Nắng quái chiều hôm sau cơn bão lớn đổ xuống huyện nghèo Yên Phong một thứ ánh sáng vàng vọt, nhờ nhờ như màu nước dưa cải muối. Dưới mặt đất, bùn nhão sũng nước sông Hồng đỏ ngầu quánh lại, bám chặt lấy gót chân của những người bộ hành lầm lũi. Con đường đất lộ dẫn từ ngoại ô vào chợ huyện Yên Phong nhấp nhô những rãnh bánh xe bò sâu hoắm, ngập đầy nước sình và rơm rạ mục nát trôi nổi.

Nguyễn Trọng Luật bước đi thong thả trên con đường trơn trượt ấy. Tà áo nho phục màu xám sờn vai của anh đã bạc màu ở nách, nhưng gấu áo được vén lên tề chỉnh, giắt gọn gàng bên hông. Tay phải anh ôm chặt chiếc tráp gỗ lim hai đáy bọc sắt đen bóng—kỷ vật duy nhất còn lại của tổ phụ. Đôi ngón tay trái của anh khẽ gõ nhẹ lên mặt gỗ lim theo một nhịp điệu thong thả, đều đặn: *Cộc... cộc... cộc...* Tiếng gõ trầm đục ấy như một thước đo logic đang vận hành không ngừng trong đầu anh.

Trong túi vải thô đeo chéo bên hông Luật, mười quan tiền đồng mới tinh—số tiền anh vừa có được sau cuộc thương thảo cân não với Lý Thị Hoa tại tiệm cầm đồ Kim Dung trưa nay—đập nhẹ vào sườn gân guốc. Cạnh đó, chiếc Kính lão thạch anh tự nhiên viền đồng thau chạm khắc hoa văn sóng nước cổ kính được bọc kỹ trong lớp vải lụa mềm, nằm yên bình trong ngăn kéo ngầm thứ hai của chiếc tráp gỗ. Mười quan tiền này là xương máu, là danh dự mà anh phải đánh đổi bằng chiếc khuyên tai bạc cổ của tổ mẫu Hoa để có kinh phí mua giấy bản dó Yên Phong viết sớ kêu oan cứu dân nghèo. Nhưng áp lực ba ngày của Đinh Văn Sát đang lơ lửng trên đầu như thanh gươm treo sợi tóc.

"Thầy Luật! Thầy Luật ơi, nhanh lên một chút!"

Trần Văn Đinh, cậu học trò nhỏ mười hai tuổi, chân đất lấm lem bùn đỏ, vừa chạy vừa thở dốc đuổi theo bên cạnh Luật. Gương mặt nhỏ thó của thằng bé tái nhợt đi vì sợ hãi, mồ hôi nhễ nhại chảy dài trên hai bên thái dương đen nhẻm: "Con vừa chạy từ đầu làng Đông ra đây. Thầy Kế... gã thầy cúng giả mù của nha môn đang thuyết pháp ở giữa chợ huyện. Gã mang theo bùa chú, rêu rao khắp nơi là mảnh ruộng ngự ban của thôn Đông bị quỷ thần ám, ai dám ký tên vào Đơn kiện vạn dân của thầy sẽ bị tuyệt tự dòng họ! Lòng dân thôn Đông hoang mang cực độ, lão nông Ngô Văn Phán đang cố can ngăn nhưng bách tính sợ hãi quá, họ đang đòi rút lại chữ ký và dấu vân tay đỏ trên sớ kêu oan của thầy kìa!"

Luật khẽ nheo mắt, ngón tay trái gõ mạnh lên mặt tráp gỗ một tiếng *đanh* thép. Ánh mắt anh lạnh lùng nhìn về phía rặng tre già bao bọc lấy chợ huyện Yên Phong phía trước. Thâm độc thật! Địa chủ Lê Quang Thế biết rõ luật pháp triều đình bảo hộ đất ruộng ngự ban, nhưng gã cũng thừa hiểu tá điền nghèo khổ vốn dốt nát và sợ hãi thần thánh hơn cả sợ quan phủ. Dùng mê tín dị đoan để bẻ gãy ý chí giữ đất của dân làng ngay trước khi đơn kiện được trình lên nha môn—đây là một đòn đánh hiểm hóc hòng triệt hạ tận gốc tính chính danh của vụ kiện.

