Ánh sáng xanh lét từ chiếc điện thoại của Nguyễn Hoài Nam vụt tắt, trả lại căn hầm ngầm cho bóng tối lạnh lẽo và đậm đặc của lòng đất. Tiếng róc rách của nước thải yếm khí rỉ qua những kẽ nứt gạch vòm thời Pháp thuộc phía sau vách bê tông tạo nên một thứ nhịp điệu đơn điệu, gõ nhịp cho sự im lặng căng thẳng đang bao trùm. Nguyễn Hoài Nam quỳ sụp dưới đất, hai vai run rẩy, hơi thở đứt quãng đầy sợ hãi. Gã vừa hoàn thành vai trò của một quân cờ phản gián dưới sự giật dây lạnh lùng của Trần Anh Thư.

Anh Thư không cử động. Anh đứng sừng sững bên chiếc bàn gỗ mục, một tay tì nhẹ lên gậy dẫn đường bằng đồng thau, đôi mắt mù ẩn sau chiếc kính râm đen hướng thẳng về khoảng không vô định. Vết bỏng độ hai sau lưng anh—di chứng từ trận hỏa hoạn do Lê Minh Triết phóng hỏa tại chung cư Thanh Đa—bắt đầu rát buốt lên từng cơn dữ dội khi hơi ẩm của cống ngầm ngấm qua lớp băng gạc thô sơ. Thể lực của vị cựu luật sư đã chạm ngưỡng suy kiệt, nhưng bộ não của anh thì đang vận hành với một tần số khủng khiếp.

"Hoàng," Anh Thư trầm giọng lên tiếng, tông giọng trầm ấm của anh vang vọng trong lòng hầm, dập tắt tiếng khóc sụt sịt của Nam. "Mở chiếc Hộp Sắt Chống Quét Từ Trường ra."

Lâm Hoàng vội vã lau những giọt mồ hôi lạnh trên trán, tiến về phía chiếc bàn gỗ. Tiếng chốt cơ học của chiếc hộp sắt vang lên khô khốc—*Cạch*. Chiếc lồng Faraday tự chế này đã bảo vệ thành công cuốn Bộ Luật Giấy Chưa Số Hóa 1995 và tập bản thảo nghiên cứu của cha Thư khỏi những đợt rà quét tầm nhiệt gắt gao của drone Thiên Lập trên mặt đất. Hoàng cẩn thận nhấc cuốn sách luật ố vàng ra, nhưng thứ Anh Thư yêu cầu không phải là cuốn sách.

"Đưa cho tôi chiếc Đồng Hồ Đeo Tay Của Cha," Thư ra lệnh, tay anh khẽ chìa ra trong bóng tối.

Hoàng rùng mình. Cậu rón rén cầm lấy chiếc đồng hồ cơ hiệu Seiko 5 cũ kỹ nằm ở đáy hộp sắt, đặt nhẹ vào lòng bàn tay thon dài nhưng đầy vết chai sạn của Thư. Chiếc đồng hồ cơ này là di vật duy nhất được tìm thấy trên cổ tay của Giáo sư Trần Hoài Nam vào đêm ông bị sát hại mười năm trước. Mặt kính Hardlex của nó đã bị vỡ nát thành hàng vạn vết nứt rạn chân chim, ba cây kim kim loại đông cứng, dừng lại chính xác ở mốc 10 giờ 15 phút.

Anh Thư từ từ nhắm mắt lại dưới lớp kính râm. Anh không cần ánh sáng để nhìn chiếc đồng hồ này. Mười ngón tay của anh, nhạy bén và tinh vi hơn bất kỳ máy quét laser nào của Thiên Lập, bắt đầu lướt nhẹ trên bề mặt kim loại lạnh lẽo. Đầu ngón trỏ của anh chạm vào tâm chấn của vết nứt trên mặt kính.

"Vết nứt đồng tâm," Thư thì thầm, giọng anh vang lên như tiếng thì thầm của một bóng ma từ quá khứ. "Tâm chấn nằm ở hướng góc một giờ, lệch mười lăm độ về phía trục kim. Đây không phải là vết nứt do rơi rớt thông thường. Nó chịu một xung lực cơ học cực mạnh, trực diện từ trên xuống dưới. Lực va đập này tương đương với một cú nện bằng vật cứng có góc cạnh phẳng."

