thiêng liêng nhất mà chị Cả để lại cho thằng Minh Thiện, vậy mà nó dám cả gan lấy cắp để dâng cho lũ tá điền cù lao Phù Sa đang nổi loạn đắp đê ngoài kia! Đây là tội bất kính với tổ tiên, tội ăn cắp gia bảo dòng họ! Tôi khẩn cầu Ông Hội Đồng và bô lão hãy thực thi gia pháp mười hai điều nghiêm khắc, trừng trị dứt điểm con ranh tá điền bẩn thỉu này để bảo toàn thanh danh dòng họ!"

Tiếng xì xào bàn tán của đám gia nhân nội viện đứng ngoài hành lang vang lên u trầm. Sự khinh miệt hiện rõ trên gương mặt của những kẻ giàu sang nhìn xuống đứa con gái tá điền dính đầy bùn đất.

Ông Hội Đồng Trần Uy đập mạnh tẩu thuốc ngọc ngà xuống mặt bàn gỗ trắc phát ra một tiếng "chát" khô khốc, ánh mắt độc đoán của ông ta khóa chặt lấy Út Mận, giọng nói trầm đục đầy sát khí:

"Út Mận! Ngươi là đứa con gái tá điền nợ nần truyền kiếp, được nhà họ Trần bao dung cho làm dâu xung hỷ trừ nợ để tích đức cho Cậu Cả. Vậy mà ngươi không biết thân biết phận, dám động vào gia bảo của chánh thất quá cố! Ngươi có biết tội ăn cắp gia bảo dòng họ sẽ bị khép vào tội chết gia pháp, hoặc bị đánh roi da trâu trục xuất khỏi cù lao trong tủi nhục không? Ngươi có lời nào để biện hộ trước bài vị tổ tiên?"

Út Mận nén cơn đau buốt nhói từ đầu gối, cô hít một hơi thật sâu, giọng nói mộc mạc nhưng dõng dạc, vang vọng khắp chính điện thờ tự u ám:

"Thưa Ông Hội Đồng, thưa bô lão Ông Cả Tô. Út Mận tôi xuất thân tá điền nghèo khổ gánh nợ truyền đời, nhưng cha tôi – ông Tư Đất – luôn dạy tôi phải giữ lòng trong sạch như hoa sen đầm cù lao, tuyệt đối không bao giờ tơ hào một cọng cỏ của người khác. Chiếc vòng ngọc cẩm thạch cổ này, tôi hoàn toàn bị gài bẫy vu oan dã man!"

"Láo xược!" Bà Hai Tuyết rít lên, chỉ thẳng tay vào mặt Út Mận. "Vật chứng rành rành tìm thấy trong rương đồ của mày, có Quản gia Trần Trung và lính tuần sương làm chứng, mày còn dám chối tội trước bài vị tổ tiên sao?"

Út Mận không thèm nhìn Bà Hai, cô quay sang cúi đầu lạy bô lão Ông Cả Tô, người đang nhìn cô bằng ánh mắt trung lập nghiêm minh:

"Thưa bô lão Ông Cả Tô, người là bậc trưởng bối tối cao thấu hiểu luật lệ gia quy. Tôi xin hỏi con hầu Sen một câu trước mặt toàn gia tộc. Con Sen, chiều nay mày khai với Quản gia rằng đã tận mắt thấy tôi lén lút bưng một vật tròn sáng loáng từ chính điện về buồng tối dãy nhà Tây vào giờ Thân đúng không?"

Con hầu Sen bước ra, gương mặt hí sắc lẹm đầy vẻ gian xảo, cúi đầu thề thốt trước bài vị tổ tiên:

"Thưa bô lão, thưa Ông Hội Đồng. Tôi xin thề trước bài vị tổ tiên dòng họ Trần, chiều nay vào giờ Thân, khi tôi đang dọn dẹp hành lang dãy nhà Tây, chính mắt tôi đã thấy mợ Cả Út Mận lén lút mở rương quần áo cũ để giấu chiếc vòng ngọc này vào đáy rương! Nếu tôi nói dối, xin tổ tiên quật chết!"

