Tiếng còi xe cảnh sát rú vang dồn dập bên ngoài khuôn viên Bệnh viện Đa khoa Tỉnh Kỳ Anh, xé toạc bầu không khí ẩm ướt sau cơn bão giông. Tiếng bánh xe rít trên nền đường nhựa sũng nước nghe chói tai, báo hiệu lực lượng công an thị trấn của Nguyễn Văn Thắng đang ập vào theo tin báo của mụ phó khoa Nguyễn Thị Hoa.

Trong phòng bệnh đặc biệt số 302, Trịnh Hải Đăng đứng tựa lưng vào bức tường sơn trắng bong tróc, lồng ngực anh phập phồng dữ dội. Cơn đau từ mạn sườn trái bị dập sườn sau cú ngã mương đá đêm qua nhói lên buốt giá theo từng nhịp thở nông. Lòng bàn tay phải bị bỏng rỉ dịch rát buốt, dính chặt vào lớp gạc y tế ẩm ướt, khiến anh hoàn toàn vô lực khi muốn nắm chặt tay. Qua tròng kính bên phải rạn nứt nặng của chiếc kính cận gọng đen, Đăng nhìn Bảo Nam đang nằm bất động. Dòng dịch truyền EDTA từ Liệu pháp chelation thải độc chì đang chảy chậm rãi vào ven tay gầy gò của đứa trẻ, nhịp tim trên máy đo bắt đầu ổn định trở lại ở mức một trăm bốn mươi chu kỳ trên phút.

"Cậu Đăng, đi mau! Lối cửa sau hành lang thoát hiểm!" Bác sĩ Nguyễn Minh Đức đẩy mạnh vai Đăng, giọng ông gấp gáp nhưng cực kỳ dứt khoát. "Công an Thắng đang lên đây. Nếu cậu bị bắt lúc này, chiếc USB chứa dữ liệu gốc sẽ bị tịch thu, và toàn bộ nỗ lực cứu thằng bé sẽ đổ sông đổ biển!"

Đăng nhìn bác sĩ Đức, ánh mắt đầy biết ơn xen lẫn lo âu: "Còn ông... còn ca trực này?"

"Tôi tự có cách đối phó. Biên bản cam kết trách nhiệm hình sự cá nhân cậu ký đã nằm trong túi tôi. Đi mau!" Đức gầm nhẹ, dùng thân hình gầy guộc của mình đứng chắn trước cửa phòng bệnh, che khuất tầm nhìn từ phía hành lang chính.

Đăng cắn chặt môi, nén cơn đau nhói buốt ở mạn sườn, lách người qua cánh cửa thoát hiểm tối tăm ở cuối hành lang Khoa Nhi. Tiếng bước chân dầm dập của lực lượng công an vang lên từ phía cầu thang máy phía trước, kèm theo giọng hách dịch của Nguyễn Thị Hoa đang chỉ đường. Đăng lao xuống những bậc thang bê tông ẩm mốc của lối thoát hiểm, tay trái ôm chặt chiếc ba lô chứa chiếc USB mã hóa màu xanh và cuốn sổ tay da cũ của mình.

Khi Đăng vừa đẩy cánh cửa sắt rỉ sét ở lối ra phía sau bệnh viện, một bóng người mặc quần jean, áo thun đen, vai đeo túi máy ảnh đã đứng chờ sẵn dưới làn mưa phùn. Đó là Hà Phương. Nữ phóng viên điều tra của báo Thời Đại lập tức lao đến, đỡ lấy cánh tay trái đang rỉ máu của Đăng, kéo anh vào chiếc xe bán tải cũ của cô đang nổ máy chờ sẵn trong góc tối bãi đỗ xe.

"Lên xe mau, anh Đăng!" Phương thì thầm, nhanh chóng nhấn ga khi chiếc xe bán tải lướt đi trong màn mưa, bỏ lại sau lưng tiếng còi xe cảnh sát đang bao vây cổng chính bệnh viện.

Trong khoang xe chật hẹp, Đăng tựa đầu vào cửa kính, hơi thở dồn dập làm mờ đi một góc kính. Anh run rẩy mở ba lô bằng tay trái, lôi chiếc USB màu xanh và cuốn sổ tay da cũ sờn gáy – kỷ vật từ thầy Lê Khắc Viễn – đặt vào tay Hà Phương.

