Sương mù công nghiệp ở cảng Hải An chưa bao giờ tan hết. Nó lơ lửng giữa những rặng container rỉ sét, quyện vào mùi dầu máy thô, mùi muối mặn và cả thứ khói than độc hại phả ra từ các xưởng đóng tàu bến cảng số 4. Đêm muộn, những dãy nhà cấp bốn ẩm thấp của khu tập thể công nhân cảng chìm trong một thứ ánh sáng vàng vọt, tù mù phát ra từ những bóng đèn sợi đốt treo trên những đường dây điện chằng chịt như mạng nhện.

Đặng Minh Triết kéo sụp chiếc mũ lưỡi trai tối màu, bước nhanh qua những vũng nước đọng loang loáng váng dầu. Chiếc áo khoác gió sẫm màu của anh đã thấm đẫm hơi ẩm buốt giá của bến cảng. Triết không mang theo cặp tài liệu hay bất kỳ thiết bị y tế bóng bẩy nào của Viện An Bình. Trong túi áo anh chỉ có chiếc đồng hồ quả quýt bằng đồng cổ của người cha quá cố Đặng Minh Sơn và một tờ đơn thuốc chép tay mã nguồn thuật toán lọc nhiễu mà anh đã liều mạng có được từ đêm trước. Mỗi bước chân của anh đều được dẫn dắt bởi một sự phẫn nộ thầm lặng và một nỗi nghi ngờ đang gặm nhấm tâm trí.

Triết dừng lại trước căn phòng trọ số 12 nằm sát mép nước. Tiếng sóng vỗ oàm oạp vào những chân cọc bê tông gỉ sét dưới sàn nhà nghe rợn người. Anh gõ cửa theo nhịp đã hẹn trước.

Cửa hé mở. Nguyễn Văn Bình – người thợ cơ khí lanh lợi của bến cảng, bạn thân của Bùi Văn Lực – thò đầu ra ngoài, ánh mắt láo liên cảnh giác trước khi kéo Triết vào trong và cài chặt chốt cửa sắt tự chế.

"Anh Triết! May quá, anh đến đúng giờ." Bình nói khẽ, vội vã lau đôi bàn tay sạm đen bám đầy dầu mỡ vào chiếc giẻ rách. "Lão Lực vừa được đưa về chiều nay. Nhưng lão không bình thường, anh ạ. Lão như một cái xác không hồn, suốt ngày chỉ ôm khay di vật lẩm bẩm về người vợ đã chết vì ung thư phổi. Mà tôi thề với anh, vợ lão trước đây mất tích sau vụ rò rỉ hóa chất ở xưởng đóng tàu, làm gì có chuyện chết vì ung thư!"

Bình kéo chiếc ghế gỗ lung lay mời Triết ngồi bên chiếc bàn gỗ mục nát. Trên bàn đặt một chai rượu đế rẻ tiền và đĩa lạc rang đã nguội. Triết không đụng vào chén rượu. Anh nhìn thẳng vào mắt Bình, giọng điệu điềm tĩnh nhưng chứa đựng sức nặng lâm sàng: "Bình, tôi cần anh giữ bình tĩnh và kể thật chi tiết. Lực được đưa về bằng phương tiện gì? Và ai là người đã ép anh ấy ký vào các giấy tờ bồi thường?"

Bình rót một chén rượu đầy, nốc cạn để lấy can đảm rồi lén lút thò tay xuống dưới chiếu giường, rút ra một tập tài liệu nhăn nhúm: "Cò mồi Tèo dẫn người của ban quản lý cảng đến. Chúng nó mang theo cái này. Lão Lực lúc đó lờ đờ, mắt nhắm mắt mở như kẻ phê thuốc, chúng nó cầm tay lão ấn vân tay đỏ chót vào đây. Tôi lén chụp lại được một bản sao chụp trước khi chúng nó mang bản chính đi."

Triết nhận lấy tập tài liệu. Đó là bản *Hợp đồng lao động miễn trừ trách nhiệm*.

Anh vuốt phẳng tờ giấy, đôi mắt sáng thông tuệ sau lớp kính gọng titan mảnh bắt đầu phân tích từng dòng chữ một cách tỉ mỉ. Bằng khả năng ghi nhớ hình ảnh tuyệt đối, Triết đối chiếu ngày ký kết hợp đồng – ngày 14 tháng 10 – với lịch trình điều trị lâm sàng mà anh đã ghi nhớ trong đầu.