Lâm Hoàng ghé sát mắt nhìn vào mặt kính vỡ, lắp bắp: "Ý anh là... chiếc đồng hồ đã bị đập trúng trong lúc cha anh bị tấn công?"

"Chính xác," Thư miết nhẹ ngón tay dọc theo vành bezel bằng thép không gỉ. "Nhưng quan trọng hơn là bộ máy cơ học bên trong. Đây là dòng máy Seiko Caliber 7S26, một bộ máy tự động thuần cơ học, vận hành hoàn toàn bằng dây cót và sự dao động của bánh lắc. Nó không có bất kỳ một vi mạch điện tử nào, không kết nối đám mây, và không thể bị hack từ xa như những chiếc smartwatch hiện đại của Thiên Lập."

Anh Thư dừng lại, hít một hơi sâu để nén cơn đau thắt từ vết bỏng sau lưng. Anh tiếp tục giải thích, giọng nói mang theo sự nghiêm cẩn của một nhà vật lý học hình sự:

"Một bộ máy cơ học chỉ dừng lại vì hai lý do: hoặc là hết cót, hoặc là bộ phận giữ nhịp bị phá hủy vật lý. Chiếc đồng hồ này được cha tôi đeo hàng ngày, dây cót luôn được nạp đầy. Khi xung lực cực mạnh đập vỡ mặt kính, nó đã truyền một gia tốc lớn trực tiếp vào trục bánh lắc (balance staff). Trục bánh lắc của dòng 7S26 chỉ dày khoảng 0.09 milimét. Dưới tác động lực từ trên xuống, trục này sẽ bị gãy hoặc lệch khỏi chân kính sapphire ngay lập tức. Bánh lắc dừng dao động, và chiếc đồng hồ cơ này... đông cứng vĩnh viễn tại thời khắc chịu lực đó."

Thư quay sang phía Lâm Hoàng, đôi mắt mù nghiêm nghị hướng thẳng vào cậu học trò:

"Nó dừng lại lúc mười giờ mười lăm phút tối. Điều đó có nghĩa là gì, Hoàng?"

Lâm Hoàng lập tức mở máy tính bảng cổ điển dày cộp của văn phòng—thiết bị ngắt kết nối không khí hoàn toàn—để tra cứu tệp dữ liệu số hóa của vụ án Lê Văn Tự. Ngón tay cậu gõ nhanh trên bàn phím cơ, ánh sáng vàng nhạt từ màn hình CRT hắt lên gương mặt đầy vẻ kinh ngạc của cậu.

"Anh Thư..." Hoàng thốt lên, giọng run rẩy. "Báo cáo khám nghiệm tử thi số hóa của AI K-01 ghi nhận: Nạn nhân Trần Hoài Nam tử vong vào lúc mười giờ bốn mươi lăm phút tối ngày mười bốn tháng mười! AI xác định thời gian chết dựa trên thuật toán phân tích tốc độ phân hủy thân nhiệt sinh học được camera quét nhiệt của drone ghi nhận tại hiện trường."

"Mười giờ bốn mươi lăm phút," Anh Thư khẽ lặp lại con số ấy, khóe môi anh nhếch lên một nụ cười lạnh tanh, đầy vẻ mỉa mai. "Sự Chênh Lệch 30 Phút Định Mệnh. Đây chính là vết nứt chí mạng của thuật toán Thiên Lập."

Anh Thư bước một bước dài về phía chiếc bàn gỗ, gõ nhẹ đầu gậy đồng thau xuống đất. Tiếng gõ vang lên đĩnh đạc, xua tan bóng tối u ám của căn hầm ngầm:

"AI của Thiên Lập là một hệ thống hoàn hảo về mặt logic toán học, nhưng nó chỉ phân tích dựa trên dữ liệu đầu vào được cung cấp. Hung thủ thật sự biết rõ điều này. Hắn đã cố tình điều chỉnh nhiệt độ điều hòa trong căn hộ xuống mức tối thiểu, hoặc sử dụng chất làm lạnh chuyên dụng để làm giảm thân nhiệt của cha tôi sau khi sát hại ông. Khi drone quét nhiệt của cảnh sát tiếp cận hiện trường lúc mười giờ bốn mươi lăm phút, thuật toán của AI mặc nhiên tính toán ngược thời gian chết dựa trên biểu đồ suy giảm nhiệt độ tiêu chuẩn của một cơ thể bình thường. Kết quả là, nó đưa ra một mốc thời gian muộn hơn ba mươi phút so với thực tế."

