Hoàng áp sát lòng bàn tay thô ráp vào sợi xích sắt rỉ sét quấn quanh chốt cửa sập thông gió, cảm nhận cái lạnh buốt của kim loại hòa lẫn với độ ẩm nhớp nháp của hầm tối. Bộ óc của một người thợ điện mỏ bắt đầu chạy những phép tính cơ học khô khốc nhưng chuẩn xác. Sợi xích này là loại thép phi 8 bọc kẽm, đã bị oxy hóa bề mặt nhưng kết cấu lõi vẫn còn cực kỳ chắc chắn. Với chiếc kìm cắt rỉ sét thông thường đang giấu trong túi quần bảo hộ kaki xám, Hoàng biết thừa nếu cố sức bóp, hai lưỡi kìm sẽ sứt mẻ ngay lập tức trước khi tạo ra nổi một vết hằn trên thân xích. Anh cần một công cụ chuyên dụng hơn, một thứ bảo vật kỹ thuật thực sự để bẻ gãy chốt chặn vật lý này.

“Này! Thằng thợ mỏ kia! Mày đứng lờ đờ ở xó đó làm cái gì thế hả?”

Tiếng hét của Chan dội lại từ phía tủ điện tổng máy phát Caterpillar, cắt đứt dòng suy nghĩ của Hoàng. Gã tổ trưởng hầm kỹ thuật vừa tu thêm một ngụm rượu đế rẻ tiền từ chiếc chai nhựa dẹt, gương mặt phị ra bóng nhẫy mồ hôi dầu dưới ánh đèn huỳnh quang nhấp nháy. Gã lảo đảo bước lại gần, chùm chìa khóa đồng thau ở đai quần khua vào nhau nghe loảng xoảng, tay kia lăm lăm chiếc dùi cui cao su bọc thép sẵn sàng vung xuống.

Hoàng lập tức khom người, bờ vai phải mang vết thương bỏng cũ khẽ co rút để né tránh tầm mắt gã. Anh giả vờ lóng ngóng cầm cây chổi lau sàn dính đầy dầu máy, giọng run rẩy đầy vẻ sợ hãi:

“Dạ, báo cáo đại ca, em đang kiểm tra đường ống thoát khí thải xem có bị rò rỉ khói đen không ạ. Sợ khói bay ngược lên phòng sếp Sam thì chết cả lũ.”

Chan khạc nhổ một bãi nước bọt xuống sàn gạch dính mỡ bò bôi trơn, híp đôi mắt đỏ ngầu nhìn Hoàng đầy khinh bỉ:

“Mẹ kiếp, biết khôn đấy. Nhưng hệ thống lọc khí không phải ở đây. Bên phòng bảo trì thang máy chính dưới hố pít đang bị ngập nước bẩn, tủ điện điều khiển cabin tầng trệt báo lỗi chạm mát liên tục. Mày xách hòm đồ qua đó kiểm tra cho tao. Để sếp Sam đi thang máy mà bị kẹt, tao lột da mày trước!”

“Dạ dạ, em đi ngay đại ca. Đại ca bớt giận.”

Hoàng khúm núm cúi đầu, xách chiếc hòm tôn rỉ đựng vài món dụng cụ thô sơ bước ra khỏi phòng máy phát. Nhưng ngay khi quay lưng đi vào hành lang tối, tấm lưng khom xuống của anh lập tức thẳng lên, ánh mắt lầm lì xám xịt như than đá vùng mỏ lộ rõ vẻ lạnh lùng sắc sảo. Phòng bảo trì thang máy tầng hầm chính là điểm nút kỹ thuật tiếp theo nằm trong sơ đồ tư duy mà anh đang âm thầm vẽ dở.

