Tiếng máy thở rít lên từng nhịp cơ khí đều đặn trong phòng cấp cứu Khoa Nhi, đều đặn đến mức tàn nhẫn. Ánh đèn huỳnh quang trắng ở góc phòng chập chờn, hắt lên gương mặt nhợt nhạt, không chút huyết sắc của bé Bảo Nam. Đứa trẻ tám tuổi nằm im lìm giữa đống dây truyền dịch chằng chịt, lồng ngực phập phồng yếu ớt dưới lớp mặt nạ dưỡng khí.

Trịnh Hải Đăng đứng tựa lưng vào bức tường vôi bong tróc, đôi bàn tay gầy gộc đút sâu vào túi chiếc áo khoác bảo hộ bạc màu. Anh không dám nhìn thẳng vào giường bệnh, nhưng tai anh không thể lọt đi tiếng khóc sụt sùi của Mai Chi bên cạnh. Vợ anh đã khóc đến cạn nước mắt, đôi vai gầy run lên bần bật dưới chiếc áo khoác mỏng sũng nước mưa. Mỗi hơi thở khò khè của con trai như một nhát búa nện thẳng vào lồng ngực Đăng, khơi dậy nỗi dằn vặt kinh hoàng mà anh cố đè nén.

Bác sĩ Nguyễn Minh Đức bước đến bên giường bệnh, lật nhẹ tấm chăn mỏng để kiểm tra lại đường truyền tĩnh mạch ở mu bàn tay Bảo Nam. Gương mặt ông mệt mỏi nhưng đôi mắt vẫn giữ được sự tinh anh, sắc sảo của một chuyên gia độc chất học lão luyện. Ông khẽ thở dài, quay sang nhìn Đăng, ánh mắt dừng lại một giây trên chiếc kính gọng đen rạn nứt nhẹ ở góc trái của anh.

"Anh Đăng," bác sĩ Đức hạ thấp giọng, phong thái điềm tĩnh thường ngày của ông giờ mang một vẻ u uất khó tả. "Tình trạng của cháu Nam đã tạm thời cắt được cơn co giật nhờ thuốc an thần liều cao. Nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế. Chỉ số men gan của cháu vẫn đang tăng vọt theo từng giờ. Thận của cháu cũng đang có dấu hiệu quá tải do phải lọc lượng độc chất tích tụ quá lớn. Nếu chúng ta không xác định được chính xác loại độc chất nào để áp dụng phác đồ thải độc chuyên biệt trong vòng hai mươi tư giờ tới, tôi e là..."

Ông bỏ lửng câu nói, nhưng Đăng thừa hiểu phần bỏ lửng đó kinh khủng đến mức nào.

"Tôi biết," Đăng khàn giọng trả lời, cổ họng anh khô khốc như sa mạc. "Tôi sẽ tìm ra."

"Anh Đăng, sắc mặt anh rất tệ. Anh đã thức trắng đêm trực ca ở nhà máy rồi lại bế cháu chạy bộ dưới mưa bão," bác sĩ Đức đặt tay lên vai Đăng, giọng ấm áp hơn. "Tranh thủ lúc cháu đang ngủ mê mệt thế này, anh chạy về nhà lấy thêm ít quần áo sạch, tã lót và đồ dùng cá nhân cho cháu. Bệnh viện huyện thiếu thốn đủ thứ, chúng ta phải chuẩn bị cho một cuộc chiến dài hơi. Và quan trọng nhất... anh phải kiểm tra kỹ lại nguồn nước sinh hoạt của gia đình."

Đăng gật đầu cơ học. Anh nhìn sang Mai Chi. Cô vẫn ngồi gục đầu bên mép giường, hai tay nắm chặt lấy bàn tay nhỏ bé, lạnh ngắt của con trai. Cô không nhìn anh, không nói một lời, sự im lặng của cô còn đáng sợ hơn cả những lời mắng chửi oán hận lúc nửa đêm. Đăng biết, trong mắt vợ lúc này, anh không khác gì một kẻ đồng lõa – một kẻ kỹ sư trưởng suốt ngày cắm mặt ở nhà máy hóa chất Vĩnh Phát, nhắm mắt làm ngơ trước dòng nước thải đục ngầu để đổi lấy sự yên ổn giả tạo, để rồi chính sự im lặng đó đã quay lại đầu độc đứa con trai duy nhất của mình.

