Tiếng mưa giông xối xả đập vào những tấm kính mờ xỉn của Phòng hóa nghiệm số 1 Nhà máy Hóa chất Vĩnh Phát. Trong không gian nồng nặc mùi lưu huỳnh và dung môi hữu cơ bay hơi, Trịnh Hải Đăng đứng một mình trước dãy máy ly tâm đang chạy đều đều với tiếng vo vo trầm đục. Ánh sáng từ bóng đèn huỳnh quang phía trên hắt xuống, phản chiếu qua chiếc kính gọng đen rạn nứt nhẹ ở góc trái của anh. Đăng khẽ đưa tay lên đẩy gọng kính, mắt chăm chú nhìn vào những ống nghiệm chứa dung dịch màu xám đục.

Hai mươi năm gắn bó với ngành hóa chất, khứu giác của Đăng đã trở nên nhạy bén đến mức cực đoan. Chỉ cần một làn gió nhẹ mang theo hơi ẩm tràn qua khe cửa, anh đã có thể phân biệt được đâu là mùi axit sulfuric dư, đâu là hơi dung môi clo hóa đang rò rỉ từ xưởng lò hơi số 2 sát vách. Đăng cúi xuống, lật mở cuốn sổ tay da cũ kỹ sờn gáy – kỷ vật từ người thầy Lê Khắc Viễn tặng ngày anh mới vào nghề. Anh đặt bút ghi chép cẩn thận các chỉ số COD và BOD của ca trực tối nay. Những con số trên màn hình máy đo hiển thị một sự thật u ám: lượng chất thải hữu cơ và kim loại nặng vượt ngưỡng cho phép gần ba lần.

Đăng thở dài, ngón tay anh siết chặt cây bút máy. Anh biết rõ, chỉ sáng mai thôi, những con số này sẽ được "làm sạch" trên hệ thống dữ liệu điện tử của nhà máy dưới sự chỉ đạo của Giám đốc vận hành Trần Thế Cường. Sự im lặng này là cái giá để Đăng giữ vững chiếc ghế kỹ sư trưởng, để nhận khoản lương tháng đều đặn nuôi sống gia đình nhỏ và bảo trì căn nhà cấp 4 ở rìa thị trấn Kỳ Anh nghèo khó. Kỳ Anh vốn là một thị trấn nhỏ ven biển miền Trung, nay bị bao phủ bởi lớp bụi mịn xám tro từ những ống khói khổng lồ của khu công nghiệp. Người dân ở đây chấp nhận sống chung với mùi hóa chất nồng nặc để đổi lấy đồng lương công nhân nuôi sống gia đình. Và Đăng, một trí thức kỹ thuật, cũng đã chọn cách nhắm mắt làm ngơ.

Đột ngột, tiếng chuông điện thoại rít lên chói tai, xé toạc bầu không khí im lặng của phòng thí nghiệm. Đăng giật mình, nhìn màn hình hiển thị tên vợ – Nguyễn Mai Chi.

"Alo, Chi à? Anh đang chuẩn bị chạy mẫu ca đêm..."

"Đăng ơi! Cứu con... Bảo Nam... con bị co giật rồi!" Giọng Chi lạc đi trong tiếng khóc nghẹn ngào và tiếng sấm sét nổ vang bên ngoài đầu dây. "Con nôn mửa liên tục, người lạnh ngắt, giờ lịm dần đi rồi! Anh về ngay đi!"

Trí óc Đăng lập tức trống rỗng. Cuốn sổ tay da cũ rơi bộp xuống sàn nhà bám đầy bụi hóa chất. Anh không kịp tắt máy ly tâm, không kịp thu dọn các ống nghiệm đang chạy dở, chỉ kịp vớ lấy chiếc áo khoác bảo hộ bạc màu rồi lao thẳng ra ngoài hành lang.

Cơn mưa giông ngoài trời như trút nước xuống thị trấn Kỳ Anh. Đăng lao đi dưới màn mưa tầm tã, đôi giày bảo hộ giẫm sầm sập lên những vũng nước đục ngầu hóa chất bên đường ranh giới nhà máy. Đoạn đường từ khu công nghiệp về đến căn nhà cấp 4 cuối hẻm đất chưa đầy hai cây số nhưng Đăng cảm giác như dài vô tận. Cơn đau dập sườn từ một vụ tai nạn lao động cũ nhói lên theo từng nhịp chạy, nhưng nỗi sợ hãi mất đi đứa con trai độc nhất đã lấn át tất cả.