"Nhưng tại sao hung thủ phải làm thế?" Lâm Hoàng hỏi, mắt cậu sáng lên khi bắt đầu bắt kịp tư duy của Thư.

"Để tạo ra một hung thủ thế mạng hoàn hảo," Thư trầm giọng, tay anh siết chặt lấy cây gậy đồng thau. "Vào lúc mười giờ bốn mươi lăm phút tối hôm đó, camera an ninh của Thiên Lập ghi nhận Lê Văn Tự đi ngang qua đầu ngõ nhà cha tôi để trở về nhà sau ca làm việc muộn. AI K-01 đã liên kết mốc thời gian chết giả lập với hình ảnh của Tự để đưa ra phán quyết có tội lập tức. Nhưng vào lúc mười giờ mười lăm phút tối—thời điểm thực tế xảy ra vụ mưu sát—Lê Văn Tự đang ở đâu?"

Lâm Hoàng vội vàng lật giở những trang giấy ráp ghi chép lời khai thủ công của người tài xế cũ trong chiếc cặp da:

"Mười giờ mười lăm phút... Lê Văn Tự đang bốc xếp chuyến hàng cuối cùng tại cảng sông Bình Thạnh! Có ít nhất năm công nhân bốc xếp khác làm chứng, và có sổ ghi chép giờ tàu cập bến bằng giấy của Nghiệp đoàn lao động Tân Bình xác nhận! Nhưng AI Thiên Lập đã tự động bỏ qua chứng cứ ngoại phạm này vì nó mặc định thời gian chết là mười giờ bốn mươi lăm phút!"

"Đó chính là Gieo Rắc Nghi Ngờ Logic (Reasonable Doubt)," Anh Thư dứt khoát nói, giọng anh đanh lại như thép nguội. "Một hệ thống phán quyết không có sự thấu cảm và chỉ sùng bái số liệu sẽ luôn bị đánh lừa bởi những tác động vật lý thô sơ nhất. Hung thủ đã dùng nhiệt độ để đánh lừa AI, nhưng hắn không thể đánh lừa được quy luật cơ học của chiếc đồng hồ Seiko cũ kỹ này. Quy luật vật lý không biết nói dối, Hoàng ạ."

Lâm Hoàng đứng lặng đi trước lập luận hình sự sắc bén của Anh Thư. Trong suốt mười năm qua, cậu chỉ được dạy cách tuân thủ và chấp nhận các phán quyết của AI như một chân lý tối cao. Cậu chưa từng nghĩ rằng, một chiếc đồng hồ cơ bị vỡ, một cuốn sổ tay giấy ráp của người tài xế cũ, lại có thể đập tan toàn bộ logic toán học của siêu máy tính Thiên Lập.

"Hoàng, chuẩn bị hồ sơ biện hộ ngay lập tức," Thư ra lệnh, giọng nói của anh mang theo một sức ép khẩn cấp. "Chúng ta chỉ còn chưa đầy bốn mươi tiếng trước khi lệnh hoãn thi hành án tử hình của Lê Văn Tự kết thúc. Cậu phải soạn thảo một bản kiến nghị thực nghiệm hiện trường vật lý. Chúng ta sẽ ép Thẩm phán Bình phải chấp nhận chiếc đồng hồ cơ này là vật chứng hợp pháp."

Lâm Hoàng gật đầu quyết liệt. Cậu ngồi xuống chiếc bàn gỗ, bật ngọn đèn măng-sông sáng hơn một chút. Dưới ánh lửa vàng vọt, Hoàng bắt đầu dùng bút mực viết tay từng dòng chữ lên tờ giấy kraft thô ráp. Cậu không sử dụng máy tính bảng để soạn thảo, bởi cậu biết bất kỳ tệp tin kỹ thuật số nào truyền đi qua mạng lưới của tòa án đều sẽ bị thuật toán của K-01 rà quét và vá lỗi logic trước khi nó kịp trình lên bàn thẩm phán.

