Giữa văn phòng tĩnh lặng của Giám đốc vận hành Trần Thế Cường, tiếng kim giây của chiếc đồng hồ treo tường bằng gỗ gụ gõ nhịp đều đặn, khô khốc như những nhát búa gõ thẳng vào màng nhĩ của Trịnh Hải Đăng. Cơn mưa giông bên ngoài cửa kính lớn của tầng năm vẫn quất xối xả, biến bầu trời thị trấn Kỳ Anh thành một màu xám xịt, đục ngầu. Sương mù và bụi than từ các ống khói nhà máy quyện vào nhau, tạo thành một bức màn u ám bao phủ khắp khu công nghiệp rộng lớn.

Đăng đứng đó, hai bàn tay chống xuống mặt bàn gỗ gụ bóng loáng. Lòng bàn tay anh râm rấp máu từ những vết móng tay găm sâu vào da thịt trong cơn giận dữ tột độ ở tập trước. Cơn đau đầu do hít phải khí TCE nồng độ cao đêm qua vẫn nhói lên từng cơn sau thái dương, khiến tầm nhìn của anh đôi lúc nhòe đi sau lớp kính gọng đen rạn nứt nhẹ ở góc trái. Nhưng ánh mắt anh khi nhìn thẳng vào Trần Thế Cường không hề có một chút dao động.

Trên mặt bàn, chiếc bút máy mạ vàng sang trọng nằm im lìm bên cạnh bản báo cáo kiểm định môi trường giả mạo. Từng dòng chữ in đậm chỉ số pH 7.2 và nồng độ kim loại nặng đạt chuẩn như một sự mỉa mai cay đắng đối với lương tâm của một người kỹ sư.

"Tôi hỏi lại lần cuối, Đăng," Cường phá vỡ sự im lặng, giọng gã trầm ấm nhưng lạnh lẽo, không một chút gợn sóng. Gã tựa lưng vào chiếc ghế da thuộc đắt tiền, tay khẽ xoay chiếc nhẫn vàng lớn trên ngón áp út. "Anh có ký vào biên bản nghiệm thu này không? Đừng để sự ngoan cố nhất thời hủy hoại cả tương lai của anh, và cả mạng sống của con trai anh nữa."

Đăng hít một hơi thật sâu. Lồng ngực anh thắt chặt lại khi nghĩ đến bé Bảo Nam đang nằm trong phòng hồi sức cấp cứu với ống thở nội khí quản. Nhưng khi nhìn vào chữ ký tươi của mình trên biên bản nghiệm thu khống năm 2021 đặt bên cạnh – vết nhơ lớn nhất trong sự nghiệp mà gã đang dùng để tống tiền anh – một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng Đăng. Anh đã im lặng một lần để đổi lấy tiền chữa bệnh cho mẹ, và hậu quả là dòng nước độc ấy đã chảy thẳng vào giếng nhà anh, đầu độc chính đứa con trai ruột của mình. Sự thỏa hiệp không mang lại sự bình yên, nó chỉ nuôi dưỡng con quái vật lớn hơn.

"Tôi không ký," Đăng cất tiếng, giọng nói tuy khàn đặc vì bỏng rát đường hô hấp nhưng vô cùng dứt khoát. Anh thẳng lưng dậy, tháo chiếc kính gọng đen rạn nứt ra, lau vội vệt nước mưa còn bám trên tròng kính rồi đeo lại. "Tôi sẽ không bao giờ ký vào bất kỳ một tờ giấy giả mạo nào của ông nữa, Cường ạ. Sai lầm năm 2021 là do tôi hèn nhát. Tôi chấp nhận chịu trách nhiệm trước pháp luật về chữ ký đó. Nhưng hôm nay, tôi không thể tiếp tục đồng lõa để ông đầu độc cả cái thị trấn này."

Trần Thế Cường không hề nổi giận. Gã không đập bàn, không quát tháo. Sự tàn nhẫn của những kẻ nắm quyền lực hành chính luôn được ngụy trang bằng một sự điềm tĩnh đáng sợ. Gã khẽ thở dài, lắc đầu với vẻ tiếc nuối giả tạo:

"Tiếc thật. Anh là một kỹ sư giỏi, Đăng ạ. Nhưng anh lại chọn làm một người hùng ngu xuẩn."

Cường thong thả vươn tay nhấn nút đàm thoại nội bộ trên chiếc điện thoại để bàn:

"Mai, Dũng. Vào đi."