"Phương... tất cả dữ liệu phân tích phổ hấp thụ nguyên tử AAS chứng minh nồng độ chì bốn mươi lăm microgam trên decilit trong máu của Bảo Nam đều ở đây. Và cả cuốn sổ tay của thầy Viễn ghi chép các chỉ số rò rỉ thực tế của bể chứa số bốn suốt ba năm qua nữa. Tôi giao lại cho cô. Hãy đưa nó ra ánh sáng... cứu lấy con tôi... và cả Kỳ Anh."

Hà Phương siết chặt chiếc USB trong lòng bàn tay. Cô nhìn vết bỏng mưng mủ rỉ dịch vàng ở tay phải của Đăng, nhìn chiếc kính cận gọng đen nứt vỡ tròng trái khiến mắt anh mù mờ, và cả những vết máu khô bám trên vạt áo bảo hộ lao động sờn rách. Trái tim người phóng viên trẻ thắt lại trước sự hy sinh tột cùng của người cha.

"Tôi hứa với anh, anh Đăng. Sự im lặng của Kỳ Anh sẽ kết thúc vào ngày mai," Phương nói, ánh mắt sáng lên một tia cương nghị thép. Cô quay vô lăng, hướng thẳng về tòa soạn Văn phòng miền Trung của Báo Thời Đại tại thành phố Vinh.

Một giờ sau, chiếc xe bán tải đỗ trước tòa nhà ba tầng cũ kỹ của tòa soạn. Hà Phương dẫn Đăng đi bằng lối cửa sau lên thẳng phòng làm việc của Tổng biên tập Phan Thanh.

Căn phòng ngập tràn mùi khói thuốc lá và tiếng lạch cạch của những chiếc máy in thử. Phan Thanh – người đàn ông năm mươi lăm tuổi với mái tóc bạc hoa râm và gương mặt vuông vức nghiêm nghị – đang đứng bên cửa sổ nhìn xuống dòng xe cộ hối hả dưới mưa. Khi nhìn thấy Đăng trong tình trạng thương tích đầy mình và Hà Phương với gương mặt kiên định, ông dập tắt điếu thuốc, chỉ tay vào chiếc ghế sofa cũ:

"Ngồi đi. Phương, báo cáo tình hình thực địa Kỳ Anh cho tôi."

Hà Phương lập tức cắm chiếc USB màu xanh của Đăng vào máy tính cá nhân, mở các tệp dữ liệu sắc ký gốc và phổ vạch của chì. Cô đồng thời trải cuốn sổ tay da cũ của Đăng lên bàn, chỉ vào những trang giấy ố vàng ghi chép tay các chỉ số COD, BOD và hàm lượng kim loại nặng vượt ngưỡng hàng trăm lần.

"Thưa Tổng biên tập, đây không còn là tin đồn tự phát nữa. Đây là một thảm họa môi trường có hệ thống và đang bị bưng bít bằng bạo lực," Phương nói, giọng cô run lên vì phẫn nộ nhưng lập luận cực kỳ sắc bén. "Chất độc từ bể chứa số bốn của nhà máy hóa chất Vĩnh Phát đã rò rỉ trực tiếp vào mạch nước ngầm của thị trấn Kỳ Anh suốt ba năm qua. Đứa trẻ này, con trai anh Đăng, là nạn nhân trực tiếp đang nằm nguy kịch vì Hội chứng não cấp do chì. Bác sĩ Đức đã bị đình chỉ chuyên môn vì cố tình truyền dịch thải độc cứu cháu bé. Chúng ta phải đưa loạt bài này lên trang nhất số báo đặc biệt ngày mai!"

Phan Thanh đeo kính lão, chăm chú đọc từng dòng số liệu hóa học thực nghiệm trên màn hình. Ông khẽ vuốt cằm, nhận ra tính chất nghiêm trọng vĩ mô của vụ án. Là một nhà báo cách mạng kỳ cựu, ông biết rõ phía sau nhà máy Vĩnh Phát là một liên minh bảo kê vĩ mô cấp tỉnh, được bảo vệ bởi Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược giữa Chủ tịch Lực và tỉnh.