Đi dọc hành lang kỹ thuật hẹp, Hoàng nhẩm tính chu kỳ quay quét của cụm camera hồng ngoại phía trên. Mười lăm giây. Đúng mười lăm giây cho một chu kỳ xoay hướng ngược lại. Anh di chuyển thoăn thoắt, gót giày bảo hộ nện không phát ra tiếng động lớn, áp sát lưng vào vệt bóng tối rộng hai mét sát gờ tường bê tông rỗ nứt để tránh hoàn toàn tầm quét của ống kính. Trải qua hai khúc quanh ngột ngạt ngập mùi ẩm mốc, Hoàng đẩy nhẹ cánh cửa gỗ mục nát dẫn vào khu vực hố pít thang máy chính.

Không gian bên trong tối tăm và ngột ngạt hơn cả hầm lò mỏ than Vàng Danh. Tiếng rít rùng mình của cáp tải thang máy xé rách bầu không khí yên lặng, theo sau là tiếng nước nhỏ giọt đều đặn từ trên giếng thang dội xuống. Nền xi măng dưới chân Hoàng ngập sâu đến mắt cá chân bởi một thứ nước thải đen ngòm, đóng váng dầu mỡ bò bôi trơn vàng ố và bốc mùi xú khí amoniac nồng nặc.

Giữa ánh sáng tù mù phát ra từ chiếc bóng đèn dây tóc 40W treo lơ lửng, Hoàng nhìn thấy một bóng người gầy guộc đang quỳ gối dưới nước bẩn, lưng còng rạp xuống để cậy nắp hộp kỹ thuật thang máy. Đó là ông Năm.

Người đàn ông năm mươi lăm tuổi ấy trông xơ xác như một nhành cây khô bị bỏ quên trong bóng tối. Mái tóc ông bạc phơ, xơ xác bám đầy bụi xi măng và mỡ bò xám xịt. Đôi mắt kèm nhèm của ông nheo lại sau chiếc kính lão vỡ một bên gọng, được quấn tạm bằng mấy vòng băng keo vải màu đen bẩn thỉu. Bộ đồ bảo hộ lao động màu xanh công nhân của ông đã sờn rách loang lổ những vệt rỉ sét và dầu máy khô cứng.

“Cháu chào chú Năm.” Hoàng khẽ tiếng lên tiếng bằng tiếng Việt, giọng trầm khàn để không vang ra ngoài cửa.

Bóng người gầy guộc khẽ giật mình, chiếc kính lão suýt rơi xuống vũng nước bẩn. Ông Năm quay đầu lại, nhìn thấy bộ đồ kaki xám bảo hộ thợ mỏ của Hoàng, đôi mắt mờ đục chợt dâng lên một vệt sáng ấm áp của sự đồng cảm đồng hương.

“Hoàng đấy hả cháu? Sao gã Chan lại bắt cháu xuống cái vũng bùn này?” Ông Năm ho khan vài tiếng, giọng run rẩy vì lạnh.

“Chan bắt cháu qua kiểm tra tủ điện điều khiển cabin chạm mát chú ạ.” Hoàng bước xuống vũng nước lạnh buốt, đặt hòm tôn dụng cụ lên bệ bê tông khô ráo duy nhất, rồi quỳ xuống bên cạnh ông Năm. “Để cháu làm cho. Chú ngồi nghỉ chút đi, chân tay chú run thế này chạm vào điện sống nguy hiểm lắm.”

Ông Năm thở dài, ái ngại nhìn bàn tay phải bị bỏng nhẹ ở đầu ngón tay của Hoàng:

“Chú già rồi, chết cũng chẳng tiếc. Chỉ thương con bé Thư ở quê nhà... Chú đi làm công trình bị tụi nó dụ qua đây hơn một năm rồi, không biết giờ con bé sống sao với bà nội đau yếu.”

Nói rồi, ông Năm lén móc từ trong túi ngực ra một tấm ảnh cũ nát, các góc đã bị nhòe mực do ngấm nước. Trong ảnh là một bé gái khoảng bảy tuổi, mặc chiếc đầm hồng nhạt cũ sờn, đôi mắt tròn xoe ngây thơ nhìn thẳng vào ống kính. Hoàng nhìn tấm ảnh, lồng ngực anh thắt lại dữ dội. Hình ảnh bé Thư vô tình khơi gợi lại nỗi dằn vặt tột cùng trong lòng anh về em trai Bùi Văn Tiến. Tiến cũng bị dụ dỗ sang biên giới làm việc nhẹ lương cao, rồi mất tích biệt tăm trong lòng những đặc khu tội ác này. Sự dằn vặt ấy chuyển hóa thành một luồng ý chí tử chiến nóng rực chạy dọc sống lưng Hoàng.

