Tiếng mưa xối xả nện xuống mái tôn của căn nhà cấp bốn rìa thị trấn Kỳ Anh vang lên những âm thanh chát chúa, như muốn nghiền nát sự tĩnh lặng ngột ngạt bên trong. Trịnh Hải Đăng đẩy cánh cửa gỗ mục sờn, bước vào nhà. Nước mưa từ mái tóc bết bát chảy ròng ròng xuống gò má sạm đen, nhỏ giọt qua chiếc kính gọng đen rạn nứt nhẹ ở góc trái – vết tích của cú ngã nhục nhã trước cổng nhà máy Vĩnh Phát cách đây chưa đầy một tiếng. Quần áo bảo hộ của anh loang lổ bùn đất đen kịt, bốc lên mùi ẩm mốc trộn lẫn với vị hăng hắc của hóa chất lưu huỳnh vẫn còn bám chặt vào da thịt. Cơn đau từ mạn sườn phải do cú đấm tàn nhẫn của Lê Văn Dũng nhói lên theo từng nhịp thở, nhưng nó chẳng thấm tháp gì so với cơn giông bão đang cuộn lên trong lồng ngực anh.

Trong gian nhà khách trống trải, Nguyễn Mai Chi đang ngồi bệt dưới nền đất xi măng lạnh ngắt. Xung quanh cô là những ngăn kéo tủ gỗ bị kéo tung, quần áo, giấy tờ vương vãi khắp nơi. Chi đang điên cuồng lục lọi, mái tóc xơ xác buộc vội xõa xuống gương mặt hằn rõ nét lo âu tột cùng. Đôi bàn tay chai sần vì dọn hàng rau ở chợ nghèo của cô run rẩy, lật tung từng cuốn sổ cũ, từng chiếc hộp sắt rỉ sét với hy vọng tìm thấy một chút giá trị còn sót lại. Nghe tiếng động cửa, Chi ngước lên. Đôi mắt cô đỏ ngầu, sưng húp vì khóc ròng rã suốt đêm qua tại phòng cấp cứu nhi khoa.

Ánh mắt Chi chạm vào tờ quyết định sa thải sờn góc, ướt sũng nước mưa mà Đăng đang nắm chặt trong tay. Cô không nói một lời, từ từ đứng dậy, bước đến bên chiếc bàn gỗ cũ kỹ. Trên mặt bàn là một tờ giấy báo có đóng dấu đỏ của Bệnh viện Đa khoa Tỉnh, bên cạnh là một xấp hóa đơn thuốc men vừa được gửi về.

*Bộp!*

Chi ném mạnh tập hóa đơn lên mặt bàn, giọng cô khản đặc, run rẩy nhưng chứa đựng một sự phẫn nộ tột cùng:

"Anh nhìn đi! Nhìn cho rõ vào! Mười lăm triệu đồng! Đó chỉ là tiền thuốc thải độc và tiền thuê máy thở cho con trong ngày hôm nay thôi! Bệnh viện vừa gửi thông báo khẩn cấp, thẻ bảo hiểm y tế nội bộ của con đã bị khóa từ mười hai giờ trưa nay. Họ yêu cầu chúng ta phải đóng tạm ứng viện phí tự túc ngay lập tức. Nếu không có năm mươi triệu nộp trước sáng mai, họ sẽ dừng truyền thuốc chuyên dụng cho Bảo Nam. Anh nói đi, giờ chúng ta lấy đâu ra tiền?"

Đăng chết lặng. Anh nhìn tờ thông báo đóng tiền viện phí tự túc, lồng ngực thắt lại như có ai đang dùng dao khứa vào. Phong tỏa hỗ trợ y tế nội bộ – chiêu thức tàn nhẫn của Giám đốc tài chính Trường và ban giám đốc nhà máy Vĩnh Phát đã được kích hoạt nhanh hơn anh tưởng. Họ không chỉ sa thải anh, họ đang muốn dùng chính mạng sống của bé Bảo Nam để ép anh phải quỳ gối đầu hàng, phải giao nộp chứng cứ rò rỉ.

"Anh Đăng..." Chi bước đến sát trước mặt anh, hai tay bấu chặt vào vai áo bảo hộ ướt sũng của chồng, giật mạnh. "Anh là kỹ sư trưởng cơ mà? Anh có uy tín, có tiếng nói cơ mà? Sao họ lại đối xử với anh như thế này? Tại sao họ lại cắt bảo hiểm của con tôi? Anh đã làm gì sai ở nhà máy để người ta đuổi cổ anh ra đường như một con chó thế này?"

