Bóng tối dưới hầm ngầm của lò rèn Vũ Quốc Anh đặc quánh, nồng nặc mùi than bụi, sắt rỉ và vị ẩm mốc của đất nện lâu ngày. Căn hầm này vốn được cha của Quốc Anh đào bí mật từ thời loạn lạc để cất giấu sắt thép quý, nay trở thành nơi nương tựa duy nhất của Nguyễn Trọng Luật sau đêm ám sát hụt kinh hoàng tại gian nhà tranh ngoại ô. Phía trên đỉnh đầu họ, chiếc lò nung rực lửa của lò rèn đã tắt, chỉ còn những tiếng búa nện thưa thớt của đám thợ phụ cố ý tạo ra để át đi mọi âm thanh đáng ngờ dưới lòng đất.

Nguyễn Trọng Luật ngồi xếp bằng trên một tấm phản gỗ mục, vết thương trầy xước bên vai trái do mảnh gỗ bắn trúng đêm qua đã được rịt thuốc nam, thỉnh thoảng lại nhói lên một cơn đau buốt. Gương mặt anh tái nhợt dưới ánh nến lạc leo lét, nhưng đôi mắt sáng như đuốc vẫn không rời khỏi những tờ khế ước đất đai cũ bám đầy bùn đất của tá điền thôn Đông. Sát cánh bên anh, Vũ Quốc Anh đang ngồi tựa lưng vào vách đất ẩm, bắp tay phải của anh bị đoản đao của sát thủ Độc Nhãn chém trúng đêm qua đã được băng bó bằng một dải vải thô, vết máu vẫn còn rỉ ra đỏ nhạt qua lớp vải vá chằng vá đụp.

"Anh Quốc Anh, vết thương thế nào rồi?" Luật khẽ hỏi, ngón tay trái của anh theo thói quen gõ thong thả lên mặt tráp gỗ lim bọc sắt đặt trên đùi. Tiếng gõ *cộc... cộc... cộc...* đều đặn, sắc lạnh như nhịp đập của một chiếc đồng hồ cát vô hình.

Quốc Anh khịt mũi, giọng trầm đục vang lên giữa không gian chật hẹp: "Chỉ là vết xước da ngoài, chưa chạm đến gân cốt. Cây búa rèn của ta còn thừa sức đập nát đầu lũ gia nhân nhà địa chủ Thế nếu chúng dám bén mảng đến đây. Nhưng thầy Luật, ba ngày thời hạn của Đinh Văn Sát đang ngắn lại từng khắc. Nha môn huyện Yên Phong chắc chắn sẽ lục soát toàn bộ khu chợ này để tìm thầy và cuốn Đại Luật. Chúng ta không thể giấu cuốn sách của phụ thân thầy trong chiếc tráp thông thường được nữa."

Luật gật đầu, ánh mắt chuyển sang góc hầm, nơi một người đàn ông trung niên với bàn tay thô to, đầy vết sẹo cưa đục đang lầm lũi làm việc. Đó là Trần Văn Tạc, người thợ mộc tự do nổi tiếng khắp chợ huyện Yên Phong với mộc nghệ tinh xảo. Tạc không nói một lời nào từ lúc bước xuống hầm, ông chỉ lẳng lặng bày ra bộ đục bằng thép rèn sắc bén có khắc ký hiệu riêng của phường thợ mộc kinh kỳ.

"Thầy Luật yên tâm," Trần Văn Tạc lúc này mới lên tiếng, giọng nói khàn khàn nhưng dứt khoát. "Mộc nghệ của họ Trần ta xưa nay chuyên chế tác đồ ngầm cho đình chùa cổ. Ta sẽ dùng kỹ thuật mộng sập ngầm của mộc thuật để chế tạo cho thầy một chiếc hòm hai đáy đặc biệt. Chiếc hòm này nhìn bên ngoài chỉ là một chiếc thùng gỗ mộc mạc dùng để gánh nước của phu dịch, nhưng bên dưới có một vách ngăn giả khít khao đến mức mắt thường không thể phát hiện ra đường rãnh."