Anh khẽ xoay người, bước ra khỏi phòng cấp cứu. Hành lang bệnh viện huyện Kỳ Anh lúc bốn giờ sáng vắng lặng, ngập tràn mùi cồn sát trùng nồng nặc hòa lẫn với hơi ẩm lạnh lẽo từ trận bão ngoài trời đang dần suy yếu.

Đăng bước ra cổng bệnh viện. Trời đã ngớt mưa, chỉ còn những giọt nước rỉ rả rơi từ mái hiên tôn rỉ sét xuống nền đất cát loang lổ. Bầu trời miền Trung lúc rạng đông không có ánh sáng của bình minh, chỉ là một dải màu xám xịt, đục ngầu như màu nước sông Kỳ chảy qua thị trấn. Phía xa kia, ba ống khói khổng lồ của Khu công nghiệp Vĩnh Phát vẫn sừng sững đứng đó dưới màn sương mù, không ngừng nhả ra những luồng khói xám tro cuồn cuộn vào không trung. Mùi lưu huỳnh và than đá nồng nặc quen thuộc xộc vào mũi Đăng, khiến anh khẽ ho khan.

Anh đi bộ về nhà. Từng bước chân nặng trĩu giẫm lên lớp bùn đất nhão nhoét của con hẻm dẫn vào căn nhà cấp 4 ở rìa thị trấn. Căn nhà nằm sát vách tường rào tôn kẽm của khu công nghiệp, nơi ngăn cách thế giới sinh hoạt của người dân nghèo với đế chế hóa chất khổng lồ.

Đẩy cánh cửa gỗ sũng nước vào nhà, Đăng cảm nhận được sự trống trải lạnh lẽo bao trùm. Mọi thứ vẫn dở dang từ đêm qua: chiếc cốc nhựa đựng nước uống dở của Bảo Nam vẫn đặt trên bàn gỗ, cạnh bên là bức tranh vẽ tay nguệch ngoạc của cậu bé. Trong tranh, Nam vẽ một dòng sông trong vắt với những cánh buồm màu đỏ và một người đàn ông mặc đồ bảo hộ màu xanh đứng vẫy tay. Đăng nhìn bức tranh, sống mũi cay xè. Người đàn ông đó là anh – người bố mà đứa trẻ luôn tự hào gọi là "người hùng cứu dòng nước".

"Người hùng..." Đăng lẩm bẩm, nụ cười chua chát hiện lên trên gương mặt khắc khổ. Anh bước vào buồng trong, nhanh chóng vớ lấy chiếc ba lô vải cũ, xếp vài bộ quần áo cotton mềm của Bảo Nam, thêm túi tã lót và cuốn sổ y bạ của con.

Khi chuẩn bị kéo khóa ba lô, Đăng dừng lại. Ánh mắt anh hướng ra cửa sổ sau nhà, nơi chiếc giếng khoan gia đình nằm im lìm dưới bóng tối của rặng tràm ven hàng rào khu công nghiệp. Lời nói của bác sĩ Đức lại vang lên trong đầu anh: *"Tôi nghi ngờ đứa trẻ đang gánh chịu một lượng độc chất tích tụ cực mạnh... Anh phải cho tôi biết nguồn nước nhà anh lấy từ đâu!"*

Đăng bước ra sân sau. Mặt đất sũng nước mưa, trơn trượt. Chiếc giếng khoan sâu hai mươi lăm mét được bao bọc bởi một nắp bê tông mỏng rêu phong. Anh cúi xuống, nắm lấy tay cầm bằng sắt của chiếc bơm tay thủ công, dùng lực nhấn mạnh vài nhịp. Tiếng sắt rỉ rít lên khô khốc trong không gian tĩnh mịch. Dòng nước đầu tiên phun ra khỏi vòi, trông có vẻ trong vắt, lấp lánh dưới ánh sáng yếu ớt của chiếc bóng đèn tròn ngoài sân hắt vào.

Đăng khum bàn tay gầy gộc lại, hứng lấy dòng nước mát lạnh để rửa mặt cho tỉnh táo. Nhưng ngay khi dòng nước chạm vào da mặt, khứu giác cực đoan của một nhà hóa học lâu năm trong anh lập tức kích hoạt báo động đỏ.