*Ngày 14 tháng 10.* Triết nhớ lại biểu đồ điện não đồ của Lực vào ngày hôm đó tại Phòng Lab số 4. Đó là thời điểm Lực đang bị duy trì liều lượng 20mg hoạt chất hướng thần AT-09 (An Thần Định Trí) mỗi ngày dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Trưởng khoa Hoàng Thế Anh. Ở liều lượng đó, thùy thái dương của Lực hoàn toàn bị ức chế, đưa não bộ vào trạng thái "Cấp độ 2: Ức chế nhận thức nhân tạo". Lực không có khả năng nhận thức hành vi dân sự tối thiểu, chứ đừng nói đến việc hiểu và tự nguyện ký vào một văn bản từ bỏ quyền lợi bồi thường tai nạn lao động trị giá hàng trăm triệu đồng.

"Đây là một sự lừa dối trắng trợn về mặt pháp lý," Triết nói, giọng anh lạnh đi vài phần. "Người ký hợp đồng đang trong tình trạng mất năng lực hành vi dân sự tạm thời do ảnh hưởng của dược chất hướng thần liều cao. Bản hợp đồng này hoàn toàn vô hiệu nếu chúng ta đưa được chứng cứ lâm sàng ra trước cơ quan kiểm sát."

Bình ghé sát lại, giọng run rẩy đầy phẫn nộ: "Anh Triết, không chỉ riêng lão Lực đâu. Thằng Sáu bên tổ hàn, lão Năm bên tổ bốc xếp... tất cả những đứa sống sót sau vụ nổ lò hơi xưởng đóng tàu số 3 đều có chung một câu chuyện giống hệt nhau. Đứa nào tỉnh dậy cũng tin sái cổ rằng vợ mình đã chết vì bạo bệnh từ mười năm trước. Chúng nó tự dằn vặt, u uất, rồi ngoan ngoãn ký vào những tờ giấy miễn trừ trách nhiệm này để lấy vài triệu đồng tiền trợ cấp mang về quê. Cả cái bến cảng này đang bị tẩy não, anh ạ!"

Triết lặng người. Lời nói của Bình như một tia sét rạch đôi bóng tối gớm ghiếc đang bao phủ bến cảng Hải An. Một kịch bản bi kịch gia đình giả lập được sản xuất hàng loạt, cấy ghép vào não bộ của những người lao động nghèo khổ thông qua dòng điện xung và hóa chất AT-09, biến họ từ những nạn nhân của sự cẩu thả công nghiệp thành những kẻ cam chịu số phận, tự nguyện từ bỏ quyền đấu tranh đòi công lý.

"Họ làm giả ký ức để chiếm đoạt Quỹ đền bù tai nạn lao động," Triết lẩm nhẩm, bàn tay anh siết chặt chiếc đồng hồ quả quýt trong túi áo đến mức các khớp ngón tay tái nhợt. "Một hệ thống bóc lột tinh vi nhân danh phục hồi nhận thức."

Triết đứng dậy, ánh mắt kiên định nhìn Bình: "Bình, anh phải giữ kỹ bản sao hợp đồng này. Tuyệt đối không được để cò mồi Tèo hay cảnh sát Quyền phát hiện ra anh đang liên lạc với tôi. Tôi cần quay về để kiểm chứng một việc cực kỳ quan trọng."

"Anh đi cẩn thận, bọn bảo an của Hắc dạo này lảng vảng quanh khu tập thể nhiều lắm." Bình lo lắng dặn dò khi hé cửa cho Triết lách ra ngoài.

***

Triết trở về căn hộ nhỏ của mình ở quận Ngô Quyền khi đồng hồ đã điểm gần nửa đêm. Căn phòng khách nhỏ nhắn, ấm cúng ngập tràn mùi hương tinh dầu hoa lài dịu nhẹ – thứ mùi hương quen thuộc mà Lâm Mỹ Vy, vợ anh, luôn chuẩn bị mỗi tối. Thế nhưng, bước chân vào nhà hôm nay, Triết không còn cảm nhận được sự bình yên thường lệ. Nơi này giờ đây giống như một chiếc lồng kính bị giám sát bởi những thế lực vô hình.