Cánh cửa gỗ sồi dày nặng lập tức đẩy mở. Bùi Thị Mai, Trưởng phòng nhân sự của nhà máy, bước vào trước. Bà ta mặc bộ đồ công sở màu xám ôm sát, gương mặt sắc sảo trang điểm đậm nhưng lạnh tanh, trên tay cầm một tập hồ sơ kẹp tài liệu màu đỏ. Đi ngay phía sau bà ta là Lê Văn Dũng, Đội trưởng an ninh nội bộ Vĩnh Phát. Gã cựu sĩ quan biến chất này có thân hình vạm vỡ như một hộ pháp, đầu trọc lốc, ánh mắt trợn ngược hung dữ khóa chặt vào Đăng như thể chỉ chờ lệnh là sẽ lao vào nghiền nát anh.

Sự xuất hiện nhanh chóng của họ chứng minh rằng bản án dành cho Đăng đã được soạn thảo từ trước. Tối hậu thư của Cường thực chất chỉ là một thủ tục hành hình tâm lý.

Bùi Thị Mai dừng lại cách Đăng hai bước chân. Bà ta mở tập hồ sơ đỏ, hắng giọng rồi đọc bằng tông giọng đều đều, vô cảm như một cái máy lập trình sẵn:

"Căn cứ Bộ luật Lao động và Quy chế hoạt động nội bộ của Tập đoàn Hóa chất Vĩnh Phát. Xét báo cáo vi phạm kỷ luật của ca trực ngày hôm nay đối với ông Trịnh Hải Đăng, chức vụ Kỹ sư trưởng bộ phận hóa nghiệm chất thải. Ban giám đốc nhà máy quyết định: Sa thải kỷ luật lập tức đối với ông Trịnh Hải Đăng kể từ 8 giờ 30 phút ngày hôm nay. Lý do: Vi phạm nghiêm trọng quy chế bảo mật thông tin doanh nghiệp (NDA); tự ý sử dụng hóa chất ngoài danh mục ca trực gây nguy cơ cháy nổ; phá hoại tài sản cố định của phòng thí nghiệm trung tâm."

Đăng cười nhạt, cắt ngang lời bà ta:

"Phá hoại tài sản? Ý bà là chiếc bình định mức thủy tinh bị Trần Đình Hải cố tình gạt vỡ để phi tang mẫu nước giếng khoan nhiễm độc của tôi?"

Bùi Thị Mai không thèm nhìn thẳng vào mắt Đăng, bà ta vẫn tiếp tục đọc với sự lạnh lùng chuyên nghiệp của một công cụ hành chính:

"Quyết định sa thải không đi kèm bất kỳ khoản trợ cấp thôi việc hay đền bù hợp đồng nào. Toàn bộ tiền lương tháng này của ông Trịnh Hải Đăng sẽ bị khấu trừ để khắc phục thiệt hại vật chất do ông gây ra tại phòng hóa nghiệm số 1. Đồng thời, kể từ 12 giờ trưa nay, hệ thống nhân sự sẽ chính thức phong tỏa và hủy bỏ hiệu lực của thẻ bảo hiểm y tế nội bộ dành cho người nhà cấp quản lý của ông Trịnh Hải Đăng."

Từ "hủy bỏ hiệu lực thẻ bảo hiểm y tế" như một tiếng sét đánh ngang tai, khiến toàn thân Đăng run lên bần bật. Dù đã chuẩn bị tinh thần từ trước, nhưng sự tàn nhẫn tột cùng này vẫn vượt quá sức chịu đựng của anh. Thẻ bảo hiểm đó là nguồn sống duy nhất giúp Bảo Nam duy trì máy thở và các liều thuốc thải độc chì nhập khẩu đắt đỏ tại bệnh viện tỉnh. Không có nó, viện phí tự túc sẽ lên tới hàng chục triệu đồng mỗi ngày – một con số nằm ngoài khả năng của một gia đình công nhân nghèo.

"Bà Mai!" Đăng bước lên một bước, giọng anh lạc đi vì đau đớn. "Con trai tôi đang nằm trong phòng cấp cứu! Nó chỉ mới tám tuổi! Các người sa thải tôi, tôi chấp nhận. Nhưng cắt bảo hiểm y tế của một đứa trẻ đang nguy kịch... các người còn có chút tính người nào không?"