Nguyễn Hoài Nam vẫn quỳ dưới đất, gã ngước nhìn bóng lưng gầy gò của Anh Thư dưới ánh sáng chập chờn. Trong lòng gã lúc này là một sự nể phục lẫn sợ hãi tột độ. Gã nhận ra, người đàn ông mù này không chỉ đơn thuần là một cựu luật sư bị tước bằng; anh là một bộ óc thiên tài đang đơn độc tuyên chiến với cả một hệ thống độc tài công nghệ.

***

Khoảng hai tiếng trôi qua trong sự im lặng tuyệt đối, chỉ có tiếng ngòi bút của Lâm Hoàng sột soạt trên giấy ráp.

Đột nhiên, màn hình CRT của chiếc máy tính cổ điển dày cộp trên bàn gỗ chập chờn nhấp nháy. Một dòng mã lệnh màu xanh lục chạy dọc màn hình, kèm theo một tiếng bíp ngắn. Đây là hệ thống cảnh báo ngầm được kết nối với camera giám sát của tòa án tối cao cũ, do Mai Chi thiết lập thông qua một backdoor bảo mật từ xa.

Lâm Hoàng ngẩng đầu lên, vội vã lướt tay trên bàn phím để truy cập vào luồng dữ liệu hình ảnh được mã hóa gửi về.

"Anh Thư... có biến động tại tòa án quận," Hoàng nói, giọng cậu đột ngột thắt lại vì kinh hoàng. "Màn hình giám sát ngầm... phát hiện có người đang di chuyển vào khu vực phòng chờ nhân chứng tối cao."

Anh Thư khẽ nghiêng đầu, thính giác sonar v2 của anh bắt đầu tập trung vào những rung động nhỏ nhất phát ra từ chiếc loa phát thanh thô sơ của máy tính.

"Mô tả hình ảnh cho tôi, Hoàng," Thư trầm giọng.

Lâm Hoàng nhìn chằm chằm vào màn hình CRT chập chờn, gương mặt cậu tái đi, đôi mắt trợn tròn đứng tròng trước cảnh tượng hiển thị trên video feed:

"Là Lê Minh Triết... trợ lý công nghệ của Thẩm phán Thư. Hắn đang đi cùng lực lượng đặc nhiệm Công lý-Tech. Và... và phía sau hắn..."

Hoàng nghẹn lời, cậu không dám tin vào mắt mình. Cậu quay sang nhìn Anh Thư, giọng run rẩy như sắp khóc:

"Anh Thư... là Trần Khánh Vy. Em gái của anh. Lê Minh Triết đang áp giải cô ấy bước vào tòa án với tư cách là nhân chứng buộc tội chính chống lại anh trong phiên tòa sắp tới!"

Chiếc gậy dẫn đường bằng đồng thau trên tay Trần Anh Thư khẽ run lên một nhịp nhẹ. Gương mặt anh, vốn luôn giữ được sự điềm tĩnh lạnh lùng như băng đá trong mọi hiểm cảnh, đột ngột co rút lại vì một nỗi đau đớn tột cùng. Đôi bàn tay gầy gò của anh siết chặt lấy vành đồng thau của cây gậy đến mức các khớp xương kêu lên răng rắc.

Triết đã tung ra quân cờ tàn nhẫn nhất. Hắn không dùng súng đạn, không dùng drone truy quét dưới lòng đất, mà dùng chính người em gái ruột thịt của Thư—người đang mang trong mình nỗi hận thù sâu sắc vì hiểu lầm anh bảo vệ kẻ giết cha—để đập tan toàn bộ chiến lược tranh tụng của anh.

Bóng tối của căn hầm ngầm dường như càng trở nên lạnh lẽo và nghẹt thở hơn bao giờ hết, khi thời gian đếm ngược của bản án tử hình vẫn đang trôi đi từng giây, và một bi kịch gia đình đẫm nước mắt đang chờ đợi Anh Thư ngay trước thềm phiên tòa quyết định.