"Đinh, đi theo ta. Vết thương bả vai trái của anh Đức ở nhà vẫn còn rỉ máu tươi, thúc mẫu Lành đang phải nhịn ăn để dành tiền mua thuốc nam đắp tạm. Chúng ta không có thời gian để chần chừ."

Chợ huyện Yên Phong phiên chiều sầm uất nhưng lộn xộn tột cùng. Tiếng la hét của những kẻ bán cá sông Hồng, tiếng lợn kêu gầm rú trong rọ tre, mùi tanh nồng của tôm cá trộn lẫn với mùi rơm rạ ẩm ướt sau bão tạo nên một bầu không khí ngột ngạt. Tại góc chợ trung tâm, ngay dưới bóng mát của cây đa cổ thụ rễ cắm sâu vào lòng đất ẩm, một đám đông hàng trăm tá điền, phu xe và bách tính đang vây kín xung quanh một chiếc bục gỗ dựng tạm.

Trên bục gỗ, Thầy Kế—lão thầy cúng ngoài năm mươi tuổi, dáng người gầy nhom như một bộ xương khô khoác chiếc áo choàng xám rách nát thêu họa tiết bùa chú kỳ quái màu đỏ máu—đang nhảy múa điên cuồng. Đôi mắt lão nhắm nghiền phía sau chiếc kính đen thô sơ bằng sừng trâu, gương mặt lộ vẻ gian trá, lanh lợi kỳ quái. Tay phải lão cầm chiếc chuông đồng nhỏ gõ liên hồi: *Coong! Coong! Coong!* Mỗi tiếng chuông vang lên lại kèm theo một lời tuyên truyền ma mị:

"Trời đất phẫn nộ! Quỷ thần hiển linh! Trận bão lũ đêm qua chính là lời cảnh báo của quỷ thần giáng xuống Thôn Đông! Mảnh đất ngự ban thời tiên đế nay đã hết linh khí, quỷ thần đã thu hồi để phạt tội bách tính khinh nhờn! Kẻ nào nghe lời dụ dỗ của tên trạng sư bướng bỉnh Nguyễn Trọng Luật, cố tình ký tên đòi đất ruộng, sẽ bị quỷ thần bắt hồn, gia đình tuyệt tự, dòng họ lụi bại vĩnh viễn! Mau giao lại khế ước cũ cho địa chủ Lê Quang Thế để gã làm lễ cúng giải hạn, nếu không tai họa sẽ ập xuống đầu các ngươi ngay trong đêm nay!"

Tiếng chuông đồng vang dội, lời thuyết pháp ma mị của Kế như một liều thuốc độc thấm sâu vào tâm trí sợ hãi của những tá điền nghèo khổ. Nhiều lão nông gầy gò, lưng còng rạp xuống đất, mặt cắt không còn giọt máu, run rẩy bàn tán:

"Phải đấy... trận bão hôm qua làm sập cả nhà anh Đức, lại còn đánh gãy vai anh ấy nữa. Chắc chắn là điềm gở của quỷ thần rồi!"

"Hay là chúng ta rút đơn kiện đi? Đất ruộng tuy quý, nhưng mạng sống và dòng họ còn quý hơn. Tôi không muốn bị tuyệt tự đâu!"

Lão nông Ngô Văn Phán đứng bên rìa bục gỗ, chiếc gậy tre mộc mạc cầm trên tay run rẩy. Lão cố gắng nói lớn để trấn an dân làng: "Bà con ơi! Đừng nghe lời nhảm nhí của gã thầy cúng này! Đất ruộng là xương máu tổ tiên, là ngự ban thời tiên đế để nuôi sống chúng ta! Nếu dâng khế ước cho địa chủ Thế, chúng ta sẽ biến thành dân lậu không hộ tịch, suốt đời làm nô dịch cho nhà gã!"

"Lão nông Phán! Ngươi dám cãi lệnh quỷ thần sao?" Thầy Kế gầm lên, gõ mạnh chiếc chuông đồng sát mặt lão Phán, khiến lão loạng choạng lùi lại phía sau. "Ngươi muốn kéo cả cái làng này xuống địa ngục cùng ngươi à?"