Bùi Thị Mai lạnh lùng gập tập hồ sơ lại, đưa mắt nhìn sang hướng khác, né tránh câu hỏi của anh. Bà ta chỉ là kẻ thực thi mệnh lệnh trên giấy tờ, lương tâm của bà ta đã được bán đứt cho những con số tối ưu hóa chi phí của tập đoàn từ lâu.

Trần Thế Cường lúc này mới đứng dậy, gã thong thả đi vòng qua bàn làm việc, đứng bên cạnh Lê Văn Dũng. Gã nhìn Đăng với vẻ bề trên đầy thương hại:

"Đó là quy trình, Đăng ạ. Anh không còn là người của Vĩnh Phát, thì gia đình anh không có quyền hưởng phúc lợi của Vĩnh Phát. Quyết định đã ký, không thể thay đổi. Bây giờ, bàn giao lại toàn bộ tài liệu hóa nghiệm và chìa khóa phòng lab cho Dũng đi."

Bùi Thị Mai chìa ra một biên bản bàn giao thiết bị. "Yêu cầu ông Đăng bàn giao lại thẻ công tác, chùm chìa khóa vạn năng của phòng hóa nghiệm số 1 và toàn bộ sổ nhật ký ghi chép ca trực."

Đăng siết chặt chiếc ba lô vải cũ trên vai. Bên trong chiếc ba lô đó, ngoài chai mẫu nước giếng khoan đã niêm phong, anh còn cất giấu cuốn sổ tay da cũ kỹ – kỷ vật của người thầy Lê Khắc Viễn giao lại, nơi ghi chép tay toàn bộ chỉ số rò rỉ thực tế của bể chứa số 4 trong suốt 3 năm qua. Đó là vũ khí duy nhất, là tấm khiên bảo mệnh để anh đi tìm công lý cho con.

"Tôi không có gì để bàn giao cả," Đăng nói, tay ghì chặt quai ba lô. "Thẻ công tác tôi sẽ trả. Nhưng cuốn sổ tay ghi chép cá nhân và tài liệu nghiên cứu riêng của tôi, các người không có quyền tịch thu."

Cường khẽ gật đầu với Dũng. Ánh mắt gã lóe lên một tia tàn nhẫn:

"Dũng, thực thi quy chế an ninh nội bộ. Khám xét và áp giải ra ngoài."

"Rõ!"

Lê Văn Dũng gầm lên một tiếng, gã bước tới như một con thú dữ. Hai nhân viên an ninh to khỏe khác đứng ngoài cửa cũng lập tức ập vào phòng. Dũng vươn bàn tay hộ pháp chụp lấy bả vai trái đang đau nhức của Đăng, dùng lực bóp mạnh khiến Đăng khuỵu chân xuống vì đau đớn.

"Buông tôi ra!" Đăng hét lên, cố gắng giãy giụa bằng sức lực yếu ớt của một trí thức phòng lab. Anh dùng tay phải đẩy mạnh gã bảo vệ, nhưng lực lượng cưỡng chế tư nhân của tập đoàn hoàn toàn áp đảo anh về mặt cơ bắp.

Dũng khóa chặt hai tay Đăng ra sau lưng. Một tên bảo vệ khác giật phắt chiếc ba lô vải cũ trên vai anh xuống, thô bạo dốc ngược toàn bộ đồ đạc bên trong lên mặt bàn gỗ gụ của Cường. Chai mẫu nước giếng khoan tối màu bọc băng keo sáp lăn lóc trên bàn, cùng với một vài hộp thuốc thử và đồ dùng cá nhân nghèo nàn của Đăng.

Cường liếc nhìn chai mẫu nước giếng, gã khẽ nhướng mày rồi cầm lên, ném thẳng vào sọt rác bên góc phòng. Tiếng thủy tinh va đập vào thành sọt rác vang lên khô khốc. Đăng chứng kiến cảnh đó, tim như rỉ máu. Vật chứng đầu tiên anh lấy được bằng cả tính mạng đã bị tiêu hủy một cách dễ dàng như thế.

Dũng an ninh thò tay vào túi áo khoác bảo hộ của Đăng, giật phắt chiếc thẻ công tác có in hình anh và dòng chữ "Trưởng phòng hóa nghiệm" đeo trên cổ. Sợi dây đeo màu xanh bị đứt phựt, để lại một vệt đỏ hằn sâu trên da cổ Đăng.

"Tủ đồ cá nhân của nó ở phòng lab đã được lục soát sạch chưa?" Dũng quay sang hỏi tên bảo vệ dưới quyền.

