Cơn mưa bão của siêu bão số hai quất liên hồi vào những ô cửa kính rạn nứt của con hẻm nhỏ thuộc đường Lê Duẩn, thành phố Vinh. Tiếng động cơ chiếc xe Dream cũ kỹ của anh Bảy Xe Ôm lịm dần rồi tắt hẳn trước cánh cửa sắt hoen rỉ của phòng lab tư nhân thuộc về Nguyễn Thành Trung. Trời tối đen như mực, chỉ có ánh chớp từ phía đại lộ hắt vào, soi rõ thân hình Trịnh Hải Đăng đang đổ gục trên vai anh Bảy, toàn thân ướt sũng, lạnh ngắt và run rẩy bần bật.

Cánh cửa sắt rít lên một tiếng khô khốc. Nguyễn Thành Trung lao ra dưới làn nước xối xả, đầu tóc bù xù, khoác vội chiếc áo blouse trắng loang lổ vết hóa chất. Theo sau anh là Nguyễn Thị Lan, cô sinh viên ngành môi trường với chiếc đèn pin siêu sáng trên tay. Nhìn thấy Đăng trong tình trạng thảm hại, Trung không khỏi kinh hoàng thốt lên:

"Đăng! Sao ông lại ra nông nỗi này? Vào viện ngay, để tôi gọi xe cấp cứu!"

"Không... không được vào viện... Trung..." Đăng khàn giọng, bàn tay trái rách nát vì kẽm gai cố siết chặt lấy cổ áo Trung, lồng ngực anh co thắt dữ dội. Cơn đau từ mạn sườn trái dập nát nhói lên buốt giá khiến hơi thở anh trở nên nông và đứt quãng. "Bảo Nam... con tôi ở Kỳ Anh... máu của nó... tế bào máu đang phân hủy... Chúng ta chỉ có chưa đầy mười tiếng... Phải chạy mẫu ngay..."

Trung bàng hoàng nhìn người bạn thân. Mắt trái Đăng sưng húp, mờ đục do mất chiếc kính cận gọng đen dưới mương nước lũ Kỳ Anh, mắt phải đỏ sọc, trợn trừng đầy tuyệt vọng. Bàn tay phải của Đăng – vết bỏng phồng rộp do cứu cuốn sổ tay của kỹ sư Hoàng khỏi lò than – giờ đây đang mưng mủ nặng nề, dịch vàng rỉ ra bết dính vào dải băng gạc y tế sũng nước bão.

"Vào nhà trước đã! Lan, đỡ lấy ba lô của anh Đăng! Anh Bảy, vào trong lánh bão!" Trung hét lên giữa tiếng sấm rền.

Phòng lab tư nhân của Trung nằm khuất sâu trong căn nhà cấp bốn cũ kỹ, ngập tràn mùi dung môi hữu cơ, ete và axit acetic. Thiết bị ở đây tuy cũ kỹ nhưng được sắp xếp gọn gàng. Lan nhanh chóng mang hộp sơ cứu ra. Cô dùng cồn sát trùng lau sạch vết rách sâu rỉ máu ở cánh tay trái của Đăng, bôi thuốc mỡ bạc sulfadiazine lên vết bỏng mưng mủ ở lòng bàn tay phải của anh rồi băng bó lại cẩn thận. Đăng nghiến chặt răng chịu đựng cơn đau thấu xương tủy, mồ hôi hột đổ ra như tắm.

Trong khi đó, Trung cẩn thận mở thùng xốp ngụy trang trên xe anh Bảy. Dưới lớp cá thu tươi tanh nồng và đá bào lạnh buốt, Trung lôi ra hai báu vật: chai thủy tinh tối màu chứa mẫu bùn đáy bể chứa số 4 và chiếc hộp xốp nhỏ bảo quản mẫu máu đối chứng của bé Bảo Nam.

"Mẫu máu tĩnh mạch của thằng bé bắt đầu có hiện tượng đông sợi nhẹ do nhiệt độ bảo quản dọc đường không ổn định," Trung nhíu mày, đưa ống nghiệm lên ánh đèn huỳnh quang. "Chúng ta phải tách huyết tương và chạy quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) ngay lập tức. Nhưng Đăng này, mẫu bùn thải axit này... nồng độ axit sulfuric dư trong đó cực kỳ cao. Nếu ông đưa thẳng vào máy AAS, lượng axit giải phóng sẽ phá hủy màng lọc và buồng đốt thạch anh trị giá cả trăm triệu của tôi mất."