Khi Đăng đẩy toang cánh cửa gỗ sũng nước của căn nhà, anh nhìn thấy Mai Chi đang quỳ sụp bên giường bệnh của Bảo Nam. Cậu bé tám tuổi gầy gò, da dẻ tái nhợt do thiếu máu, đang quằn quại trong cơn co giật dữ dội. Đôi mắt to tròn vốn tinh nghịch của em giờ trợn ngược, hai bàn tay co quắp chặt lấy ga trải giường, khóe miệng sùi bọt mép trắng xóa.

"Nam ơi! Bố đây!" Đăng lao đến, quỳ xuống bên giường. Anh cố gắng dùng ngón tay cạy miệng con để tránh em tự cắn vào lưỡi, rồi vội vã bế xốc thân thể gầy gò của con lên. Đứa trẻ nóng như một hòn than, hơi thở khò khè đứt quãng bốc lên một mùi ngọt hăng hắc lạ lùng mà khứu giác nhạy bén của Đăng lập tức nhận ra, nhưng lúc này anh không còn tâm trí để phân tích.

"Chi! Cầm lấy túi tã lót và sổ khám bệnh! Chạy ra trạm y tế xã ngay!" Đăng hét lên.

Hai vợ chồng băng qua màn mưa đen kịt. Đăng bế con chạy thục mạng, che chở thân hình nhỏ bé của Bảo Nam dưới lồng ngực mình. Tại trạm y tế xã Kỳ Anh xập xệ, chỉ có một y sĩ trực ca đêm đang ngái ngủ. Sau khi khám qua loa, gã y sĩ phán một câu xanh rờn: "Chắc chỉ bị rối loạn tiêu hóa thông thường do ăn đồ bậy bạ thôi. Cho uống men tiêu hóa rồi đưa về theo dõi."

"Rối loạn tiêu hóa sao lại co giật thế này?" Đăng gầm lên, đôi mắt đỏ ngầu sau cặp kính rạn nứt sũng nước mưa. "Anh nhìn đồng tử của cháu xem! Cháu đang lịm đi!"

Nhận ra sự bất lực và tắc trách của y tế tuyến cơ sở, Đăng không thèm tranh cãi thêm. Anh bế con lao ra đường lộ, vẫy một chiếc xe tải chở cát đi ngang qua, cầu xin tài xế đưa gấp họ lên Bệnh viện đa khoa huyện Kỳ Anh.

Phòng cấp cứu của bệnh viện huyện nằm dưới ánh đèn neon trắng ở cuối hành lang dài ngập mùi cồn sát trùng. Tiếng còi xe cấp cứu rú vang ngoài sân như xé rách màn đêm tĩnh mịch. Bảo Nam được đặt lên chiếc giường đẩy rỉ sét, xung quanh là tiếng bước chân dồn dập của các y tá và tiếng la hét hoảng loạn của Mai Chi.

Bác sĩ Nguyễn Minh Đức – Trưởng khoa Nhi bệnh viện tỉnh, người đang có chuyến công tác hỗ trợ tuyến huyện – lập tức bước vào phòng cấp cứu. Gương mặt ông nghiêm nghị dưới mái tóc chớm bạc hai bên thái dương, đôi mắt sắc sảo sau cặp kính gọng tròn cổ điển quét nhanh qua tình trạng của bệnh nhi.

"Nhịp tim 145, huyết áp tụt, bệnh nhi đang có biểu hiện phù não cấp tính!" Bác sĩ Đức hô lớn, tay nhanh chóng lật mí mắt của Bảo Nam để kiểm tra đồng tử. "Y tá Liên! Chuẩn bị máy thở nội khí quản khẩn cấp! Thiết lập đường truyền tĩnh mạch chậm!"

"Bác sĩ ơi, cứu con tôi với!" Mai Chi gục xuống cạnh bàn trực, khóc nghẹn ngào. Cô quay sang nhìn Đăng với ánh mắt đầy oán hận, bàn tay chai sần vì dọn hàng rau ở chợ nghèo run rẩy chỉ vào ngực anh. "Tất cả là tại anh! Anh suốt ngày cắm mặt ở cái nhà máy hóa chất độc hại đó, bỏ mặc mẹ con tôi! Anh có biết con ở nhà uống cái gì, ăn cái gì không? Giờ con ra nông nỗi này, anh vừa lòng chưa?!"