"Báo cáo đội trưởng, đã tịch thu toàn bộ sổ sách giấy tờ trong tủ đồ của ông Đăng theo lệnh của giám đốc," tên bảo vệ trả lời.

Đăng nghe thấy thế, trong lòng bỗng dâng lên một sự nhẹ nhõm kỳ lạ giữa cơn đau đớn thể xác. May mắn thay, cuốn sổ tay da cũ kỹ – báu vật chứa đựng các chỉ số rò rỉ thực tế – không nằm trong tủ đồ hay ba lô. Khi đứng đối chất với Cường ở tập trước, cảm nhận được sự nguy hiểm sát sườn, Đăng đã lén nhét cuốn sổ tay da cũ vào cạp quần phía sau, dưới lớp áo bảo hộ rộng thùng sình của mình. Đội an ninh của Dũng dù khám xét thô bạo nhưng chỉ tập trung vào ba lô và túi áo khoác của anh nên đã bỏ sót chi tiết này. Đây là thắng lợi nhỏ nhoi nhưng vô cùng quan trọng giúp anh giữ lại được tia hy vọng cuối cùng.

"Áp giải nó ra ngoài," Cường ra lệnh, giọng nói xua đuổi như thể Đăng chỉ là một đống rác rưởi cần được dọn dẹp lập tức để chuẩn bị đón đoàn kiểm tra môi trường của tỉnh. "Đừng để nó lảng vảng trong khuôn viên nhà máy một phút nào nữa."

"Đi!"

Dũng an ninh đẩy mạnh Đăng một cái suýt ngã. Hai tên bảo vệ kẹp chặt hai nách anh, thô bạo kéo lê anh dọc theo hành lang tầng năm. Đăng cố gắng đứng thẳng trên đôi chân run rẩy của mình, anh không muốn tỏ ra yếu đuối trước mặt những kẻ đã đầu độc con trai anh. Chiếc kính gọng đen rạn nứt nhẹ của anh lệch sang một bên, nhưng ánh mắt anh vẫn găm chặt vào văn phòng của Cường.

Cuộc áp giải nhục nhã bắt đầu từ tầng năm xuống sảnh chính của tòa nhà điều hành. Đăng bị áp chế đi qua những dãy hành lang kính sang trọng, nơi các nhân viên văn phòng đang đứng nép vào tường, nhìn anh bằng ánh mắt ái ngại xen lẫn sợ hãi. Không một ai dám lên tiếng, không một ai dám bày tỏ sự đồng cảm. Trong mắt họ, Đăng giờ đây là một kẻ tâm thần phá hoại, một kẻ nổi loạn đơn độc dám vu khống tập đoàn lớn nhất tỉnh.

Khi đi qua khu vực xưởng lò hơi để hướng ra cổng chính, tiếng máy móc gầm rú và mùi lưu huỳnh nồng nặc sộc thẳng vào mũi Đăng. Hàng trăm công nhân mặc bộ đồ bảo hộ màu xám bám đầy bụi than đang đứng xếp hàng chuẩn bị vào ca trực mới. Họ nhìn thấy kỹ sư trưởng của mình bị hai nhân viên an ninh kẹp cổ, áp giải như một tên tội phạm nguy hiểm.

Đăng nhìn thấy những gương mặt quen thuộc. Kia là Anh Ba Lò Hơi, người tổ trưởng khảng khái mà anh từng cứu mạng trong sự cố nổ áp suất năm ngoái. Kia là những người công nhân nghèo ở thị trấn Kỳ Anh mà anh từng ký duyệt cho họ nhận các khoản hỗ trợ độc hại nhẹ. Đăng cố gắng vùng vẫy, gào to lên bằng giọng khàn đặc:

"Mọi người ơi! Đừng dùng nước giếng khoan nữa! Nước ngầm ở Kỳ Anh bị nhiễm độc chì nặng rồi! Bể chứa số 4 bị nứt..."

"Câm miệng!"

Dũng an ninh đấm mạnh một cú vào mạn sườn phải của Đăng. Cú đấm tàn nhẫn của gã cựu sĩ quan khiến Đăng nghẹt thở, toàn thân co rúm lại vì đau đớn, lời nói bị nghẹn lại trong cổ họng.

Dũng ghé sát gương mặt trọc lốc hung tợn vào tai Đăng, gằn giọng đe dọa:

"Mày còn sủa một câu nào nữa, tao sẽ cho đàn em dọn dẹp luôn căn nhà cấp bốn của mày đêm nay. Muốn yên ổn thì cút đi!"