"Thầy Kế! Ngươi nói đất bị quỷ ám, vậy sách thánh hiền nào, điều khoản nào trong 'Khánh Triều Đại Luật' quy định quỷ thần có quyền thu hồi đất ngự ban của hoàng đế?"

Một giọng nói dõng dạc, trầm ấm nhưng sắc sảo như lưỡi đao rạch đôi bầu không khí ngột ngạt của chợ huyện. Đám đông tá điền dạt ra hai bên. Nguyễn Trọng Luật từ tốn bước vào giữa vòng vây, chiếc tráp gỗ lim bọc sắt ôm chặt bên hông, ánh mắt sắc lẹm nhìn thẳng vào gã thầy cúng giả mù đang đứng trên bục gỗ.

Thầy Kế khựng lại nửa nhịp, chiếc kính đen thô sơ của lão khẽ xoay về hướng Luật phát ra âm thanh. Lão cười lạnh, giọng nói khàn khàn đầy ngụy biện thần thánh: "Tên trạng sư bướng bỉnh Nguyễn Trọng Luật kia! Ngươi chỉ là một tên thư sinh nghèo viết sớ thuê, dám dùng thứ luật pháp phàm trần dơ bẩn của ngươi để đo lường ý chí của trời đất sao? Quỷ thần phán quyết bằng tai họa, bằng bão lũ, bằng máu rỉ trên vai đường huynh của ngươi! Ngươi xúi giục bách tính kiện cáo quan phủ, chính là phạm thượng, là khinh nhờn thần linh!"

Luật không hề nao núng, anh bước thêm một bước sát thềm bục gỗ, Sắt đá thanh âm vang dội khắp góc chợ:

"Sách thánh hiền dạy rằng: 'Kính quỷ thần nhi viễn chi'. Thần linh che chở cho bách tính thanh liêm, bảo hộ lẽ phải và công lý triều đình, chứ thần linh nào lại đi bao che cho hành vi cướp đoạt đất ruộng của địa chủ tham lam? Ngươi mượn danh quỷ thần để dọa nạt dân nghèo, ép họ giao khế ước bán đất khống cho Lê Quang Thế, đó chẳng phải là hành vi mượn thần bán nước, lừa gạt bách tính sao?"

"Câm miệng!" Thầy Kế rú lên, gõ chuông liên hồi để át đi tiếng nói của Luật. "Bà con đừng nghe lời gã trạng sư vô thần này! Gã muốn đẩy các ngươi vào tội chết để lấy danh tiếng viết sớ! Hãy nhìn xem, đôi mắt ta bị mù là do quỷ thần phạt tội vì dám tiết lộ thiên cơ cứu các ngươi! Kẻ nào dám chống lại ta sẽ bị quỷ thần lấy mạng!"

Đám đông bách tính nghe vậy càng thêm sợ hãi, họ lùi xa khỏi Luật, chắp tay vái lạy Thầy Kế liên tục. Ngô Văn Phán nhìn Luật đầy lo âu, rỉ tai anh: "Thầy Luật, bách tính ở đây sợ thần thánh lắm, dùng lý lẽ luật pháp thông thường họ không nghe đâu. Phải làm sao đây thầy?"

Luật khẽ lùi lại nửa bước, ngón tay trái bắt đầu gõ nhịp đều đặn lên mặt tráp gỗ lim: *Cộc... cộc... cộc...*

Anh không nhìn vào chiếc kính đen sừng trâu của Kế, mà vận dụng kỹ năng *Tâm lý nhãn quang* để tập trung quan sát từng chuyển động nhỏ nhất trên cơ thể lão. Một người mù thực sự khi nghe âm thanh bên ngoài sẽ nghiêng tai để định vị, đầu họ sẽ giữ cố định để tập trung thính giác. Nhưng Thầy Kế thì khác.