Đăng tựa lưng vào mép bàn thí nghiệm, cố thở thật nhẹ để giảm bớt cơn đau dập sườn. Anh dùng mắt phải mù mờ nhìn về phía chiếc máy đo quang phổ cũ kỹ ở góc phòng: "Tôi biết... Phải dùng kỹ thuật trung hòa axit dư bằng vôi tôi... Trung, ông lấy cho tôi dung dịch Ca(OH)2 mười phần trăm... và quỳ tím."

"Để em làm cho!" Lan nhanh nhẹn bước tới. Cô đeo găng tay nitrile, lấy ống đong thạch anh và cân phân tích.

Quy trình xử lý mẫu bùn đòi hỏi sự tỉ mỉ tột độ. Đăng không thể dùng tay phải vô lực, anh đứng sát bên cạnh Lan, dùng mắt phải điều phối từng thao tác. Lan múc một lượng bùn sền sệt màu vàng chanh từ mẫu đáy bể chứa số 4 vào cốc thủy tinh mỏ neo.

"Lan, nhỏ từ từ Ca(OH)2 vào. Đừng đổ nhanh, phản ứng tỏa nhiệt mạnh sẽ làm bay hơi các hợp chất clo hóa dễ bay hơi (TCE) trong mẫu," Đăng nhắc nhở, giọng anh run rẩy nhưng dứt khoát.

*Xèo... xèo...*

Ngay khi dung dịch vôi tôi chạm vào lớp bùn axit, hỗn hợp sủi bọt khí mạnh mẽ, tỏa ra một làn hơi nóng hăng hắc bốc lên nghi ngút. Mùi ngọt lịm pha lẫn mùi hăng của dung môi hữu cơ clo hóa TCE xộc thẳng vào mũi Đăng, giống hệt mùi vị trong hơi thở của Bảo Nam khi lên cơn co giật ở phòng cấp cứu. Đăng siết chặt nắm tay trái, lòng căm hận dâng trào. Lan dùng đũa thủy tinh khuấy đều liên tục cho đến khi giấy quỳ tím chuyển sang màu xanh trung tính (pH = 7). Một lớp kết tủa thạch cao xám đục lắng xuống đáy cốc.

"Tốt rồi. Đưa vào máy ly tâm tách bã, lấy phần dung dịch trong suốt phía trên để chạy phổ," Trung chỉ đạo.

Trong lúc máy ly tâm đang quay đều với tiếng rít trầm đục, Trung cẩn thận dùng pipet siêu nhỏ hút mẫu máu của Bảo Nam, đặt vào cuve thạch anh của máy AAS. Đây là chiếc cuve thạch anh chuyên dụng duy nhất còn lại của phòng lab.

Ngọn lửa axetilen-không khí của máy AAS được kích hoạt, bùng lên một vệt sáng màu xanh lam đặc trưng, tỏa ra luồng nhiệt lượng ấm áp giữa đêm đông lạnh giá. Trung thiết lập đường chuẩn phân tích chì ở bước sóng 283.3 nm trên màn hình máy tính cũ kỹ.

"Mọi thứ đã sẵn sàng. Bắt đầu quét phổ vạch vệt chì," Trung nhấn nút khởi động. Máy tính bắt đầu đếm ngược mười lăm phút để hoàn thành chu trình quét phổ hấp thụ nguyên tử.

Đăng nhìn chằm chằm vào thanh tiến trình trên màn hình, lòng như lửa đốt. Mười lăm phút này sẽ quyết định mạng sống của con trai anh, quyết định xem liệu anh có thể mang chứng cứ khoa học đập tan mọi sự bưng bít của tập đoàn Vĩnh Phát hay không.

Đột nhiên, tiếng phanh xe rít chói tai vang lên từ đầu hẻm, át cả tiếng mưa bão.

Ánh đèn pha ô tô cực sáng quét qua cửa sổ phòng thí nghiệm, rọi thẳng vào những chai lọ hóa chất trên kệ. Tiếng bước chân dồn dập nện rầm rập trên nền xi măng ướt ngoài sân.

*Rầm! Rầm! Rầm!*

Tiếng đập cửa sắt vang lên dữ dội kèm theo giọng nói hách dịch, đầy uy quyền hành chính:

"Mở cửa! Kiểm tra hành chính đột xuất! Chúng tôi nhận được tin báo nơi này chứa chấp hóa chất lậu và hoạt động thí nghiệm trái phép!"

Lan giật bắn mình, suýt làm rơi chiếc kẹp cuve. Trung biến sắc mặt, quay sang nhìn Đăng: "Mẹ kiếp! Là người của Sở Tài nguyên tỉnh phối hợp với quản lý thị trường thành phố Vinh! Sao tụi nó biết địa chỉ phòng lab của tôi?"