Đăng nhìn sang Anh Ba Lò Hơi và những công nhân khác, cầu xin một sự giúp đỡ bằng ánh mắt. Nhưng tất cả những gì anh nhận được chỉ là sự im lặng câm lặng. Những người thợ lò hơi vạm vỡ, khảng khái ngày thường giờ đây đồng loạt cúi đầu, lảng tránh ánh mắt của Đăng. Họ nhìn xuống mũi giày bảo hộ bám đầy bụi than của mình, hai tay đút sâu vào túi quần.

Đăng hiểu. Họ không ghét anh, nhưng họ sợ. Họ sợ mất đi công việc duy nhất nuôi sống gia đình, sợ bị sa thải nhục nhã như anh, sợ bị dòng họ ruồng bỏ vì tội phá hoại sinh kế của thị trấn. Quy ước im lặng của Kỳ Anh đã ăn sâu vào máu thịt của họ. Sự im lặng để đổi lấy cơm ăn áo mặc hàng ngày đã biến họ thành những nhân chứng câm lặng trước thảm họa.

Dũng sử dụng bạo lực công khai áp giải Đăng đi giữa hàng công nhân như một đòn dằn mặt tột cùng, một lời cảnh báo không lời gửi đến tất cả những ai có ý định tiếp tay hay đồng cảm với Đăng.

Đăng bị kéo lê qua sân nhà máy rộng lớn, dưới làn mưa giông buốt giá. Nước mưa xối xả gột rửa vệt máu khô trên trán anh, nhưng không thể gột rửa được nỗi nhục nhã và bất lực đang dâng trào trong lòng.

Khi đến Cổng số 1 KCN Vĩnh Phát – cánh cổng sắt khổng lồ màu xám bám đầy bụi than và rỉ sét – Dũng an ninh đẩy mạnh Đăng một cái thật mạnh. Đăng mất đà, ngã nhào xuống vũng nước bùn đen kịt ngay trước cổng nhà máy. Chiếc kính cận gọng đen văng khỏi sống mũi, rơi trên bãi cát sũng nước mưa.

"Cút đi! Từ nay cấm mày bén mảng đến đây!" Dũng nhổ một bãi nước bọt xuống đất, rồi quay lưng bước vào trong.

*Rầm!*

Cánh cổng sắt khổng lồ đóng sập lại với một tiếng vang động kim khí chói tai. Tiếng xích sắt khóa cổng lách cách vang lên như một bản án chung thân cách ly Đăng khỏi thế giới công nghiệp mà anh đã gắn bó suốt mười lăm năm qua.

Đăng quỳ dưới vũng bùn nước mưa lạnh buốt. Anh lóng ngóng quờ tay tìm lại chiếc kính cận của mình. Khi đeo kính lên, vết rạn nứt ở góc trái tròng kính dường như đã lan rộng ra, chia đôi tầm nhìn của anh thành hai nửa méo mó.

Anh ngước nhìn lên. Cánh cổng sắt khổng lồ sừng sững bám đầy bụi than như một bức tường thành bất khả xâm phạm của tập đoàn Vĩnh Phát, chắn ngang giữa anh và thế giới của sự ổn định tài chính, của chiếc ghế kỹ sư trưởng danh giá mà anh từng tự hào. Phía sau cánh cổng đó là khói bụi, là tiền bạc, là sự im lặng độc hại đang đầu độc quê hương anh.

Đăng đưa bàn tay run rẩy chạm vào cạp quần phía sau lưng. Cuốn sổ tay da cũ kỹ bọc trong túi nilon vẫn nằm an toàn ở đó, ấm nóng sát vào da thịt anh.

Anh từ từ đứng dậy giữa làn mưa giông trắng xóa của miền Trung. Đồ bảo hộ của anh bám đầy bùn đất đen kịt, vai trái nhức mỏi, mạn sườn phải đau nhói sau cú đấm của Dũng. Anh không còn việc làm, không còn bảo hiểm y tế cho con, tài khoản ngân hàng sắp bị phong tỏa, và ngày mai anh sẽ phải đối mặt với hóa đơn viện phí khổng lồ tự túc của Bảo Nam.

Đứng trước cổng nhà máy bám đầy bụi than, Đăng nhận ra mình đã chính thức bị đẩy ra ngoài lề hệ thống, cuộc chiến sinh tử cứu con bắt đầu.