Út Mận nở một nụ cười lạnh lùng, đôi mắt lấp lánh ánh nhìn trí tuệ sắc sảo:

"Tốt lắm! Con Sen, mày đã thề trước tổ tiên thì phải nhớ lời thề của mình. Thưa Ông Cả Tô, giờ Thân chiều nay là lúc giông bão sông Tiền bắt đầu nổi lên dữ dội nhất. Toàn bộ gia nhân nội viện đều biết, vào giờ Thân, Ông Hội Đồng đã ra lệnh cho Quản gia Trần Trung dẫn mười lính tuần sương phong tỏa nghiêm ngặt toàn bộ dãy nhà Tây để kiểm tra các khớp lò xo của xe lăn Cậu Cả. Trong suốt hai tiếng đồng hồ của giờ Thân, lính gác cổng Trần Văn Sắt và Quản gia Trung đứng canh chặt cửa phòng tối, không một ai được phép ra vào ngoài trừ vú nuôi Năm bưng thuốc bắc."

Út Mận quay ngoắt lại nhìn con Sen, giọng nói đanh thép như dao chém đá:

"Lúc đó, tôi đang bị Quản gia Trung giữ lại ở gian bếp chính để sắc thuốc ngụy trang bổ dưỡng dưới sự giám sát của hầu gái nhà bếp Con Mận Nhỏ. Con Sen mày lúc đó cũng đang phụ giúp Bà Hai chuẩn bị yến tiệc ở dãy nhà ngang. Vậy tôi xin hỏi mày, mày làm cách nào để lách qua mười lính tuần sương canh gác nghiêm ngặt để lẻn vào buồng tối dãy nhà Tây rình mò tôi mở rương giấu đồ? Và làm cách nào tôi có thể vượt qua lính gác cổng để mang chiếc vòng ngọc từ chính điện về phòng gác vào đúng giờ Thân, khi chính điện đang khóa chặt cửa chờ giờ cúng giỗ? Lời khai của mày hoàn toàn là sự dối trá, ngụy tạo thời gian hòng gài bẫy vu oan cho tôi!"

Lời lập luận sắc bén, logic đanh thép của Út Mận như một gáo nước lạnh dội thẳng vào chính điện. Toàn bộ bô lão dòng họ Trần xì xào bàn tán dữ dội. Thư ký Phong đứng ở góc tối, bàn tay run run khi nhận thấy sự mâu thuẫn rõ rệt trong mốc thời gian canh gác nội viện.

Bô lão Ông Cả Tô khẽ gật đầu, chòm râu dài bạc phơ khẽ động. Ông chống gậy mun bước lên một bước, giọng nói uy nghiêm, trầm ấm vang lên:

"Lời mợ Cả Út Mận nói không phải là không có lý. Giờ Thân chiều nay quả thật nội viện canh phòng cẩn mật do đại sự kiểm kê xe lăn Cậu Cả. Lời khai của con hầu Sen có sự mâu thuẫn lớn về mốc thời gian di chuyển trong nội viện. Ông Hội Đồng Trần Uy, tôi thấy phiên tòa gia pháp này có nhiều uẩn khúc chưa rõ ràng. Thằng Cuội – kẻ trộm vặt ở chợ cù lao bị nghi ngờ có liên quan – hiện vẫn chưa được đưa ra đối chất trực tiếp. Tôi đề nghị tạm hoãn phiên tòa gia pháp này lại ngày mai, cho lính tuần sương đi bắt thằng Cuội về đối chất để làm rõ trắng đen, tránh làm tổn hại danh dự dâu xung hỷ dòng họ Trần."

Bà Hai Lê Thị Tuyết nghe vậy, gương mặt sắc sảo lập tức biến sắc, lòng bàn tay siết chặt đầy vẻ hoang mang. Bà ta vội vã liếc nhìn Ông Hội Đồng Trần Uy, ngầm ra hiệu cầu cứu.

Ông Hội Đồng Trần Uy trầm ngâm nhìn vết thương rách thịt đầu gối đang rỉ máu của Út Mận, rồi nhìn chiếc khánh vàng xung hỷ mỏng manh dính máu trên ngực cô. Ánh mắt ông ta không hề có một tia trắc ẩn hay mưu cầu sự thật. Trong trí óc độc đoán của gã địa chủ tối cao bóc lột, sự thật chiếc vòng ngọc không quan trọng bằng uy quyền thống trị của ông ta. Ngoài cù lao Phù Sa, hàng trăm tá điền nghèo khổ đang nổi loạn đắp đê ngăn phèn mặn, chống lại lệnh siết nợ khống của dòng họ Trần. Út Mận là đứa con gái tá điền dũng cảm dám dẫn đầu đắp đê, nếu không đánh gục ý chí của cô ngay tại chính điện này, uy quyền phong kiến của dòng họ Trần trên mảnh đất phù sa sông Tiền sẽ bị lung lay dữ dội.