"Nguyễn Hồng Phong..." Đăng nghiến răng, mắt phải hằn lên những tia máu. "Hắn đã cho người theo dõi chúng ta từ Kỳ Anh. Gã quan chức biến chất Nguyễn Tiến Dũng chắc chắn đứng sau vụ này để tịch thu mẫu thử nhằm tiêu hủy chứng cứ."

Thanh tiến trình trên máy AAS mới chạy được năm phút.

"Không được mở cửa!" Đăng dứt khoát nói. "Trung, ông phải trì hoãn tụi nó bằng mọi giá. Máy AAS cần đúng mười phút nữa mới kết xuất xong dữ liệu. Nếu tụi nó ngắt điện hoặc tịch thu cuve bây giờ, mẫu máu của Bảo Nam sẽ hỏng vĩnh viễn!"

*Rầm!*

Cánh cửa sắt mỏng manh bị đẩy mạnh, tiếng chốt cửa rạn nứt nghe răng rắc. Ba gã đàn ông mặc sắc phục quản lý thị trường cùng hai cán bộ môi trường bước vào, dẫn đầu chính là Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng phòng quản lý chất thải Sở Tài nguyên tỉnh Kỳ Anh, kẻ đã nhận phong bì nặng để ký khống biên bản đạt chuẩn cho bể chứa số 4.

Dũng bước vào với vẻ mặt đạo mạo nhưng ánh mắt đầy hiểm độc. Gã liếc nhìn chiếc máy AAS đang vận hành, rồi dừng lại trên gương mặt nhợt nhạt, đầy thương tích của Đăng.

"À, kỹ sư trưởng Trịnh Hải Đăng. Hóa ra anh trốn lên đây để thực hiện các hoạt động thí nghiệm bất hợp pháp," Dũng cười gằn, rút ra một tờ quyết định hành chính có đóng dấu đỏ. "Chúng tôi nhận được đơn tố cáo phòng thí nghiệm này hoạt động không phép, tàng trữ chất thải nguy hại trái phép từ nhà máy Vĩnh Phát. Yêu cầu chủ cơ sở dừng ngay mọi thiết bị để chúng tôi niêm phong, tịch thu tang vật phục vụ điều tra!"

Một gã cán bộ dưới quyền Dũng tiến về phía bảng điện tổng của máy AAS, tay cầm chiếc nhãn niêm phong màu đỏ.

"Đứng lại!" Nguyễn Thành Trung lao ra chặn trước bảng điện, gương mặt đỏ gay vì giận dữ. "Đây là cơ sở nghiên cứu tư nhân đăng ký hợp pháp theo luật doanh nghiệp! Các anh không có lệnh khám nhà của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Vinh, không có quyền tự ý ngắt điện thiết bị của tôi!"

"Chúng tôi đang thi hành công vụ khẩn cấp theo Luật Bảo vệ Môi trường về phòng chống phát tán chất độc hại," Dũng hất hàm, giọng đầy đe dọa. "Anh Trung, nếu anh cản trở, chúng tôi sẽ lập biên bản chống người thi hành công vụ và tước giấy phép kinh doanh của anh vĩnh viễn!"

Lan lập tức rút điện thoại cá nhân ra, giơ lên trước mặt Dũng: "Tôi đang ghi hình trực tiếp cuộc kiểm tra này! Các anh là đoàn liên ngành Kỳ Anh nhưng lại sang tận địa phận thành phố Vinh để áp đặt quyền lực hành chính trái thẩm quyền dọc! Tôi sẽ gửi clip này lên các diễn đàn môi trường trung ương ngay bây giờ!"

Gã cán bộ quản lý thị trường hơi khựng lại, liếc nhìn Dũng đầy e ngại trước ống kính điện thoại của Lan.

Đăng bước lên một bước, lồng ngực đau nhói khiến anh phải lấy tay trái tì vào cạnh bàn thí nghiệm để giữ thăng bằng. Anh nhìn thẳng vào mắt Dũng qua tròng kính phải mù mờ:

"Anh Dũng, anh là Trưởng phòng quản lý chất thải Sở Tài nguyên tỉnh Kỳ Anh. Thẩm quyền thanh tra liên ngành hành chính cấp thành phố Vinh không thuộc phạm vi quản lý của anh ở đây. Biên bản kiểm tra đột xuất này của các anh hoàn toàn thiếu chữ ký phê duyệt phối hợp của đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An. Nếu anh dám tự ý ngắt điện thiết bị nghiên cứu công nghệ cao của tôi mà không có đại diện chuyên môn chứng kiến, tôi sẽ khởi kiện anh tội cố ý hủy hoại tài sản doanh nghiệp trị giá hàng tỷ đồng!"