“Chú Năm yên tâm. Cháu hứa với danh dự của một người thợ mỏ, cháu sẽ đưa chú trở về gặp bé Thư. Cháu sẽ đưa tất cả mọi người ra khỏi cái địa ngục này.” Hoàng nói, giọng thấp nhưng đanh thép như thép nguội.

Ông Năm nhìn sâu vào đôi mắt lỳ lợm, kiên định của Hoàng. Ông nhận ra bản lĩnh phi thường ẩn sau vẻ ngoài lầm lì của gã thợ điện trẻ tuổi này. Ông khẽ gật đầu, lau vệt nước dính trên kính lão rồi thì thầm:

“Chú biết cháu không phải hạng người cam chịu bấy lâu nay. Cháu đang vẽ sơ đồ lưới điện để tìm đường trốn đúng không? Đêm qua chú thấy cháu đứng nhìn giếng gió sau máy phát.”

Hoàng không phủ nhận, anh chỉ im lặng nhìn ông.

“Giếng gió đó bị khóa xích dày, cháu không cắt được đâu.” Ông Năm khẽ cười buồn, rồi ra hiệu cho Hoàng áp sát tai lại gần. “Muốn bẻ khóa xích, hay muốn cắt cáp sống ba pha mà không bị phóng điện giật chết, cháu phải có công cụ thực sự. Chú có một thứ này... chú giấu tụi bảo an suốt một năm qua dưới đáy hố pít này.”

Ông Năm khom người bò sâu vào khe hở hẹp chỉ rộng 50cm dưới gầm cabin thang máy, nơi nước bẩn ngập ngang mắt cá chân dính đầy dầu mỡ trơn trượt. Ông dùng bàn tay gầy guộc cậy một tấm nắp hộp sắt kỹ thuật bỏ hoang đã bị rỉ sét hoàn toàn. Từ sâu bên trong hốc tối bám đầy mỡ bò đen kịt, ông rút ra một bọc vải dầu quấn chặt.

Ông Năm tỉ mỉ tháo từng lớp vải dầu dính đầy dầu máy phế thải. Khi lớp vải cuối cùng được mở ra, một chiếc kìm cách điện cán cao su màu đỏ hiện ra dưới ánh đèn dây tóc tù mù.

Đó là một chiếc kìm lực cách điện 10kV bằng thép crôm-va-na-đi-um cổ điển, cán kìm bọc một lớp cao su dày màu đỏ chịu lực và cách điện cực cao. Mặc dù lớp cao su cán đã bị lão hóa rạn nứt nhẹ ở phần đuôi, và đầu lưỡi kìm có vài vết xước nhỏ do thời gian, nhưng kết cấu thép của nó vẫn toát lên vẻ chắc chắn, sắc bén vô cùng. Đây là chiếc kìm mà ông Năm đã mang theo từ Việt Nam khi đi làm công trình công nghiệp, bảo vật bảo mệnh duy nhất ông giấu được khỏi sự lục soát tàn bạo của đội bảo an.

“Cầm lấy đi cháu.” Ông Năm run rẩy đặt chiếc kìm cán đỏ vào tay Hoàng. “Chiếc kìm này có thể cắt đứt dây cáp điện sống lên đến 10kV mà không bị phóng điện giật chết. Nó cũng đủ lực để bẩy đứt các chốt khóa cơ học nếu cháu biết cách tì lực. Chú giao lại nó cho cháu. Hãy dùng nó để mở đường sống cho đồng bào mình.”

Hoàng siết chặt cán cao su màu đỏ của chiếc kìm. Độ nhám của lớp cao su bám chặt vào lòng bàn tay chai sạn của anh, mang theo một luồng sức mạnh tinh thần vô giá từ người thầy đi trước. Anh cảm nhận được sức nặng của trách nhiệm và tình đồng bào thiêng liêng đang đè nặng lên vai.