Anh bước nhẹ vào phòng ngủ. Vy đang ngồi bên bàn làm việc nhỏ cạnh cửa sổ, mái tóc đen dài mượt mà buông hờ sau lưng gầy. Dưới ánh đèn bàn màu vàng nhạt, làn da cô trông trắng xanh, nhợt nhạt một cách bất thường. Vy là thủ thư của thư viện thành phố, một người phụ nữ dịu dàng, chu đáo, yêu chồng hết mực. Nhưng dạo gần đây, cô bắt đầu xuất hiện những cơn đau đầu dữ dội vào ban đêm và những biểu cảm xa lạ vô thức.

Triết đứng lặng trong bóng tối của cánh cửa, âm thầm quan sát hành vi của vợ.

Vy đang cầm một cây bút bi, tay cô di chuyển liên tục trên tờ giấy nháp một cách vô thức. Cô không viết chữ. Đôi mắt trong trẻo của cô hơi thất thần, nhìn đăm đăm vào khoảng không vô định. Triết nheo mắt, sử dụng khả năng quan sát lâm sàng tỉ mỉ của mình để theo dõi chuyển động của ngón tay cô.

Vy đang vẽ.

Trên tờ giấy trắng, những nét mực xanh chồng chéo lên nhau tạo thành một biểu tượng mỏ neo ngược bám đầy những vòng xích rỉ sét. Nét vẽ thô bạo, dứt khoát, hoàn toàn tương phản với tính cách nhẹ nhàng thường ngày của cô.

Triết cảm thấy tim mình thắt lại. Biểu tượng mỏ neo ngược quấn xích rỉ sét chính là logo nguyên bản của Tổng công ty Cảng Hải An mười năm trước – một biểu tượng đã bị khai tử và thay thế từ lâu, chỉ còn tồn tại trên các kết cấu thép cũ kỹ ở bến cảng số 4. Vy chưa từng làm việc tại cảng, gia đình cô theo hồ sơ lý lịch sống ở một vùng trung du hẻo lánh trước khi cô về Hải An làm thủ thư. Tại sao vùng vỏ não vận động và tiềm thức của cô lại lưu giữ một cách sâu sắc biểu tượng cơ khí đặc thù này?

"Thói quen vẽ biểu tượng mỏ neo vô thức của Vy," Triết thầm nghĩ, mồ hôi lạnh bắt đầu rịn ra trên trán anh. Đây chính là dấu hiệu rò rỉ nhân quả của "Ngưỡng 1: Nghi ngờ vô thức". Ký ức thực sự của cô đang cố gắng phá vỡ lớp khóa nhận thức để giải thoát dưới dạng các hành vi vô thức.

Triết khẽ bước tới gần bàn trang điểm, giả vờ tìm kiếm chiếc lược để lén tìm cuốn nhật ký bìa da màu nâu có khóa số nhỏ của Vy – nơi cô luôn ghi lại những chi tiết vụn vặt hằng ngày để chống lại sự suy giảm trí nhớ. Anh hy vọng sẽ tìm thấy những ghi chép về các cơn đau đầu của cô. Thế nhưng, ngăn kéo trống rỗng. Cuốn nhật ký đã bị Vy cất giấu ở một nơi khác hoàn toàn ngoài tầm mắt của anh. Một sự phòng vệ vô thức bắt đầu xuất hiện giữa hai vợ chồng.

Triết thu lại bàn tay trống rỗng, hít một hơi thật sâu để lấy lại vẻ điềm tĩnh thường ngày. Anh bước đến bên cạnh Vy, nhẹ nhàng đặt tay lên bờ vai mảnh dẻ của cô.

Vy giật nảy mình, vội vã dùng một cuốn sách đè lên tờ giấy vẽ mỏ neo ngược. Khi cô ngẩng đầu lên nhìn Triết, ánh mắt thất thần lập tức biến mất, thay vào đó là nụ cười dịu dàng quen thuộc, nhưng đôi môi cô khẽ run rẩy: "Anh về rồi à? Hôm nay viện nhiều việc quá hả anh?"

Triết ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh, anh lén quan sát vi biểu cảm quanh khóe mắt cô. Có một sự căng thẳng, một sự mệt mỏi cực hạn đang bị che giấu dưới lớp trang điểm nhẹ. Anh đưa tay vuốt tóc cô, giọng nói dịu dàng nhưng đầy ẩn ý dò xét: "Vy, em lại bị đau đầu à? Anh thấy em dạo này hay thức khuya vẽ nháp."