Đăng đứng lặng người như tượng đá giữa phòng cấp cứu. Lời trách móc của vợ như những nhát dao đâm thẳng vào nỗi dằn vặt thầm lặng bấy lâu nay của anh. Anh cố giữ bình tĩnh, bước đến bên bác sĩ Đức, giọng run run nhưng cố gắng gãy gọn:

"Thưa bác sĩ, tôi là kỹ sư hóa chất. Gần đây cháu Nam có biểu hiện mệt mỏi, biếng ăn và chán học ở trường. Chiều nay cháu có uống nước giếng khoan ở nhà chưa đun sôi. Tôi ngửi thấy hơi thở của cháu có mùi hăng hắc của dung môi hữu cơ..."

Bác sĩ Đức dừng tay lại một nhịp, ánh mắt ông lóe lên tia nhìn kinh ngạc và sắc lẹm. Ông cúi xuống ngửi nhẹ hơi thở của Bảo Nam, rồi nhìn xuống đôi bàn tay gầy gò của đứa trẻ.

"Y sĩ tuyến dưới chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, nhưng kết quả điện tâm đồ và xét nghiệm máu ban đầu cho thấy men gan của cháu tăng vọt hơn mười lần, có dấu hiệu suy gan cấp tính." Bác sĩ Đức nghiêm giọng cắt lời. "Đây không phải là ngộ độc thức ăn thông thường. Đây là hội chứng não cấp do tích tụ độc chất cực mạnh tàn phá hệ thần kinh trung ương."

"Độc chất?" Đăng bàng hoàng, chiếc kính gọng đen suýt rơi khỏi sống mũi sũng mồ hôi lạnh.

"Đúng thế. Đồng tử co nhỏ, lợi có đường viền xám đen nhạt – đây là dấu hiệu lâm sàng điển hình của ngộ độc kim loại nặng cấp tính, khả năng cao là ngộ độc chì nặng kết hợp với dung môi hữu cơ." Bác sĩ Đức nhìn thẳng vào mắt Đăng, giọng nói trầm ấm nhưng đầy sức nặng. "Chỉ số men gan của cháu vẫn đang tiếp tục tăng vọt. Nếu không tìm ra nguồn độc chính xác để cắt đứt nguồn nạp và áp dụng phác đồ thải độc chuyên biệt ngay lập tức, cháu bé sẽ bị suy gan hoàn toàn và không thể qua khỏi đêm nay."

Tiếng máy đo nhịp tim bên giường bệnh đột ngột phát ra những tiếng tít tít dồn dập, báo động đỏ liên tục nhấp nháy. Bảo Nam lại bắt đầu lên cơn co giật mạnh hơn, thân thể nhỏ bé nảy lên trên đệm giường cấp cứu.

"Bác sĩ! Nhịp tim cháu đang tăng vọt lên 160!" Y tá Liên hét lên.

Bác sĩ Đức đưa ra một quyết định mạo hiểm: "Liên! Tiêm tĩnh mạch chậm thuốc cắt cơn co giật khẩn cấp. Tôi biết có rủi ro suy thận cấp khi kết hợp với tình trạng suy gan hiện tại, nhưng chúng ta không còn lựa chọn nào khác để giữ mạng sống cho đứa trẻ lúc này!"

Đăng nhìn dòng dịch truyền từ từ chảy vào ven tay chằng chịt vết kim tiêm của con trai mình. Đứa trẻ dần lịm đi vào trạng thái hôn mê sâu sau liều thuốc mạnh, hơi thở yếu ớt chỉ còn được duy trì qua chiếc mặt nạ dưỡng khí của máy thở. Căn phòng cấp cứu xập xệ bỗng chốc trở nên im lặng đến đáng sợ, chỉ còn tiếng mưa bão đập vào cửa kính ngoài kia như tiếng khóc than câm lặng của dòng sông Kỳ đang đổi màu u ám.

Đăng đứng đó, nhìn đứa con trai bé bỏng đang nằm thoi thóp giữa lằn ranh sinh tử. Sự im lặng giữ ghế kỹ sư trưởng của anh bấy lâu nay, sự đồng lõa nhắm mắt làm ngơ trước những con số xả thải vượt ngưỡng của nhà máy Vĩnh Phát... giờ đây đang đòi mạng chính đứa con trai độc nhất của anh. Lương tri của một người cha và danh dự của một người kỹ sư hóa chất trong anh như bị xé rách hoàn toàn trong đêm mưa định mệnh này. Anh phải tìm ra sự thật dưới lòng đất Kỳ Anh, bằng mọi giá, trước khi quá muộn.