“Cháu cám ơn chú Năm. Cháu thề...”

“Rầm! Cạch!”

Tiếng cánh cửa gỗ phòng bảo trì bị đá sầm ra cắt đứt lời thề của Hoàng. Luồng ánh sáng trắng lạnh lẽo từ chiếc đèn pin siêu sáng quét mạnh qua hố pít thang máy, rọi thẳng vào gương mặt tái mét của ông Năm và bóng lưng của Hoàng.

“Lũ lợn Việt Nam kia! Chúng mày tụ tập làm cái trò gì dưới hố pít thế hả?”

Giọng nói hách dịch, thô lỗ vang lên từ phía cửa bục bê tông. Đó là Phirun, gã bảo an phụ trách kho vật tư kỹ thuật của đặc khu Hoàng Kim. Phirun là một gã người Campuchia to béo, mặt đầy thịt chảy sệ, đôi mắt ti hí gian xảo và hàm răng ố vàng khè do hút thuốc lá liên tục. Gã mặc bộ cảnh phục xộc xệch bẩn thỉu, tay lăm lăm chiếc dùi cui điện công suất 500kV đang phóng ra những tia chớp xanh lét xè xè dọc thân dùi cui.

Không khí trong phòng bảo trì thang máy lập tức đông cứng lại, ngột ngạt đến mức nghẹt thở.

Ông Năm run rẩy tột độ. Trong cơn hoảng loạn, ông nhanh chóng giấu chiếc kìm cán đỏ ra sau lưng, dìm hoàn toàn cánh tay gầy guộc xuống vũng nước bẩn đen ngòm dưới đáy hố pít. Chiếc kính lão quấn băng keo vải của ông suýt rơi xuống nước khi ông cố ngẩng đầu lên nhìn Phirun.

“Dạ... dạ thưa đại ca Phirun... Chúng tôi đang dọn dẹp rác thải và mỡ bò dính dưới hố pít theo lệnh của tổ trưởng Chan ạ.” Ông Năm cố giải thích bằng giọng run rẩy, cố giữ cho cánh tay giấu chiếc kìm phía sau không bị động đậy.

Phirun bước xuống bậc thềm bê tông, tiếng ủng quân đội nện xuống nước bẩn nghe “bùm bũm” đầy đe dọa. Gã hất hàm, gí sát chiếc dùi cui điện đang phóng điện xè xè vào sát mặt ông Năm:

“Dọn rác? Tao thấy chúng mày đang lén lút giấu giếm cái gì thì có! Bước ra đây lục soát người ngay!”

“Đại ca, thực sự chỉ có rác thải công nghiệp thôi ạ. Đại ca tha cho...” Ông Năm cố van xin, gã Phirun không tin, gã trợn mắt vung gậy thúc mạnh một cú tàn bạo vào sườn ông lão khiến ông Năm đau đớn rên rỉ, khuỵu sụp xuống vũng nước bẩn.

Hoàng chứng kiến cảnh người thầy gầy guộc bị sỉ nhục dã man ngay trước mắt. Khớp ngón tay phải của anh siết chặt đến mức kêu răng rắc dưới hòm tôn. Ý chí chiến đấu của một người thợ mỏ trỗi dậy mãnh liệt, anh muốn vung chiếc búa tạ trong hòm đập nát quai hàm gã Phirun ngay lập tức.

Nhưng bộ não lạnh lùng, cẩn trọng của Hoàng đã kịp thời giật dây thắng lý trí. Anh tự đưa ra một phép tính chiến thuật chớp nhoáng trong đầu:

*Nếu tấn công Phirun lúc này, tiếng dùi cui điện phóng điện và tiếng gào thét của gã sẽ kích hoạt toàn bộ hệ thống báo động đỏ hành lang. Đội phản ứng nhanh QRT của Heng mang súng tiểu liên sẽ tràn xuống hầm trong vòng hai phút. Cuộc nổi dậy chưa chuẩn bị xong sẽ bị bóp nghẹt ngay từ trong trứng nước. Chiếc kìm cán đỏ sẽ bị tịch thu, ông Năm và anh sẽ bị hành quyết vĩnh viễn.*

Anh phải chịu đựng. Anh phải dùng thủ đoạn hối lộ để hóa giải lòng tham của gã thủ kho hách dịch nhưng nhát gan này.