Đăng im lặng. Anh không thể nói cho Chi biết rằng chính sự im lặng đồng lõa của anh trong suốt ba năm qua, chính chữ ký khống trên biên bản nghiệm thu năm 2021 của anh đã gián tiếp rước dòng nước độc nhiễm chì về đầu độc giếng nước của gia đình, khiến con trai họ phải nằm hấp hối trong phòng cấp cứu. Anh không thể nói, vì nỗi nhục nhã và mặc cảm tội lỗi đang bóp nghẹt cuống họng anh. Anh chỉ biết đưa bàn tay run rẩy lên, khẽ chạm vào cạp quần phía sau lưng, nơi cuốn sổ tay da cũ kỹ chứa dữ liệu rò rỉ thực tế vẫn đang được giấu kín dưới lớp áo sũng nước.

"Chi... anh xin lỗi," Đăng khàn giọng, giọng nói nghẹn ngào. "Anh sẽ đi tìm tiền. Anh sẽ thế chấp căn nhà này, hoặc đi vay..."

"Vay ai?" Chi hét lên, giọt nước mắt uất nghẹn lã chã rơi trên gương mặt gầy gò. "Căn nhà này đã thế chấp một nửa để lấy tiền thuốc thang cho mẹ anh năm ngoái rồi! Sổ tiết kiệm y tế của Bảo Nam chỉ còn vỏn vẹn một trăm hai mươi triệu, nhưng với tốc độ bào mòn này, chưa đầy hai tuần là sạch bách! Anh định vay ai ở cái thị trấn Kỳ Anh này khi người ta nghe tin anh bị nhà máy sa thải vì tội phá hoại?"

Đúng lúc đó, tiếng cánh cửa sắt bên ngoài bị đạp mạnh vang lên một tiếng *rầm* chói tai. Tiếng bước chân dồn dập, giận dữ rầm rập tiến vào gian nhà khách.

"Trịnh Hải Đăng! Thằng phá gia chi tử kia! Mày bước ra đây cho tao!"

Giọng nói chua ngoa, lảnh lót của bà Vy Thị Tú – mẹ vợ Đăng – vang lên từ thềm nhà. Bà ta xồng xộc bước vào, trên người khoác chiếc áo mưa tiện lợi màu đỏ, gương mặt sắc sảo hay cau có giờ đây đầy vẻ khinh bỉ và giận dữ. Đi ngay phía sau bà ta là Nguyễn Văn Hùng, em ruột của Chi. Hùng vẫn mặc nguyên bộ đồng phục công nhân vận hành băng chuyền của nhà máy Vĩnh Phát, khuôn mặt thanh niên hai mươi tám tuổi đỏ gay vì tức giận, tay cầm chiếc mũ bảo hiểm siết chặt đến mức các khớp ngón tay trắng bợt.

Bà Tú xông vào, không thèm gạt nước mưa trên mặt, chỉ thẳng ngón tay đeo chiếc nhẫn vàng mỏng vào mặt Đăng, sỉ vả:

"Mày giỏi lắm Đăng ạ! Mày học cao hiểu rộng, làm đến kỹ sư trưởng cơ mà! Sao hôm nay lại bị người ta đuổi cổ nhục nhã thế này? Tao đã bảo con Chi từ ngày xưa rồi, cái loại trí thức nửa mùa, lầm lì ít nói như mày chỉ mang lại tai họa cho nhà này thôi! Giờ thì hay rồi, mày phá hoại phòng thí nghiệm của người ta, làm hại cả nhà máy, để người ta cắt hết bảo hiểm y tế của cháu ngoại tao! Mày muốn giết chết thằng bé Nam đúng không?"

"Mẹ! Mẹ đừng nói thế," Đăng cúi đầu, giọng anh run rẩy. Anh nắm chặt hai bàn tay lại, cố gắng kiềm chế cơn giận dữ đang dâng trào. Những móng tay găm sâu vào lòng bàn tay râm rấp máu từ vết thương cũ, cơn đau thể xác giúp anh giữ được sự tỉnh táo tối thiểu trước sự sỉ nhục của mẹ vợ.

