Bóng tối của Hồng Hà Under-Grid chưa bao giờ mang lại cảm giác an toàn, nhưng đêm nay, nó đặc quánh và nặng nề hơn thường lệ. Trần Tiến Đạt lết từng bước chân rã rời qua những ngách hẻm ngoằn ngoèo dẫn về Ngõ 42. Bả vai trái của anh nhức nhối sau cú ngã sập xà gồ ở chợ đen, và mỗi nhịp hít thở sâu vẫn khiến lồng ngực anh nhói lên một cơn ho khan buốt giá – di chứng của luồng khí carbon dioxide đậm đặc mà anh phải chịu đựng trong hầm lò Phân khu 9.

Trong túi áo bảo hộ lao động sờn cũ bám đầy dầu mỡ, Đạt siết chặt xấp thẻ nhựa lạnh ngắt. Ba ngàn Tín dụng Lít-Oxy. Đó là tất cả những gì anh đổi được từ Hùng 'Bơm' sau một đêm đánh cược mạng sống với băng đảng Trùm Khánh. Ba ngàn tín dụng, một con số quá ít ỏi so với cái giá mười ngàn tín dụng mà Bác sĩ Tâm yêu cầu để có được liều thuốc kháng đào thải thực sự cho Vy. Thời gian ba ngày đang trôi qua như cát lọt qua kẽ tay, và mỗi tiếng rít cơ học từ chiếc máy thở của em gái trên gác xép như một chiếc đồng hồ đếm ngược găm thẳng vào tâm trí anh.

"Đạt! Mày về rồi đấy à?"

Một giọng nói hào sảng rè rè vang lên qua màng lọc mặt nạ cắt ngang dòng suy nghĩ của Đạt. Từ trong góc xưởng cơ khí xập xệ đầu ngõ, Tùng 'Thợ Sắt' bước ra. Thân hình hộ pháp của Tùng bọc trong chiếc tạp dề da dày cộm loang lổ vết xỉ hàn, một tay cầm chiếc kìm kẹp phế liệu, tay kia quệt mồ hôi trên trán làm vệt muội than lem nhem thêm một mảng.

"Tao vừa qua xem con Vy," Tùng hạ thấp giọng, đôi mắt xếch dưới đôi lông mày rậm lộ vẻ lo lắng. "Mũi tiêm của lão Tâm có vẻ bắt đầu nhạt thuốc rồi. Con bé cứ khục khặc ho suốt, lồng ngực cứ phập phồng không đều. Tao phải chỉnh lại van nhịp thở lên mức bốn cho nó dễ chịu hơn chút."

Đạt tháo mặt nạ phòng độc xước xát ra, hít một hơi thật khẽ bầu không khí đầy mùi ozone và bụi mịn của con ngõ nghèo. Vị chát ngăm ngăm bám vào đầu lưỡi. Anh nhíu mày: "Cảm ơn mày, Tùng. Tao kiếm được ba ngàn rồi. Ngày mai tao sẽ tìm cách bẻ khóa nốt mấy bộ van cao áp cho lão Tâm để lấy thuốc. Vy không thể đợi lâu hơn."

Chưa kịp để Tùng trả lời, một tiếng rít chói tai đột ngột xé toạc không gian yên tĩnh của Under-Grid. Đó không phải là tiếng còi đổi ca thông thường của Cảnh sát Khí quyển, mà là tiếng còi hơi rỉ sét của Đội tự quản Ngõ 42 do Đội trưởng Thọ kéo liên hồi từ phía giếng thông gió số 4.

*U u u... U u u...*

"Báo động đỏ! Sương độc! Sương độc từ Thượng tầng đổ xuống! Tất cả giải tán khẩn cấp! Khóa chặt cửa!"

Tiếng hét thất thanh của ông Thọ vang lên qua loa phát thanh rè rách. Ngay lập tức, con ngõ nghèo đang chìm trong giấc ngủ lờ mờ bỗng chốc vỡ òa thành một sự hỗn loạn điên cuồng. Tiếng bước chân chạy rầm rập trên những tấm sàn sắt gỉ, tiếng mái tôn va đập loảng xoảng, và tiếng khóc thét của trẻ em bị giật mình tỉnh giấc.