"Phương, cậu Đăng từng là kỹ sư trưởng của họ. Việc anh ấy cung cấp số liệu này sẽ bị phía Vĩnh Phát tấn công bằng Điều khoản bảo mật thông tin (NDA) trong hợp đồng lao động," Phan Thanh trầm giọng phân tích. "Bùi Văn Phước – trưởng phòng pháp chế của họ – là một con cáo sừng sỏ. Hắn sẽ dùng NDA trị giá mười tỷ đồng để khởi kiện dân sự, phong tỏa tài sản của tòa soạn và yêu cầu tòa án tỉnh ra lệnh đình bản khẩn cấp trước khi tờ báo kịp phát hành."

Đăng gượng dậy, cơn đau mạn sườn trái nhói lên khiến anh phải bám chặt vào thành ghế, giọng anh khàn đặc nhưng dứt khoát:

"Thưa Tổng biên tập, tôi chấp nhận mọi hình phạt pháp lý đối với bản thân. Tôi đã ký biên bản cam kết tự nguyện chịu trách nhiệm hình sự cá nhân tại bệnh viện để cứu con. Nếu Vĩnh Phát muốn kiện tôi vi phạm NDA, tôi sẽ đối mặt với họ trước tòa. Nhưng sự thật về dòng nước độc đầu độc trẻ em Kỳ Anh thì không thể bị chôn vùi!"

Hà Phương bước lên, đề xuất phương án chiến thuật: "Tôi đã chuẩn bị sẵn phương án Sử dụng ngôn từ ẩn dụ vượt kiểm duyệt cho kỳ một của loạt bài. Chúng ta sẽ không gọi trực tiếp tên tập đoàn Vĩnh Phát, mà dùng các cụm từ ẩn dụ như 'gã khổng lồ hóa chất ven sông Kỳ', 'vùng đất xám Kỳ Anh' và tập trung đặc tả thảm họa y tế lâm sàng của những đứa trẻ có 'bàn chân rụng tóc'. Bằng cách này, ban pháp chế của Phước sẽ không thể tìm thấy căn cứ pháp lý trực tiếp để gửi tối hậu thư đòi đình bản trước khi báo được phát hành rộng rãi ra công luận cả nước."

Phan Thanh gật đầu, ánh mắt ông lộ ra vẻ tán thưởng: "Tốt. Phương, em bắt đầu viết đi. Tôi sẽ trực tiếp giám sát quy trình lên khuôn in dự phòng lúc nửa đêm."

Hà Phương ngồi xuống bàn làm việc, mười ngón tay cô lướt nhanh trên bàn phím máy tính tạo nên những tiếng lạch cạch liên hồi dồn dập. Từng câu chữ sắc bén như những nhát dao mổ xẻ sự thật dần hiện lên trên màn hình. Cô viết về dòng nước đục ngầu bốc mùi hăng hắc ngọt lịm của dung môi hữu cơ TCE, viết về những giếng nước khoan sâu hai mươi lăm mét sát vách tường rào khu công nghiệp đang âm thầm đầu độc mạch sống của hàng nghìn hộ dân nghèo, và viết về giọt nước mắt bất lực của người cha kỹ sư trưởng đã từng im lặng đồng lõa vì miếng cơm manh áo.

Đăng ngồi im lặng trong góc tối của phòng làm việc, chiếc kính gọng đen rạn nứt tròng trái phản chiếu ánh sáng xanh từ màn hình máy tính của Phương. Anh nắm chặt bàn tay trái lành lặn, cảm nhận rõ ràng cái giá cực đắt của sự im lặng mà anh đang phải trả từng giờ.

Đúng lúc cuộc viết bài đang ở giai đoạn cao trào, tiếng chuông điện thoại bàn trên bàn làm việc của Tổng biên tập Phan Thanh đột ngột reo vang. Tiếng chuông dồn dập, gắt gỏng xé toạc sự tĩnh lặng của đêm muộn.