Một mùi hương ngọt lịm nhưng lại hăng hắc, xộc thẳng vào khoang mũi, kích thích mạnh mẽ vào niêm mạc đường hô hấp của anh. Đăng khựng lại, toàn thân cứng đờ. Anh đưa bàn tay ướt nước lên sát mũi, hít một hơi thật sâu.

Mùi ngọt hăng hắc này... mùi của dung môi hữu cơ clo hóa, chính xác là Trichloroethylene (TCE)! Đây là loại hóa chất tẩy rửa công nghiệp cực độc mà bộ phận xử lý chất thải của nhà máy Vĩnh Phát sử dụng hàng ngày để tẩy dầu mỡ các thiết bị lò hơi. Nó là chất độc nhóm 1, có khả năng tích tụ trong mô mỡ, tàn phá tế bào gan và hệ thần kinh trung ương của con người. Và kinh khủng hơn, đây chính là cái mùi hăng hắc mà anh đã ngửi thấy trong hơi thở khò khè của Bảo Nam khi bế con chạy đi cấp cứu đêm qua.

Cơn nhức đầu nhẹ nhói lên bên thái dương Đăng do hít phải hơi dung môi nồng độ cao. Anh bàng hoàng nhìn dòng nước giếng vẫn đang chảy tràn ra nền đất cát. Nó trông thật sạch sẽ, thật tinh khiết, nhưng thực chất lại là một liều thuốc độc không màu, không vị đối với một đứa trẻ ngây thơ như Bảo Nam. Đứa con trai của anh đã uống thứ nước này hàng ngày, tích tụ chất độc này trong cơ thể bấy lâu nay dưới dạng nhiễm độc tiềm ẩn mà anh không hề hay biết.

"Không thể nào..." Đăng lẩm bẩm, mồ hôi lạnh vã ra dọc sống lưng.

Bể chứa chất thải nguy hại số 4 của nhà máy nằm cách vách tường rào nhà anh chưa đầy hai trăm mét. Đó là nơi chứa hàng nghìn tấn bùn thải axit và dung môi hữu cơ chưa qua xử lý trung hòa. Đăng biết rõ kết cấu của bể chứa đó, và anh cũng biết rõ một sự thật kinh hoàng: móng của bể chứa số 4 đã có dấu hiệu lún sụt từ lâu. Hóa chất độc hại đã thấm thấu qua các tầng địa chất cát pha sét, len lỏi vào mạch nước ngầm nông và đâm thẳng vào giếng khoan của gia đình anh.

Để chắc chắn, Đăng chạy vội vào nhà, lôi từ hộc tủ cơ khí cũ ra chiếc máy đo pH và độ dẫn điện cầm tay hiệu Hanna Instruments – thiết bị duy nhất anh lén giữ lại sau những đợt thanh lý tài sản của phòng thí nghiệm. Tay anh run rẩy lắp viên pin chuyên dụng vào máy. Anh múc một cốc nước giếng khoan đầy, đặt lên bục xi măng, rồi nhúng đầu dò điện cực của máy vào nước.

Màn hình LCD nhỏ của máy đo bắt đầu nhảy số liên tục không ổn định. Con số nhấp nháy từ 6.5, tụt nhanh xuống 5.8, rồi 5.2, và cuối cùng dừng lại ở một con số khiến tim Đăng như ngừng đập: 4.2.

pH 4.2! Đây là nồng độ axit cực cao, hoàn toàn không thể dùng cho sinh hoạt thông thường, chứ chưa nói đến việc uống trực tiếp. Nước ngầm tự nhiên không bao giờ có độ axit kinh khủng như thế này, trừ khi nó đã bị hòa tan bởi một lượng lớn axit sulfuric rò rỉ từ bể chứa chất thải.

"Máy hỏng... chắc chắn là đầu dò bị nhiễm bẩn rồi," Đăng lẩm bẩm trong sự hoảng loạn. Anh không muốn tin vào sự thật tàn nhẫn này. Anh cần một mẫu đối chứng để kiểm tra tính chính xác của máy đo.

Đăng vội vã tắt máy, bỏ thiết bị vào túi áo khoác. Anh lách qua cánh cổng sắt rào sau nhà, đi men theo con đường đất tối tăm sang giếng nước của nhà chị Hoa tạp hóa cách đó ba nhà. Chị Hoa là hàng xóm thân thiết, cũng có con nhỏ thường xuyên chơi đùa với Bảo Nam. Giếng nước nhà chị nằm xa hàng rào khu công nghiệp hơn một chút.