Tạc cầm lấy một thanh gỗ nghiến già—loại gỗ rừng cực kỳ cứng và nặng, có khả năng chống thấm nước tuyệt đối. Ông không dùng đến một chiếc đinh sắt nào. Mọi mối nối đều được liên kết bằng mộng ngầm. Đôi bàn tay thô ráp của người thợ mộc di chuyển nhanh nhẹn nhưng vô cùng chuẩn xác, tiếng đục đẽo gỗ vang lên đều đặn, nhỏ nhẹ dưới hầm ngầm: *Cộc... sột... cộc...*

Luật quan sát từng nhịp đục của Tạc, thầm thán phục sự tinh xảo của cơ khí dân gian. Anh hiểu rằng nha môn huyện dưới sự chỉ đạo của quan huyện Trần Hữu Bằng sẽ dùng mọi quyền lực hành chính để tịch thu khế ước gốc ngay khi phiên tòa mở ra. Nếu không có một công cụ bảo mật hoàn hảo như chiếc hòm hai đáy này, cuốn Khánh Triều Đại Luật bản chép tay có chú giải của cha anh và những khế ước đất đai của tá điền thôn Đông sẽ bị thiêu rụi trong nháy mắt.

Trong lúc Tạc đang đục đẽo gỗ nghiến tạo ra mộng sập ngầm cho chiếc hòm giả, Luật quay sang chiếc bàn gỗ nhỏ kê sát vách đất. Trên bàn, một sĩ tử nghèo gầy gò, mặc nho phục xanh đã sờn cổ áo đang mài mực mỏi nhừ tay. Đó là Lê Minh Triết, người đồng môn trung thực đã chấp nhận từ bỏ con đường cử nghiệp để giúp Luật đòi lại công lý cho bách tính.

"Anh Triết, mực đã đủ đậm chưa?" Luật khẽ hỏi.

Triết gạt mồ hôi trên trán, tay vẫn đều đặn xoay thỏi mực tàu trên nghiên đá xám cổ: "Đã đủ đậm, thầy Luật. Nhưng độ ẩm dưới hầm ngầm này quá cao, giấy bản dó Yên Phong rất dễ bị hút ẩm. Tôi e rằng khi viết nhanh, nét chữ sẽ bị nhòe mực."

"Không sao, hãy viết chậm và chắc chắn," Luật nói, đôi mắt anh nheo lại dưới ánh nến. Anh lật mở cuốn sổ đăng ký ruộng đất cũ của huyện Yên Phong mà anh đã nhờ cựu thư lại Lê Quang Phán sao chép trộm trước khi bị sa thải.

Sử dụng năng lực Bác văn cường ký, Luật đọc lướt qua hàng vạn con số thuế khóa, tọa độ ranh giới đất đai và danh sách hàng trăm tá điền thôn Đông. Trí nhớ siêu phàm của anh bắt đầu tái hiện lại một sơ đồ địa chính khổng lồ trong tâm trí. Anh đọc vanh vách từng con số, từng mốc ranh giới cổ bị địa chủ Thế nhổ bỏ cho Triết chép lại vào tờ sớ dài ba thước.

"Thôn Đông, khoảnh ruộng phía tả ngạn sông Hồng, ranh giới tính từ cột mốc đá khắc chữ 'Ngự Ban' thời tiên đế, chạy dài một trăm hai mươi trượng về phía đầm lầy ngập mặn..." Giọng nói trầm ấm của Luật vang lên đều đặn, dẫn dắt ngòi bút lông của Triết lướt nhanh trên mặt giấy bản dó.

Triết viết tốc ký, mồ hôi nhỏ xuống từng giọt trên trang giấy. Đột nhiên, tay Triết run lên, một vệt mực lớn loang lổ ra góc tờ sớ do giấy quá ẩm (thử nghiệm thất bại). Triết hốt hoảng định vò nát tờ giấy, nhưng Luật khẽ giữ tay anh lại.

"Đừng hoảng, anh Triết. Hãy dùng lòng trắng trứng gà pha bột sắn loãng quét nhẹ lên vết nhòe để giữ thớ giấy, sau đó viết đè lên. Chúng ta không có nhiều giấy dó dự phòng, mỗi tờ giấy lúc này đều là mạng sống của tá điền."