Khi một đứa trẻ tá điền vô tình làm rơi chiếc đòn gánh tre đực sát bục gỗ bên trái, bả vai trái của Kế khẽ co lại nhẹ và đầu lão hơi nghiêng tránh né—phản xạ tự nhiên của một người nhìn thấy vật thể đang lao về phía mình. Khi một con chó hoang chạy qua sát chân lão, chân lão khẽ nhấc lên tránh né trước khi lông chó kịp chạm vào gấu áo choàng xám. Và đặc biệt, nhịp thở của lão dồn dập hơn mỗi khi Luật di chuyển sang các vị trí có ánh nắng mặt trời chiếu thẳng vào mắt lão.

Kế không hề mù! Đôi mắt lão nhắm nghiền phía sau lớp kính đen thô sơ thực chất là để che giấu nhãn lực hoàn toàn bình thường. Lão là gián điệp của nha môn, được địa chủ thuê đóng giả thầy cúng để làm tai mắt và thao túng tâm lý đám đông.

Một nụ cười lạnh lùng hiện lên trên môi Luật. Trò lừa đảo mê tín dị đoan này bị khắc chế hoàn toàn bởi phản xạ thực chứng không điều kiện của cơ thể người. Anh đã có mưu trí phá bẫy.

Luật thò tay vào túi vải thô bên hông, chạm vào mười quan tiền đồng mới tinh vừa nhận từ tiệm cầm đồ Kim Dung. Anh chọn ra một đồng tiền Khánh triều đúc bằng đồng thau nặng trịch, mới tinh tỏa ánh kim lấp lánh dưới ánh nắng quái chiều hôm.

Luật bước lên sát mép bục gỗ, lớn tiếng nói, giọng điệu chuyển sang cung kính giả vờ: "Thầy Kế! Học trò nông nổi, mong thầy lượng thứ. Nếu thầy thực sự là sứ giả của thần linh, có thể nhìn thấu âm dương để cứu giúp bách tính Yên Phong khỏi tai họa, vậy học trò xin dâng cúng đồng tiền đồng Khánh triều này để nhờ thầy làm lễ cầu an cho vong linh tổ tiên dòng họ Nguyễn Trọng của học trò!"

Thầy Kế nghe nhắc đến tiền dâng cúng, lại nhìn thấy ánh kim lấp lánh của đồng tiền đồng thau mới tinh phản chiếu qua lớp kính đen, lòng tham của gã gián điệp trỗi dậy. Lão khẽ hắng giọng, tỏ vẻ uy nghiêm: "Ngươi biết hối cải là tốt. Đưa đồng tiền đây, quỷ thần sẽ xem xét lòng thành của ngươi!"

Luật cầm đồng tiền bằng hai ngón tay, từ từ đưa lên trước mặt Kế. Đúng lúc tay lão cúng định vươn ra nhận lấy, Luật vờ như trượt chân trên bãi bùn nhão sát thềm bục gỗ.

"Á!"

Luật loạng choạng, cánh tay vung mạnh làm đồng tiền đồng Khánh triều tuột khỏi tay, bay vút lên không trung dưới ánh nắng chiều, rồi rơi xuống nền đá cứng của bục gỗ, nảy lên phát ra tiếng kêu *leng keng... leng keng...* lanh lảnh, lăn tròn hướng thẳng về phía khe nứt sâu hoắm sát gót chân phải của Thầy Kế.

Theo phản xạ sinh học không điều kiện của một kẻ tham lam nhìn thấy tiền vàng sắp rơi xuống khe nứt bùn nhão, đôi mắt Thầy Kế phía sau lớp kính đen giật nảy. Lão quên mất mình đang đóng vai một kẻ mù lòa nhìn thấu âm dương.

Không cần gậy tre dẫn đường, không cần chuông đồng định vị, đầu Kế cúi rạp xuống nhìn theo hướng đồng tiền rơi, và nhanh như cắt, bàn tay phải thô kệch đầy vết chai sạn của lão thò ra, chộp chính xác lấy đồng tiền đồng thau mới tinh ngay trước khi nó kịp lọt xuống khe nứt bùn nhão!

Cả chợ huyện Yên Phong nín lặng trong một khắc.

Bàn tay Thầy Kế vẫn đang nắm chặt đồng tiền đồng sát mặt đất, tư thế cúi rạp người đông cứng lại. Lão chợt nhận ra mình vừa phạm phải một sai lầm chết người.