Hoàng chủ động bước lên một bước, che chắn trước người ông Năm. Anh khom lưng cúi đầu thấp nhất có thể, gương mặt lộ rõ vẻ nhút nhát, sợ hãi giả tạo. Tay trái anh thọc nhanh vào túi quần bảo hộ kaki xám, rút ra một bao thuốc lá ngoại bẹp dúm màu xanh rêu hiệu 555.

Đây là bao thuốc lá ngoại hối lộ mà Hoàng đã lượm lặt được từ bãi rác đặc khu của gã lính gác Thong chiều nay. Đối với những kẻ gác kho cấp thấp như Phirun, một bao thuốc lá ngoại xịn là món tài sản xa xỉ đáng giá bằng cả tuần lương bẩn.

“Đại ca Phirun bớt giận! Đại ca tha mạng cho ông già này, ông ấy mắt mờ chân chậm không biết nói năng.” Hoàng khúm núm chìa bao thuốc lá bẹp dúm bằng cả hai tay, giọng nài nỉ run rẩy bằng thứ tiếng Khmer bồi học lỏm. “Em có chút quà mọn dâng đại ca hút lấy thảo. Xin đại ca thương tình bỏ qua cho bọn em tiếp tục dọn dẹp hố pít.”

Phirun dừng dùi cui điện lại ngay sát ngực Hoàng. Ánh mắt ti hí của gã quét qua bao thuốc lá ngoại 555 bẹp dúm nhưng vẫn còn nguyên vẹn lớp nilon bảo quản. Hàm răng vàng ố của gã lộ ra một nụ cười tham lam tột cùng. Gã giật phắt bao thuốc lá từ tay Hoàng, đưa lên mũi ngửi thử mùi thơm của sợi thuốc ngoại xịn rồi gật gù đắc ý.

“Mẹ kiếp, biết điều đấy thằng ranh thợ điện.” Phirun nhét bao thuốc vào túi áo cảnh phục, nhưng gương mặt hách dịch của gã lập tức tối sầm lại. Gã gõ mạnh đầu dùi cui điện vào thành hòm tôn đựng đồ của Hoàng, tạo ra những tia lửa nổ đanh gọn xèo xèo. “Nhưng tao là thủ kho đặc khu, luật lệ ở đây là do tao quyết định. Muốn tao lờ đi việc chúng mày tụ tập dưới hầm này, bấy nhiêu đây chưa đủ đâu!”

Hoàng nín thở, giữ cho bàn tay không run rẩy, đầu óc nhanh chóng tìm phương án đối phó tiếp theo. Phirun chiếm ưu thế tuyệt đối nhờ quyền lực cai ngục và chiếc dùi cui sẵn sàng phóng điện giật chết người dưới nước ngập.

“Dạ... dạ thưa đại ca, bọn em nghèo khổ bị lừa sang, không còn tiền bạc gì nữa ạ.” Hoàng giả vờ mếu máo, khụy gối xuống vũng nước thải bẩn thỉu đầy mỡ bò. “Em xin quỳ xuống lạy đại ca, cầu xin đại ca thương xót cho bọn em con đường sống để làm việc chuộc nợ sếp Sam.”

Hoàng chấp nhận quỳ xuống vũng nước thải hôi thối dơ bẩn nhất dưới đáy hố pít thang máy. Sự sỉ nhục tinh thần tột cùng này đè nặng lên danh dự của một người đàn ông vùng mỏ kiên cường, nhưng sâu trong lòng anh, đó là cái giá thật bắt buộc phải trả để bảo toàn bí mật kỹ thuật tối thượng.