Ông Hội Đồng Trần Uy đập mạnh tay xuống bàn trắc, giọng nói độc tài, bạo ngược dập tắt mọi lời bàn tán của bô lão:

"Không hoãn gì hết! Gia pháp họ Trần mười hai điều nghiêm ngặt mười năm qua không thể vì vài lời xảo biện, lách luật của một đứa con gái tá điền bẩn thỉu mà bị trì hoãn! Vật chứng vòng ngọc cổ tìm thấy trong rương đồ của nó là sự thật không thể chối cãi. Để răn đe lũ tá điền dân đen ngoài cù lao Phù Sa đang rục rịch làm loạn chống thuế tô ruộng đất, ta dùng quyền lực gia chủ tối cao, bác bỏ lời đề nghị của bô lão!"

Ông ta đứng bật dậy, chỉ tay vào Út Mận, giọng nói lạnh lùng vang dội khắp chính điện thờ tự u ám:

"Út Mận! Ngươi phạm tội ăn cắp gia bảo dòng họ, bôi nhọ thanh danh tổ tiên họ Trần. Ta ra lệnh thi hành hình phạt đánh Út Mận 20 roi da trâu ngâm nước muối ngay tại chính điện này để răn đe toàn bộ gia nhân tá điền! Nguyễn Văn Hắc, thực thi gia pháp dứt điểm cho ta!"

Bà Hai Lê Thị Tuyết nở nụ cười tàn độc hả hê tột cùng, lùi lại phía sau rèm chính điện xem kịch hay.

Từ góc tối của chính điện, lính tuần bạo lực Nguyễn Văn Hắc bước ra. Gã đàn ông đen đúa cao lớn như hộ pháp, bắp tay cuồn cuộn gân guốc nổi đầy những vết sẹo dao chém tàn nhẫn dột nước mưa. Gã mặc chiếc áo cộc đen không cài cúc, bộc lộ lồng ngực săn chắc như đá tảng. Nguyễn Văn Hắc bước đến bên vách gỗ chính điện, gỡ chiếc roi da trâu ngâm nước muối dài hai mét xuống.

Chiếc roi da trâu bện kẽm mốc meo, bám đầy những vết máu khô cổ kính từ những gia nhân phạm lỗi trước đó, tỏa ra một mùi tanh hôi, lạnh lẽo tột cùng. Gã vung nhẹ chiếc roi lên không trung, tạo ra tiếng "vút... vút..." chói tai xé rách không khí chính điện.

Hai tên lính tuần sương thô bạo đè chặt hai vai Út Mận xuống sàn gạch tàu, ép cô phải nằm sấp mặt, để lộ tấm lưng trần mỏng manh dưới lớp áo bà ba thô nâu sồng bị xé rách một mảng vai. Vết sẹo rách thịt loang lổ do gai bần cào xé đêm trước giờ đây phơi ra dưới ánh đuốc chập chờn, run rẩy nhẹ trước cực hình sắp tới.

Út Mận nhắm nghiền đôi mắt, bàn tay thô ráp bóp chặt lấy chiếc khánh vàng xung hỷ mỏng manh dính máu trước ngực. Cô gầm nhẹ một tiếng trong cổ họng, chuẩn bị đón nhận cái đau đớn tột cùng thể xác đòn roi da trâu rách thịt sát thương.

Ở góc tối tăm nhất của chính điện, ngồi bất động trên chiếc xe lăn gỗ căm xe gài bẫy bám đầy bụi bặm, Cậu Cả Trần Minh Thiện đang nhìn chằm chằm vào tấm lưng trần run rẩy của vợ. Đôi mắt thâm trầm dã tâm báo thù của anh co rút lại dữ dội, hai bàn tay gân guốc bóp chặt lấy bệ tỳ tay gỗ căm xe đến mức phát ra tiếng kêu "rắc... rắc..." khô khốc. Một cuộc đấu tranh tâm lý sinh tử đang bùng nổ tột cùng trong tâm trí người chồng bại liệt giả vờ: Liệu anh có chấp nhận hy sinh vỏ bọc bại liệt điên loạn mười năm qua để lao ra cứu mạng người vợ tá điền dũng cảm trước cực hình tàn bạo phong kiến?

Nguyễn Văn Hắc trợn mắt dữ tợn, bắp tay cuồn cuộn gân guốc gồng lực tối đa. Gã vung chiếc roi da trâu mốc meo mùi máu cổ lên cao rực cháy ánh đuốc đỏ quạch, chuẩn bị quất xuống tấm lưng trần rách vai áo của Út Mận.