Đạt ngước mắt nhìn lên trần hầm khổng lồ của Phân khu 9. Từ những họng xả thải khổng lồ của tập đoàn Aero-Vina ở Thượng tầng treo lơ lửng phía trên, một làn sương mù màu xám tro, đặc quánh và cuồn cuộn như những cuộn len khổng lồ bắt đầu dội xuống. Cơn bão sương mù axit Phân khu 9 đã bắt đầu. Đó là đợt xả thải định kỳ của dự án 'Lọc Thải 9' do Quản lý Phan Nam phê duyệt – một quy trình tàn nhẫn đẩy toàn bộ chất thải hóa học ăn mòn phế quản từ khu đô thị vô trùng của giới siêu giàu xuống đầu hàng vạn cư dân nghèo khổ dưới đáy Under-Grid.

*Xèo... xèo... xèo...*

Những giọt mưa axit đầu tiên chạm vào mái tôn của Ngõ 42, tạo ra những tiếng rít rít ghê rợn. Khói trắng bốc lên nghi ngút từ những vết ăn mòn hóa học trên các tấm tôn rỉ sét. Bầu không khí nhanh chóng trở nên bỏng rát, mùi hăng hắc của lưu huỳnh và axit clohydric nồng nặc xộc vào mũi, thiêu đốt niêm mạc họng của bất kỳ ai không kịp đeo mặt nạ.

"Đạt! Cứu với! Mặt nạ của con bé Na bị rách rồi!"

"Chú Đạt ơi! Van thở của mẹ cháu bị kẹt không ra khí!"

Hàng chục người dân nghèo, tay bế theo trẻ con đang ho sặc sụa, điên cuồng lao về phía Tiệm sửa van thở của Đạt đầu ngõ. Tiệm sửa van nhỏ bé che tạm bằng bạt nilon chỉ trong vài phút đã chật kín người. Những chiếc mặt nạ lọc khí cơ học rẻ tiền bằng nhựa tái chế của họ đang bị làn sương axit ăn mòn nhanh chóng, lớp vỏ nhựa sun lại, màng lọc thô bị mủn ra từng mảng khiến khói độc lọt thẳng vào phế quản.

"Tùng! Kích hoạt máy nén khí khẩn cấp! Chúng ta phải tạo áp suất dương!" Đạt hét lên, giọng rè rè qua chiếc mặt nạ phòng độc chắp vá mà anh nhanh chóng đeo lại.

"Rõ!" Tùng 'Thợ Sắt' lao vào góc xưởng, giật mạnh sợi dây khởi động của chiếc máy nén khí analog cũ kỹ. Động cơ chổi than gầm rú lên, piston bắt đầu nện những nhịp dồn dập, nén khí sạch vào bình chứa.

Đạt hiểu rõ nguyên lý khí động học: họ không thể ngăn làn sương axit tràn xuống từ trên trần hầm khổng lồ, cách duy nhất để bảo vệ những người đang tị nạn trong tiệm là tạo ra một vùng áp suất dương trong phòng. Bằng cách xả khí nén sạch liên tục từ các bình chứa, áp lực khí bên trong tiệm sẽ cao hơn áp suất môi trường bên ngoài, đẩy làn sương độc không thể lọt qua các khe hở của tấm bạt nilon.

Nhưng nguồn khí nén dự trữ của tiệm rất hạn chế. Đạt cầm khẩu Súng đo áp suất cầm tay Kiệt Đo Áp, chĩa về phía cửa ra vào. Chỉ số áp suất hiển thị trên màn hình LED nhỏ nhấp nháy liên tục: 1.05 atm... 1.02 atm... Làn sương axit bên ngoài đang nén xuống với áp lực ngày càng lớn.

"Áp suất ngoài đang tăng! Chúng ta cần thêm bình khí nén!" Đạt lớn tiếng ra lệnh. "Tùng, gia cố các mối nối van ngay!"