Sử dụng kỹ thuật lấy mẫu nhanh mà anh đã thực hiện hàng nghìn lần trong nhà máy, Đăng lén múc một gáo nước từ bể chứa nước giếng khoan của nhà chị Hoa khi trời còn chưa sáng rõ. Anh nhúng đầu dò máy đo pH vào gáo nước.

Màn hình LCD lại nhấp nháy. 4.5.

Độ axit vẫn thấp bất thường một cách kinh hoàng. Máy đo không hề hỏng. Điều này có nghĩa là thảm họa thấm thấu mạch ngầm không chỉ xảy ra cục bộ tại nhà anh, mà độc chất từ bể chứa số 4 đã lan rộng ra khắp hệ thống giếng khoan của khu dân cư ven nhà máy. Cả thị trấn Kỳ Anh nghèo khổ này đang âm thầm uống thứ nước tử thần này mỗi ngày.

Đăng quỳ sụp xuống nền đất ẩm ướt bên cạnh đống củi khô nhà chị Hoa. Anh đưa hai tay lên ôm lấy đầu, chiếc kính gọng đen rạn nứt suýt rơi xuống đất. Sự im lặng đồng lõa của anh trong suốt ba năm qua, những biên bản kiểm định môi trường giả mạo mà anh đã ký khống dưới sự chỉ đạo của Giám đốc vận hành Trần Thế Cường để giữ vững chiếc ghế kỹ sư trưởng... tất cả hiện về như một cuốn phim kinh dị. Anh đã bán rẻ lương tâm để đổi lấy sinh kế, và giờ đây, cái giá phải trả chính là mạng sống của con trai anh, là sức khỏe của hàng trăm đứa trẻ vô tội trong thị trấn này.

Cơn đau đầu do hít phải hơi TCE nồng độ cao nhói lên dữ dội, khiến Đăng tỉnh táo trở lại. Anh không có thời gian để khóc, không có thời gian để gục ngã. Bảo Nam đang nằm chờ chết trong phòng cấp cứu, và bác sĩ Đức cần một kết quả định lượng độc chất chính xác tuyệt đối để áp dụng phác đồ thải độc chuyên biệt.

Những phép thử nhanh bằng khứu giác và máy đo pH cầm tay chỉ mới xác định được nguồn nước bị nhiễm axit nặng và có dung môi bay hơi, nhưng không thể định lượng chính xác nồng độ chì và thạch tín – hai kim loại nặng cực độc đang tàn phá nội tạng của Bảo Nam. Muốn có kết quả chính xác có giá trị pháp lý và y khoa, anh bắt buộc phải sử dụng hệ thống máy sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) và máy quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) hiện đại của phòng thí nghiệm nhà máy.

Đăng đứng dậy, ánh mắt anh lóe lên một sự quyết tâm điên cuồng và lạnh lùng. Anh nhìn về phía ba ống khói khổng lồ của nhà máy Vĩnh Phát đang phun khói đen kịt dưới bầu trời rạng đông xám xịt.

Anh quyết định rồi. Anh phải lén mang mẫu nước giếng khoan này vào phòng hóa nghiệm số 1 của nhà máy ngay trong ca trực sáng nay để chạy sắc ký phân tích chính xác độc chất. Bất chấp điều khoản bảo mật thông tin (NDA) ngặt nghèo trong hợp đồng lao động, bất chấp sự rình rập đố kỵ của Trần Đình Hải, anh phải có được bản kết quả phân tích đó để cứu mạng con trai mình.

Đăng vội vã chạy về nhà, lấy một chai thủy tinh tối màu đã được khử trùng bằng axit nitric từ hộc tủ thí nghiệm cá nhân. Anh bơm nước giếng khoan đầy chai, niêm phong cẩn thận bằng băng keo sáp rồi giấu sâu vào trong chiếc ba lô vải cùng với quần áo của Bảo Nam.

Bước ra khỏi căn nhà cấp 4 bỏ hoang trong màn sương mù ẩm ướt, Đăng siết chặt quai ba lô trên vai. Chiếc kính gọng đen rạn nứt phản chiếu ánh sáng mờ nhạt của rạng đông, ghi dấu bước chân đầu tiên của anh vào cuộc chiến sinh tử chống lại tập đoàn khổng lồ để chuộc lại lỗi lầm của chính mình.