Triết bình tâm lại, làm theo lời Luật chỉ dẫn. Dưới hầm ngầm thiếu dưỡng khí, lồng ngực Luật thỉnh thoảng lại thắt lại vì khó thở, vết trầy xước bên vai trái nhói đau liên tục, nhưng ý chí sắt đá của anh không hề lung lay. Anh biết rằng ngoài kia, địa chủ Lê Quang Thế đang xua quân truy lùng anh ráo riết, và chỉ có bản Đơn kiện vạn dân thôn Đông này mới là vũ khí hợp pháp duy nhất để ép quan huyện phải mở phiên tòa xét xử công khai.

*Cộc... cộc...*

Đột nhiên, một tiếng động lạ vang lên từ phía trên đỉnh đầu họ, ngay sát bệ lò nung rực lửa của lò rèn. Tiếng động nhỏ nhưng dứt khoát, không phải tiếng búa rèn của thợ phụ.

Trần Văn Tạc lập tức ngừng đục gỗ. Lê Minh Triết run rẩy dập nén ngọn nến lạc. Toàn bộ căn hầm ngầm rơi vào khoảng tối đặc quánh và sự im lặng đến rợn người. Chỉ có tiếng tim đập thình thịch của Triết và tiếng thở dốc cố kìm nén của Luật.

Quốc Anh nhanh nhẹn như một con cọp đêm, tay phải nắm chặt cán búa rèn, áp sát tai vào vách hầm ngầm để nghe ngóng. Luật cũng nín thở, tập trung nhãn lực thấu thị bóng tối để đề phòng một cuộc đột kích bất ngờ của sát thủ Độc Nhãn.

Tiếng bước chân phía trên di chuyển nặng nề, dường như có kẻ đang lục soát các hòm sắt thép trong lò rèn. Một giọng nói khàn đặc vang lên mơ hồ qua khe hở của nắp hầm gỗ:

"Đội trưởng, không có ai ở đây. Chỉ có đống than củi và mấy thanh sắt vụn."

"Lùng sục kỹ cho ta! Tên trạng sư bướng bỉnh đó bị thương, không thể chạy xa được. Địa chủ Thế đã ra lệnh, nếu tìm thấy hắn, lập tức chém chết tại chỗ không cần trình diện nha môn!" Giọng nói hung hãn của Trương Hùng—đầu mục lính lệ nha môn—vang lên đầy sát khí.

Dưới hầm ngầm, Triết sợ hãi đến mức suýt đánh rơi nghiên mực đá. Quốc Anh siết chặt cán búa rèn, cơ bắp cuồn cuộn nổi lên dưới lớp vải băng bó rỉ máu. Luật khẽ đặt tay lên vai Quốc Anh, lắc đầu ra hiệu giữ bình tĩnh. Anh biết rằng nắp hầm ngầm này được ngụy trang bằng một lớp gạch chịu nhiệt dày dưới bệ lò nung, nếu không có mật mã khóa ngầm, lính lệ nha môn không thể phát hiện ra.

Sau một hồi lục lọi phá phách phía trên, tiếng bước chân của lính lệ xa dần rồi biến mất hẳn. Tiếng búa rèn của thợ phụ lại bắt đầu vang lên đều đặn để báo hiệu an toàn.

Lê Minh Triết thở phào nhẹ nhõm, run rẩy châm lại ngọn nến lạc. Trần Văn Tạc không nói một lời, lại tiếp tục đục đẽo gỗ nghiến. Sự căng thẳng tột độ vừa rồi dường như chỉ làm tăng thêm tốc độ và sự chính xác trong từng nhát đục của ông.

"Đã xong," Tạc khẽ nói sau nửa canh giờ làm việc cật lực.

Ông trình diện chiếc hòm gỗ hai đáy trước mặt Luật. Chiếc hòm nhìn bên ngoài hoàn toàn là một chiếc thùng gỗ thông mộc mạc dùng để đựng nước gánh đi đường, không có bất kỳ dấu vết nào của cơ quan khóa sắt. Nhưng khi Tạc nhấn nhẹ vào một nút gỗ ngầm disguised như một mắt tre ở cạnh sườn hòm, phần đáy thứ hai lập tức trượt nhẹ ra, lộ ra một khoảng không gian khô ráo, lót da rùa chống ẩm hoàn hảo.