Tiếng cười ồ vang dội của hàng trăm bách tính và tá điền Thôn Đông bùng nổ khắp chợ huyện. Tiếng cười đập tan hoàn toàn bầu không khí ma mị, sợ hãi thần thánh ban nãy.

"Mù! Mù mà nhặt tiền nhanh hơn cả thanh niên mắt sáng sao?" Ngô Văn Phán chỉ thẳng gậy tre vào mặt Kế, cười lớn: "Đồ lừa đảo! Gã thầy cúng này hoàn toàn sáng mắt! Lũ gia nhân địa chủ đã thuê gã đến đây để lừa gạt chúng ta!"

"Đúng thế! Gã nhắm mắt nhặt tiền chuẩn xác đến từng phân! Thật là trò bịp bợm dơ bẩn!" Đám đông tá điền phẫn nộ la hét, ném bùn đất và rác rưởi lên bục gỗ.

Luật bước đến trước mặt Thầy Kế đang run rẩy, nhẹ nhàng giật lại đồng tiền đồng Khánh triều từ tay lão, lạnh lùng nói: "Thầy Kế, phản xạ của mắt đối với vật rơi phát ra âm thanh tiền bạc là quy luật tự nhiên của cơ thể người, không một kẻ giả mù nào có thể dối lừa được. Ngươi đã lộ diện làm gián điệp cho nha môn và địa chủ để lừa gạt bách tính. Mau cút đi trước khi cơn phẫn nộ của tá điền dìm ngươi xuống bùn nhão Yên Phong!"

Thầy Kế hoảng loạn vứt bỏ chiếc kính đen sừng trâu và chuông đồng, nhảy xuống bục gỗ chạy trốn trối chết vào đám đông hỗn loạn dưới làn mưa bùn đất của bách tính ném theo.

Trò lừa đảo mê tín dị đoan bị dập tắt hoàn toàn. Lòng tin của tá điền thôn Đông được củng cố lại mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Ngô Văn Phán nắm chặt tay Luật, mắt rơm rớm nước mắt cảm phục: "Thầy Luật, trí tuệ của thầy đã cứu cả làng Đông đêm nay! Chúng tôi quyết không rút đơn kiện, sẽ theo thầy đấu tranh đến cùng tại công đường nha môn!"

Luật mỉm cười nhẹ, khẽ gõ ngón tay lên chiếc tráp gỗ lim. Anh đã thắng trận đầu tiên về tâm lý đám đông, giữ vững được tính chính danh của Đơn kiện vạn dân. Tuy nhiên, anh biết rõ, việc vạch trần Thầy Kế ngay giữa chợ huyện sầm uất đã khiến anh lộ diện hoàn toàn như một kẻ phá bĩnh trực tiếp các mưu đồ ngầm của địa chủ Lê Quang Thế.

Ở một góc khuất tối tăm của chợ huyện, sát sau rặng tre già, gã gia nhân của Lê Quang Thế khẽ kéo thấp vành nón lá, ánh mắt hung hãn nhìn chằm chằm vào bóng lưng của Luật. Gã nhanh chóng quay đầu, nhảy lên lưng ngựa, thúc mạnh roi da phi nước đại hướng thẳng về phía phủ đệ địa chủ.

Tại đại sảnh phủ đệ Lê Quang Thế, tiếng chén trà sứ bị đập nát tan tành trên nền gạch hoa cổ kính vang lên chói tai. Địa chủ Thế—người đàn ông trung niên thô kệch, mặt rỗ đỏ ngầu vì giận dữ—gầm lên với tên quản gia Đinh Văn Sát:

"Lũ ăn hại! Một tên trạng sư nghèo tay không tấc sắt lại dám bẻ gãy mưu đồ của ta ngay giữa chợ huyện sao? Sát! Mau liên lạc với Độc Nhãn—gã sát thủ chém thuê khét tiếng vùng biên ải. Đêm nay, phóng hỏa thiêu rụi gian nhà tranh ngoại ô của nó, lấy mạng tên trạng sư bướng bỉnh Nguyễn Trọng Luật và cướp cuốn Đại Luật về đây cho ta! Ta không muốn nhìn thấy nó sống sót qua ngày mai!"