Tùng 'Thợ Sắt' kéo chiếc kính bảo hộ hàn điện xuống, kích hoạt máy hàn hồ quang cầm tay. Ánh lửa hàn xanh lét, chói lòa chớp tắt liên tục trong bóng tối ngập khói, hắt những cái bóng đổ dài, kỳ dị lên vách bạt nilon. Tùng ghì chặt mỏ hàn, đi những đường hàn áp lực cao siêu tốc để gia cố các ren bình khí nén rỉ sét đang có dấu hiệu rò rỉ dưới áp lực nén cực hạn.

*Xoẹt... Xoẹt... Đoành!*

Một tia lửa xỉ hàn nóng bỏng bắn ngược lại, găm thẳng vào bả vai và mu bàn tay trái của Tùng. Da thịt cháy khét lẹt, nhưng Tùng chỉ nghiến răng gầm lên một tiếng qua màng lọc mặt nạ, bàn tay phải vẫn giữ chặt mỏ hàn không hề run rẩy để hoàn thành đường hàn cuối cùng.

Trong lúc đó, Đạt lao về phía chiếc van tổng của hệ thống thông gió công cộng của ngõ đặt cạnh vách tường đá. Nếu anh có thể xoay van mở cửa xả áp phụ, luồng sương axit sẽ bị hút bớt ra đường ống thải ngầm. Đạt bám chặt lấy chiếc vô-lăng sắt rỉ sét của van tổng, dùng hết sức bình sinh để xoay.

*Két... Két...*

Chiếc van sắt nặng nề chuyển động được nửa vòng thì đột ngột khựng lại. Lớp rỉ sét dày đặc bám chặt vào bánh răng truyền động bên trong. Đạt ghì chặt sợi xích kéo chịu lực, cố gắng tạo đòn bẩy.

*Phựt!*

Sợi xích sắt rỉ sét do bị axit ăn mòn từ trước không chịu nổi lực kéo cực hạn, đột ngột đứt gãy găm thẳng vào vách đá. Chiếc van tổng kẹt cứng hoàn toàn. Thử nghiệm mở van xả áp thất bại.

"Khốn kiếp!" Đạt thở dốc, lồng ngực anh đau nhói do thiếu oxy. Anh quay lại nhìn đám đông đang hoảng loạn. Nhiều đứa trẻ đã bắt đầu tím tái môi, phế quản bị bỏng rát cấp tính do hít phải khói axit rò rỉ.

Không thể chần chừ thêm. Đạt lao về phía chiếc Hộp sục rửa siêu âm màng lọc tự chế đặt trên bàn làm việc. Anh đổ toàn bộ số dung dịch rửa phổi bạc hà dự trữ cuối cùng vào hộp, thả hàng loạt các tấm Màng lọc nano thủy tinh phế thải nhặt từ bãi rác Thượng tầng vào trong.

*U u u...*

Sóng siêu âm tần số cao từ chiếc hộp rung lên bần bật, đánh bật những hạt bụi mịn silic và tạp chất bám chặt trên sợi polymer của màng lọc cũ. Đạt nhanh chóng vớt các màng lọc đã được tái chế ra, cắt nhỏ và dùng Tua vít titan cán đồng tháo siêu tốc các nắp van mặt nạ của trẻ em, thay thế các màng lọc nhựa đã bị axit ăn mòn bằng màng lọc nano thủy tinh chịu lực axit cao.

"Đeo vào! Hít thở chậm lại! Hít bằng bụng!" Đạt vừa thao tác vừa hướng dẫn những đứa trẻ đang khóc thét.

Nhờ có màng lọc nano thủy tinh tái chế chịu axit tốt kết hợp với hơi nước bạc hà mát lạnh từ dung dịch súc rửa, phế quản của những đứa trẻ dần dịu lại, nhịp thở của chúng bắt đầu ổn định dưới vùng áp suất dương mà máy nén khí của Tùng đang duy trì.