Vy khẽ cúi đầu, tránh ánh mắt của chồng: "Chỉ là... dạo này ở thư viện nhiều việc quá, em hơi căng thẳng thôi anh. Không có gì đâu."

Triết rót một tách trà lài ấm, đưa tận tay cho vợ. Anh quyết định sử dụng kỹ thuật "Dẫn dắt ký ức hồi quy lâm sàng" cấp độ thấp để kiểm chứng giả thuyết của mình. Anh cần biết kịch bản ký ức của Vy đã bị can thiệp đến mức nào.

"Vy này, em có nhớ chiếc mỏ neo sắt cũ ở bến cảng số 4 không?" Triết hỏi một cách tự nhiên, giọng anh đều đặn như nhịp gõ 1Hz của chiếc đồng hồ quả quýt. "Hôm nay anh đi qua đó, chợt nhớ đến câu chuyện em kể về thời thơ ấu bên cha mẹ ở quê. Em từng bảo cha em rất thích những món đồ cơ khí bằng đồng đúng không?"

Vy đón lấy tách trà, đôi bàn tay cô run lên nhẹ khiến nước trà hơi sóng sánh. Cô nhắm mắt lại, cố gắng truy cập vào vùng ký ức thời thơ ấu. Triết quan sát thấy nhịp thở của cô bắt đầu dồn dập, cơ mặt khẽ co rút – những dấu hiệu điển hình của một bộ não đang đối mặt với sự xung đột nhận thức giữa thực tế và kịch bản giả lập.

"Cha em..." Vy lẩm nhẩm, giọng cô đều đều, thiếu đi cảm xúc tự nhiên như một người đang đọc thuộc lòng một đoạn văn bản được lập trình sẵn. "Vâng, cha em thích đồ đồng lắm. Ông ấy thường pha trà lài cho em mỗi tối ở ngôi nhà ngói đỏ cạnh đồi chè. Sau đó... sau đó cha mất vì tai nạn lao động ở mỏ đá... Mẹ em buồn quá nên cũng đổ bệnh qua đời..."

Triết nín thở. Từng lời Vy nói ra trùng khớp hoàn hảo với hồ sơ bệnh án mười năm trước của cô mà anh đã giải mã được một phần trên hệ thống. Nhưng có một điểm mờ cực lớn.

"Thế còn anh trai em?" Triết lén gặng hỏi, giọng anh hạ thấp xuống đầy nhạy cảm. "Anh Lâm Thế Vinh ấy. Em từng bảo anh ấy có một vết bớt đỏ rất nhỏ dưới dái tai phải đúng không? Anh ấy bỏ nhà đi từ năm mười lăm tuổi... Em có nhớ lần cuối cùng gặp anh ấy là khi nào không?"

Từ *"Lâm Thế Vinh"* vừa phát ra khỏi miệng Triết, không khí trong căn phòng ngủ lập tức đông cứng lại.

Vy khựng người. Tách trà lài trên tay cô rơi xuống bàn, nước trà ấm đổ tràn lên những cuốn sách. Đôi mắt Vy trợn trừng, đồng tử co giãn một cách hỗn loạn. Cô ôm chặt đầu bằng cả hai tay, hơi thở đứt quãng thành những tiếng rên rỉ đau đớn.

Cơ chế tự vệ nhận thức cực đoan của vi mạch trong hàm Vy đã bị kích hoạt vô thức.

Cô đột ngột quay sang nhìn thẳng vào mặt Triết.

Ánh mắt dịu dàng, yêu thương của người vợ mười năm qua hoàn toàn biến mất. Thay vào đó là một ánh nhìn lạnh lùng, trống rỗng, xa lạ đến đáng sợ. Đôi mắt cô sâu hoắm, vô cảm như một cái nhìn của một kẻ xa lạ đang cảnh giác đối phó với một kẻ xâm nhập nguy hiểm.

"Anh... anh là ai?" Vy hỏi, giọng cô lạnh ngắt, không một chút hơi ấm tình nghĩa vợ chồng. "Tại sao anh lại biết cái tên đó? Anh đang cố tình làm gì tôi?"

Triết bàng hoàng nhìn người vợ đầu ấp tay gối của mình. Trong khoảnh khắc ấy, anh nhận ra sợi dây lòng tin giữa họ đã xuất hiện một vết nứt sâu hoắm, và người phụ nữ đang đứng trước mặt anh lúc này mang một gương mặt nằm trong kịch bản tẩy não tàn bạo của tập đoàn Tâm An.