"Mày không cho tao nói à?" Bà Tú bước lên một bước, dí sát mặt vào Đăng, bọt mép sủi ra nơi khóe miệng. "Mày nhìn con gái tao đi! Nó đầu tắt mặt tối ngoài chợ nghèo bán từng mớ rau để phụ mày nuôi con, giờ con mày nằm viện chờ chết, còn mày thì thất nghiệp, mang nợ ngập đầu! Mày có biết thằng Hùng vừa bị quản đốc xưởng đóng gói gọi lên cảnh cáo không? Họ bảo nếu mày còn tiếp tục đi rêu rao cái tin đồn nhảm nhí về nguồn nước nhiễm độc, họ sẽ sa thải luôn cả thằng Hùng! Mày muốn triệt đường sống của cả cái nhà này đúng không?"

Nguyễn Văn Hùng lúc này mới bước lên, gạt phắt chị gái mình ra, đứng chắn trước mặt Đăng. Hùng dí sát chiếc mũ bảo hiểm vào ngực Đăng, giọng nói oang oang đầy kích động:

"Anh Đăng! Tôi nể anh là anh rể nên bấy lâu nay tôi không nói. Nhưng lần này anh quá đáng lắm rồi! Anh điên vừa thôi chứ! Anh muốn làm người hùng môi trường, muốn đóng cửa nhà máy Vĩnh Phát để cả cái thị trấn Kỳ Anh này chết đói theo anh à? Năm nghìn công nhân sống nhờ cái nhà máy này, trong đó có tôi! Mẹ già ở nhà hằng ngày vẫn hít thở cái bầu không khí này, có ai chết đâu? Chỉ có con anh đổ bệnh rồi anh đổ thừa cho nguồn nước của nhà máy! Anh có bằng chứng gì không, hay chỉ là cái trò sắc ký, hóa nghiệm nhảm nhí của anh để kiếm tiền bồi thường từ tập đoàn?"

"Hùng! Em không được nói anh rể như thế!" Mai Chi khóc nấc lên, cố gắng can ngăn đứa em trai đang hung hăng.

"Chị im đi!" Hùng quay lại quát Chi. "Chị vẫn còn bênh vực cái thằng điên này à? Chị nhìn xem con chị đang nằm thở máy kìa! Bảo hiểm bị khóa rồi, tiền viện phí ngày mai lấy đâu ra? Anh ta có tiền đóng không, hay lại vác cái thân xác rách rưới này đi xin xỏ? Cả thị trấn uống nước giếng bao năm nay có ai chết đâu? Anh ta tự ý khoan cái giếng sâu hai mươi lăm mét sát vách tường rào khu công nghiệp rồi giờ đổ lỗi cho người ta xả thải! Anh ta muốn phá hoại công ăn việc làm của tôi, của cả dòng họ này!"

Đăng đứng lặng giữa những lời sỉ vả, sỉ nhục như những nhát dao đâm trực diện vào danh dự của một người kỹ sư, một người cha. Anh nhìn thẳng vào mắt Hùng, chiếc kính gọng đen rạn nứt phản chiếu ánh sáng mờ đục của buổi chiều giông bão. Giọng anh trầm xuống, nhưng vô cùng dứt khoát:

"Hùng, em không hiểu đâu. Nước giếng khoan nhà chúng ta nhiễm chì vượt ngưỡng một trăm năm mươi lần. Chất độc TCE thấm vào mạch nước ngầm từ bể chứa số bốn bị nứt. Anh không đổ thừa, đó là kết quả phân tích hóa học thực nghiệm thực tế. Con trai anh, cháu ngoại của mẹ, đang bị hủy hoại gan và não từng giờ vì thứ nước độc đó. Nếu chúng ta im lặng, cả cái thị trấn này, con em của các công nhân khác cũng sẽ chịu chung số phận với Bảo Nam!"

"Câm miệng đi!" Bà Tú mẹ vợ gạt phắt lời Đăng. Bà ta thò tay vào chiếc túi xách giả da bám đầy nước mưa, lôi ra một tờ giấy gấp tư đã nhăn nhúm, ném thẳng vào mặt Đăng. Tờ giấy đập vào kính anh rồi rơi xuống nền đất xi măng ẩm ướt.

Đăng nhìn xuống. Đó là một tờ đơn ly hôn đã được soạn sẵn, phần chữ ký của người chồng vẫn còn bỏ trống.