Đạt cầm một tấm màng lọc cũ bị ăn mòn rách nát của một người dân lên để kiểm tra dưới kính lúp. Đôi lông mày anh nhíu chặt lại khi phát hiện ra một dị biến bất thường.

Lớp màng lọc polymer của tập đoàn không chỉ bị rách do tác động vật lý của axit clohydric, mà cấu trúc sợi liên kết của nó bị đứt gãy hoàn toàn theo một chuỗi phản ứng hóa học nhân tạo đặc trưng. Trên bề mặt màng lọc bám đầy một lớp dịch nhầy màu vàng nhạt có mùi ngọt lịm giống mùi quả hạnh nhân cháy.

Đạt chấn động tột cùng. Mùi ngọt lịm này chính là chất xúc tác hóa học mà anh đã phát hiện rò rỉ từ đường ống tổng ở chợ đen đêm qua – thứ chất độc lịch sử đã giết chết cha mẹ anh mười năm trước.

Anh lập tức dùng súng đo áp suất để kiểm tra độ phân rã của sợi polymer trên màng lọc. Kết quả hiển thị rõ ràng: cấu trúc màng lọc bị phá hủy nhanh gấp năm lần so với tốc độ ăn mòn tự nhiên của axit.

Đạt siết chặt tấm màng lọc nát trong lòng bàn tay, lồng ngực anh run lên vì một cơn giận dữ tột độ bùng phát. Chân tướng đã phơi bày. Tập đoàn Aero-Vina, dưới sự chỉ đạo của Quản lý Phan Nam, không chỉ xả thải axit thông thường để dọn dẹp Thượng tầng, mà chúng đã cố tình pha trộn một loại hóa chất kích thích phá hủy cấu trúc polymer vào sương thải. Mục đích của chúng cực kỳ tàn độc: ép buộc hàng vạn cư dân nghèo khổ dưới đáy Under-Grid phải liên tục vứt bỏ mặt nạ cũ để mua linh kiện lọc mới từ tập đoàn với giá cắt cổ, biến hơi thở của người nghèo thành một cỗ máy in tiền vĩnh viễn cho chúng.

"Lũ súc sinh..." Đạt nghiến răng, giọng nói run rẩy qua màng lọc mặt nạ.

Cơn bão sương mù axit bên ngoài bắt đầu ngớt dần khi họng xả thải của tập đoàn đóng lại. Làn khói xám tro loãng dần, để lại con ngõ 42 hoang tàn với những mái tôn bị ăn mòn loang lổ và bầu không khí khét lẹt. Những người dân nghèo trong tiệm sửa van thở dần hồi phục, lục tục bế con cái ra về, không ngớt lời cảm ơn Đạt và Tùng.

Tùng 'Thợ Sắt' tắt máy hàn, mệt mỏi ngồi bệt xuống đất, tay phải run rẩy bôi thuốc mỡ lên vết bỏng xỉ hàn đỏ rực trên tay trái. Đạt cạn kiệt toàn bộ lượng dung dịch rửa phổi bạc hà dự trữ, tiệm cơ khí tiêu hao sạch nguồn lực khí nén.

Đạt mệt mỏi bước lên cầu thang gỗ rách nát để trở lại gác xép kiểm tra Vy. Nhưng ngay khi vừa đẩy cánh cửa sập bằng tôn rỉ sét ra, một cơn lạnh buốt chạy dọc sống lưng anh.

Do chênh lệch áp suất lớn từ cơn bão sương axit bên ngoài, khe cửa sổ gác xép bị hở một khoảng nhỏ. Một luồng sương mù axit màu xám tro loãng đã lén lút rò rỉ vào phòng tự bao giờ, bao phủ lấy chiếc giường sắt rỉ sét của Vy.

Vy đang nằm co rúm người trên giường, lồng ngực cô bé co thắt dữ dội từng cơn liên hồi. Chiếc máy thở bọc chì rít lên những tiếng van cơ học nghẹn ngào, và trên chiếc ga giường sờn cũ cạnh gối của Vy, những vệt máu tươi màu hồng nhạt bắt đầu loang lổ từ những cơn ho khan xé lòng của cô bé.