Luật khẽ vuốt ve bề mặt gỗ khít khao không dùng đinh của chiếc hòm, ánh mắt lộ rõ vẻ xúc động: "Mộc nghệ của anh Tạc quả thật là thần kỳ. Chiếc hòm này sẽ bảo vệ an toàn cho cuốn Đại Luật của phụ thân và các khế ước đất đai gốc qua mọi cuộc lục soát thô bạo của nha dịch."

Anh cẩn thận đặt cuốn Khánh Triều Đại Luật bản chép tay và mảnh khế ước đất ngự ban bị rách một góc bám máu khô của tổ phụ vào ngăn đáy thứ hai, sau đó đóng sập mộng ngầm lại. Trần Văn Tạc đổ đầy nước vào phần trên của thùng để kiểm tra độ kín nước. Nước không hề rỉ xuống ngăn dưới dù chỉ một giọt.

Cùng lúc đó, Lê Minh Triết cũng hoàn thành bản Đơn kiện vạn dân thôn Đông dài ba thước, ghi đầy đủ chữ ký và dấu vân tay đỏ chói của hàng trăm tá điền mất đất. Hồ sơ sớ kiện đã chuẩn bị hoàn tất, sẵn sàng để Luật trực chỉ nha môn Yên Phong đòi lại công lý.

*Rầm!*

Nắp hầm gỗ ngầm bất ngờ bị đẩy mạnh ra từ phía trên. Vũ Quốc Anh giật mình vung búa rèn phòng thủ, nhưng bóng người lao xuống hầm lại là thúc mẫu Lành, gương mặt bà cắt không còn giọt máu, nước mắt đầm đìa chảy dài trên những nếp nhăn hằn sâu sương gió.

"Thầy Luật... Thầy Luật ơi! Cứu... cứu thằng Bình với!" Thúc mẫu Lành gục xuống chân Luật, tiếng khóc nghẹn ngào xé toạc sự im lặng của hầm ngầm.

Luật giật mình, đỡ thúc mẫu dậy, lòng ngực anh thắt lại một điềm báo chẳng lành: "Thúc mẫu, có chuyện gì xảy ra với bé Bình?"

"Lũ lâu la... hắc bang của Trần Hữu Dũng... chúng nó đã bắt cóc thằng Bình ngay tại đầu làng thôn Đông rồi!" Thúc mẫu Lành khóc nấc lên, trao cho Luật một mảnh vải thô bám đầy máu tươi vừa được ném vào lò rèn. "Chúng nó để lại lời nhắn... nếu ngày mai thầy không mang cuốn Đại Luật và đơn kiện đến nộp cho địa chủ Thế để rút đơn kiện... chúng nó sẽ chặt đầu thằng bé ném xuống sông Hồng!"

Nhìn mảnh vải thô đẫm máu của đứa cháu nhỏ năm tuổi, cả căn hầm ngầm như đóng băng trong sát khí lạnh buốt. Vũ Quốc Anh gầm lên một tiếng phẫn nộ, chiếc búa rèn đập mạnh xuống đất nện tạo thành một hố sâu hoắm. Lê Minh Triết mặt tái mét, tay chân run rẩy không vững.

Nguyễn Trọng Luật đứng lặng người giữa hầm ngầm tối tăm. Ngón tay trái của anh bấu chặt vào mạn chiếc hòm hai đáy mới chế tạo, vết thương bên vai trái nhói đau dữ dội như muốn xé rách lớp băng vải. Đôi mắt anh co thắt lại, ánh lên một tia nhìn lạnh lùng, sắc bén như lưỡi đao thấu cốt. Phe địa chủ đã điên cuồng đến mức dùng mạng sống của một đứa trẻ vô tội để bóp nghẹt ý chí của anh.

"Chúng ta... không thể thỏa hiệp," Luật rít qua kẽ răng, giọng nói trầm ấm thường ngày nay trở nên sắc lạnh như băng tuyết.