Phan Thanh nhấc máy. Đầu dây bên kia là một giọng nói trầm thấp, uy quyền nhưng chứa đựng sự đe dọa lạnh lùng của một quan chức cấp cao thuộc Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh:

"Anh Thanh đấy à? Tôi nghe nói tòa soạn Thời Đại đang chuẩn bị lên khuôn một bài viết nhạy cảm liên quan đến môi trường ở Kỳ Anh. Tôi nhắc nhở anh, tỉnh vừa ký Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với tập đoàn Vĩnh Phát trị giá hàng nghìn tỷ đồng để phát triển kinh tế địa phương. Mọi bài viết gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của tỉnh lúc này đều là hành vi thiếu trách nhiệm chính trị. Tôi yêu cầu anh cho hoãn đăng bài viết đó ngay lập tức để chúng tôi thẩm định quy trình."

Phan Thanh siết chặt ống nghe, gương mặt ông không một chút biến sắc, giọng nói điềm tĩnh nhưng đanh thép như thép nguội:

"Thưa anh, Báo Thời Đại hoạt động theo Luật Báo chí và tôn trọng sự thật khách quan. Chúng tôi có đầy đủ chứng cứ khoa học được bảo chứng bởi các chuyên gia đầu ngành về thảm họa ngộ độc chì ở Kỳ Anh. Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ quyền sống của người dân và trẻ em trước hiểm họa ô nhiễm. Chúng tôi không thể trì hoãn một bài viết cứu mạng con người vì bất kỳ biên bản ghi nhớ kinh tế nào."

"Anh Thanh! Anh nên nhớ tập đoàn Vĩnh Phát là nhà tài trợ quảng cáo lớn nhất của tòa soạn anh! Nếu bài báo này phát hành, toàn bộ hợp đồng trị giá hàng tỷ đồng sẽ bị hủy bỏ, và văn phòng miền Trung của anh sẽ đối mặt với nguy cơ đóng cửa vì thiếu kinh phí duy trì! Anh có gánh nổi trách nhiệm này trước ban biên tập trung ương không?" Giọng nói bên kia đầu dây trở nên giận dữ, đập mạnh xuống bàn.

Phan Thanh nhìn sang Đăng – người cha đang kiệt sức với vết thương rỉ máu, rồi nhìn Hà Phương – nữ phóng viên trẻ đang dừng gõ phím, ánh mắt ngập tràn sự chờ đợi cương nghị. Ông hít một hơi thật sâu, dứt khoát dập mạnh ống nghe xuống máy.

*Cạch!*

Ông quay sang nhìn Hà Phương, giọng nói vang lên đầy uy lực của một nhà báo thép:

"Phương, tiếp tục viết! Bản in thử số báo đặc biệt này sẽ được chuyển thẳng xuống nhà in dự phòng bằng bản kẽm thủ công ngay trong đêm nay. Chúng ta chấp nhận mất toàn bộ hợp đồng quảng cáo, chấp nhận văn phòng bị kỷ luật, nhưng không chấp nhận bẻ cong ngòi bút trước tiền bạc và cường quyền!"

Hà Phương gật đầu mạnh mẽ, nước mắt cô chực trào ra vì xúc động. Cô tiếp tục gõ phím với một tốc độ điên cuồng hơn.

Đến mười hai giờ đêm, trang nhất của số báo đặc biệt với tiêu đề "Dòng Nước Đục Ở Kỳ Anh" đã hoàn thành quy trình lên khuôn in dự phòng. Những bản kẽm đầu tiên được Phan Thanh đích thân ký lệnh phê duyệt và niêm phong trong hòm sắt để chuyển xuống nhà in.

Nhưng ngay khi chiếc hòm sắt vừa được nhân viên tòa soạn khênh xuống sảnh tầng một, tiếng chuông điện thoại bàn lại reo vang một lần nữa. Lần này, Phan Thanh nhấc máy, gương mặt ông bỗng chốc đanh lại khi nghe thấy giọng nói run rẩy của người gác cổng tòa soạn báo tin: có ba chiếc xe bán tải đen không biển số của đội an ninh Vĩnh Phát đang từ từ áp sát, bao vây toàn bộ lối ra vào của tòa soạn miền Trung.