Ông Năm nhìn thấy Hoàng quỳ xuống bùn thải vì mình, nước mắt ông rỉ ra sau chiếc kính lão vỡ gọng. Ông khẽ nấc lên đầy dằn vặt dằn vặt tâm lý.

Phirun nhìn thấy Hoàng quỳ rạp dưới chân mình, lòng tự tôn tàn bạo của gã được vuốt ve thỏa mãn tột cùng. Gã cười sằng sặc, giọng cười khàn đặc mùi khói thuốc:

“Ha ha! Lũ lợn Việt Nam chúng mày chỉ đáng quỳ dưới vũng bùn này thôi! Được rồi, dọn dẹp cho sạch cái hố pít này trong vòng ba mươi phút nữa cho tao. Nếu tao quay lại mà còn thấy bẩn, tao sẽ gí dùi cui này vào thẳng yết hầu thằng già kia!”

Nói rồi, Phirun hung hăng đá mạnh một cú vào vũng nước thải, khiến luồng nước bẩn dính đầy mỡ bò bắn tung tóe lên mặt và áo bảo hộ của Hoàng. Gã quay lưng lảo đảo bước lên cầu thang bê tông, vừa đi vừa huýt sáo đắc ý với bao thuốc lá ngoại cướp được.

Tiếng bước chân của Phirun nhạt dần rồi mất hẳn sau cánh cửa gỗ bọc tôn.

Bóng tối lạnh lẽo và tiếng nước nhỏ giọt đều đặn lập tức bao trùm lấy phòng bảo trì thang máy tầng hầm một lần nữa.

Hoàng từ từ đứng dậy khỏi vũng nước thải bẩn thỉu. Anh dùng vạt áo bảo hộ lau sạch vệt nước bẩn dính trên mặt, ánh mắt xám xịt của anh lộ rõ vẻ lỳ lợm, lạnh lùng đáng sợ đến gai người. Cơn giận dữ tột cùng không làm anh mất đi lý trí, ngược lại nó càng mài sắc thêm ý chí tử chiến trong bộ não thợ điện.

Ông Năm run rẩy bò ra khỏi gầm cabin, cánh tay gầy guộc của ông rút chiếc kìm cách điện cán đỏ lên khỏi vũng nước bẩn. Ông dùng vạt áo khô ráo duy nhất của mình tỉ mỉ lau sạch từng giọt nước thải dính trên thân thép và lớp cao su màu đỏ của chiếc kìm, rồi trao nó vào tay Hoàng bằng tất cả sự kính trọng và hy vọng cuối cùng.

“Hoàng ơi... Chú xin lỗi cháu... Vì chú già yếu mà cháu phải chịu nhục nhã quỳ dưới chân gã cặn bã đó.” Ông Năm nghẹn ngào nói, giọt nước mắt lăn dài trên gò má hốc hác đầy nếp nhăn khổ cực.

Hoàng đón lấy chiếc kìm cách điện cán đỏ, giấu kỹ nó sâu dưới đáy chiếc hòm tôn rỉ sét bám đầy máng cáp cũ. Anh nhìn ông Năm, nở một nụ cười trầm lặng nhưng ấm áp đầy tình đồng bào:

“Chú Năm đừng nói thế. Quỳ xuống một lần để sau này tất cả chúng ta được đứng thẳng lưng bước về quê hương. Chiếc kìm cán đỏ này an toàn là được rồi chú ạ.”

Hoàng đỡ ông Năm ngồi dậy lên bệ bê tông khô ráo. Chiếc kìm cách điện cán đỏ—bảo vật bảo mệnh kỹ thuật đầu tiên—đã được Hoàng sở hữu thành công dưới đáy hố pít thang máy bẩn thỉu. Sợi xích sắt dày khóa lối thông gió sau máy phát điện dự phòng đã có câu trả lời cơ học.

Tuy nhiên, sự nghi ngờ của Phirun sau vụ chạm trán này chắc chắn sẽ tăng lên gấp bội. Gã sẽ chú ý sát sao hơn đến mọi di chuyển bảo trì điện của Hoàng tại khu vực hầm kỹ thuật tối tăm này trong những ngày tới.