Lời lập luận sắc bén, đầy tính pháp lý của Đăng khiến Dũng biến sắc. Gã không ngờ một kỹ sư hóa chất lại nắm rõ quy trình tố tụng hành chính liên tỉnh đến thế. Dũng liếc nhìn thanh tiến trình trên máy AAS, chỉ còn đúng bốn phút nữa.

"Hừ, Trịnh Hải Đăng, anh đừng có dùng luật để lòe tôi!" Dũng lấy lại vẻ hung hãn, bước tới định giật lấy chiếc cuve thạch anh trên khay mẫu. "Vật chứng dịch thể và bùn thải này được xác định là tài sản bị đánh cắp từ nhà máy Vĩnh Phát Kỳ Anh. Tôi có quyền thu hồi tang vật vụ án khẩn cấp!"

"Anh dám chạm vào thử xem!" Trung hét lên, dùng cả thân hình mập mạp của mình đẩy mạnh Dũng lùi lại. Gã cán bộ quản lý thị trường lập tức lao vào ôm giữ lấy Trung. Một cuộc xô xát hỗn loạn nổ ra ngay giữa phòng thí nghiệm chật hẹp.

Lan hét lớn, cố gắng đứng che chắn trước máy AAS để ngăn gã cán bộ còn lại tiếp cận bảng điện. Đăng dùng bả vai trái đau đớn của mình lao vào che chắn trước buồng đốt ngọn lửa của máy đo. Cơn đau dập sườn trái nhói lên dữ dội như muốn xé toạc màng phổi anh, khiến Đăng quỵ xuống, miệng thở dốc nhưng tay trái vẫn bám chặt lấy khay chứa cuve thạch anh.

"Tránh ra! Lũ ngoan cố này!" Dũng gầm lên, giật mạnh bả vai Đăng. Vết rách sâu ở cánh tay trái của Đăng bị tác động mạnh rách miệng trở lại, máu tươi thấm đỏ lớp băng gạc trắng loang lổ.

*Tít! Tít! Tít!*

Tiếng chuông báo hiệu của máy AAS vang lên giòn giã giữa phòng thí nghiệm. Thanh tiến trình trên màn hình máy tính chuyển sang màu xanh lá cây hoàn chỉnh. Trên màn hình hiển thị biểu đồ vạch phổ hấp thụ sắc nét với đỉnh cực đại ở bước sóng 283.3 nm.

Dòng chữ số điện tử hiển thị kết quả phân tích nồng độ chì trong mẫu máu của Bảo Nam: **45 mcg/dL** – vượt ngưỡng ngộ độc chì cấp tính nguy hiểm tính mạng hơn mười lần. Đồng thời, phổ hấp thụ của mẫu bùn đáy bể chứa số 4 hiển thị vân tay hóa học trùng khớp hoàn toàn với độc chất chì và dung môi hữu cơ TCE trong máu đứa trẻ.

Trung nhanh tay nhấn phím kết xuất dữ liệu, lưu toàn bộ file phân tích vào USB và tự động đồng bộ hóa lên đám mây bảo mật.

"Xong rồi! Đăng ơi! Kết quả đã được khóa bảo mật thành công!" Trung hét lớn, gương mặt đầy mồ hôi lánh lóa dưới ánh đèn huỳnh quang.

Gương mặt Nguyễn Tiến Dũng xám ngoét lại khi nhìn thấy kết quả hiển thị trên màn hình. Gã nhận ra mọi nỗ lực bưng bít thảm họa môi trường của tập đoàn Vĩnh Phát tại Kỳ Anh đã chính thức bị đập tan bởi chứng cứ khoa học không thể chối cãi này.

"Mấy anh... thu hồi toàn bộ thiết bị ngay cho tôi!" Dũng gầm lên đầy bất lực, cố vớt vát bằng cách ra lệnh tịch thu máy móc vật lý.

Nhưng ngay lúc đó, Nguyễn Thị Lan – người đang đứng sát cửa sổ hành lang – đột ngột buông thõng cánh tay cầm điện thoại xuống. Gương mặt cô gái trẻ cắt không còn một giọt máu, đôi mắt tròn xoe đầy vẻ kinh hoàng nhìn ra phía con hẻm tối tăm bên ngoài.

Cô quay lại, giọng run rẩy đến mức không ra hơi:

"Anh Đăng... anh Trung... Có một chiếc xe bán tải màu đen không biển số đang đỗ lầm lũi ở đầu hẻm... Có ba gã đàn ông mặc đồ đen đang bước xuống... Chúng ta bị theo đuôi từ Kỳ Anh rồi!"