"Ký đi!" Bà Tú gầm lên, giọng nói tàn nhẫn không một chút do dự. "Mày ký vào đây giải thoát cho con Chi! Tao sẽ đưa con Chi và thằng bé Nam về ngoại. Bên ngoại tao còn có họ hàng làm ăn được ở Vinh, tao sẽ lo tiền viện phí cho cháu tao. Nhưng với một điều kiện: con Chi phải ly hôn mày, cắt đứt hoàn toàn với cái loại phá hoại, tâm thần như mày để nhà máy không gây khó dễ cho thằng Hùng nữa! Mày ký đi để cứu con mày, hay mày muốn giữ cái danh dự hão huyền của mày để nhìn con mày chết dần chết mòn trong phòng bệnh?"

Lời nói của bà Tú như một đòn đánh chí mạng, bẻ gãy mọi sự kiên cường còn sót lại của Đăng. Anh bàng hoàng nhìn vợ.

"Chi... em cũng muốn thế sao?" Giọng Đăng run rẩy, ánh mắt anh đầy vẻ van nài nhìn người bạn đời mười năm qua.

Nguyễn Mai Chi nhìn tờ đơn ly hôn dưới đất, rồi nhìn sang chồng. Gương mặt cô co rúm lại vì đau đớn, hai vai rung lên bần bật theo từng tiếng nấc nghẹn. Cô đứng giữa ranh giới của sự giằng xé tột cùng: một bên là tình nghĩa phu thê mười năm, là người chồng tuy lầm lì nhưng luôn yêu thương vợ con hết mực; một bên là sinh mạng mỏng manh của đứa con trai đang nằm viện chờ tiền thuốc thải độc từng giờ. Sự tàn nhẫn của đòn phong tỏa tài chính từ nhà máy đã dồn cô vào chân tường, tước đi quyền được làm một người vợ chung thủy.

"Tôi không biết... tôi không biết nữa!" Chi gào lên, hai tay ôm lấy đầu gục xuống bàn. "Tôi không cần biết sắc ký hay khoa học của anh! Tôi không cần biết ai đúng ai sai! Tôi chỉ biết con tôi đang cần tiền để thở! Bảo Nam đang cần tiền để sống! Nếu ly hôn anh mà có tiền cứu con, tôi cũng chấp nhận! Anh đi đi! Anh tránh xa mẹ con tôi ra! Đi tìm tiền đi! Đừng mang những con số hóa học vô tri đó ra để lừa dối tôi nữa!"

Chi đứng dậy, chỉ thẳng tay ra phía cửa, dứt khoát đuổi Đăng ra khỏi nhà. Cơn giận dữ và sự tuyệt vọng tột cùng đã biến người vợ hiền lành ngày nào thành một người mẹ điên cuồng bảo vệ con trước họng súng tài chính.

Bà Tú cười nhạt, nhặt tờ đơn ly hôn lên nhét lại vào túi xách: "Mày nghe thấy chưa? Con gái tao nó sáng mắt ra rồi. Mày không ký hôm nay thì ngày mai tao cũng sẽ bắt nó ký. Cút khỏi đây đi! Đừng để cái vận đen của mày ám vào cháu tao nữa!"

Hùng bước lên, mở sẵn cánh cửa gỗ, dùng ánh mắt thù địch tiễn khách: "Đi đi anh rể. Đừng để tôi phải dùng đến vũ lực trước mặt chị tôi."

Đăng nhìn vợ một lần cuối. Chi vẫn gục đầu xuống bàn, hai vai run rẩy, tiếng khóc nghẹn ngào bị tiếng mưa giông ngoài kia nuốt chửng. Anh biết, mọi lời giải thích khoa học lúc này đều trở nên vô nghĩa trước hóa đơn viện phí năm mươi triệu đồng đang treo lơ lửng trên đầu họ. Anh nắm chặt tay đến mức móng tay găm vào lòng bàn tay rỉ máu, cảm nhận nỗi đau thể xác lấn át nỗi đau tinh thần tột cùng.

Đăng từ từ quay lưng, bước ra khỏi cánh cửa căn nhà cấp bốn trống trải. Cơn mưa giông lạnh buốt lập tức trút xuống đầu anh, xóa nhòa những giọt nước mắt uất nghẹn lăn dài trên gương mặt khắc khổ của người cha thất nghiệp.