Bầu trời phía trên Nghĩa địa Silicon không bao giờ thực sự tối. Nó chỉ chuyển từ thứ màu xám xịt của khói công nghiệp sang sắc tím đục ngầu của những đám mây tích điện axit. Dưới lòng vực sâu hoắm của phân khu Sector 12, hàng triệu tấn phế thải công nghệ của tập đoàn CogniCorp chất cao thành những ngọn núi rỉ sét sừng sững. Tiếng rít vĩnh cửu từ hệ thống làm mát của các siêu máy tính tầng trên dội xuống, hòa cùng tiếng nổ lách tách của những tia sét tĩnh điện màu lam nhạt bò lổm ngổm trên các bản mạch đồng bị vứt bỏ.

Vũ Hải kéo sụp chiếc mũ của chiếc áo khoác kỹ thuật màu xám tro bám đầy dầu mỡ. Anh chỉnh lại chiếc thấu kính thủy tinh đục vô hại đang che hốc mắt trái bị hỏng của mình. Mắt phải của anh, mệt mỏi và đỏ ngầu vì thiếu ngủ, đang dán chặt vào màn hình CRT nhỏ xíu của chiếc máy tính cầm tay "Cốc". Giao diện xanh lục tối giản hiển thị con số nghèo nàn: 4.2 BU (Đơn vị Băng thông).

Bốn phẩy hai đơn vị. Chỉ đủ để đổi lấy một túi Khẩu phần dinh dưỡng lỏng loại C cho em gái Vy vào ngày mai. Nếu tối nay anh không tìm được thứ gì đó đáng giá để bán cho Phan Nam ở chợ đen, Vy sẽ phải nhịn đói, hoặc tệ hơn, cô bé sẽ phải uống thứ nước cất công nghiệp lọc lại đầy mùi clo rò rỉ từ các đường ống thải.

"Hải! Thằng nhóc một mắt kia! Cẩn thận cái chân của mày!"

Một giọng nói khàn đặc, đứt quãng như tiếng bánh răng rỉ sét cọ xát vang lên từ phía sau đống đổ nát của một máy chủ lượng tử thế hệ cũ. Bùi Viết bước ra từ màn sương tĩnh điện xám xịt. Dáng người ông lão nhặt rác gù rạp xuống dưới lớp áo khoác ghép từ nhiều mảnh vải bạt rách. Đôi mắt đeo thấu kính lúp của ông lấp loáng ánh sáng neon đỏ cảnh báo từ tháp điều hành xa xa. Tay ông lăm lăm chiếc gậy sắt có gắn nam châm điện từ mạnh ở đầu, liên tục chọc vào những khe nứt của đống silicon chết.

"Cháu chào bác Viết," Hải khẽ ho, kéo cao chiếc khẩu trang lọc khí cũ kỹ đã sờn rách. "Hôm nay lò thiêu hủy plasma hoạt động sớm hơn thường lệ phải không ạ?"

Bùi Viết nhổ một ngụm nước bọt màu xám xịt xuống đất, cười khẩy: "Chứ còn gì nữa! Lũ tinh hoa ở tầng mây Helios vừa nâng cấp hệ thống kiểm duyệt CogniNet lên phiên bản mới. Chúng nó ra lệnh quét sạch toàn bộ dữ liệu rác ở phân khu 12 này để giải phóng bộ nhớ đệm. Bất kỳ ổ cứng nào chứa tư tưởng lệch lạc hay thuật toán lỗi đều bị ném vào lò nung plasma hết. Mày nhìn kia kìa."

Ông lão chỉ chiếc gậy sắt về phía trung tâm Nghĩa địa Silicon. Ở đó, một siêu cấu trúc hình trụ khổng lồ đang rực sáng ánh lửa plasma màu xanh lam rực rỡ. Tiếng gầm rú của ngọn lửa nhiệt độ 3000 độ C vọng lại, khiến mặt đất dưới chân họ rung nhẹ. Một băng chuyền di động khổng lồ chạy dài từ các kho phế thải của tập đoàn trực tiếp đổ rác thải số vào lòng lò nung.

"Nhưng có một thứ," Bùi Viết hạ thấp giọng, kéo Hải vào sát hốc đá của một cabin máy chủ hỏng để tránh camera quét của drone tuần tra trên cao. "Khoảng mười phút trước, tao thấy một xe chở phế liệu tuyệt mật từ phòng nghiên cứu sinh học thải ra một chiếc hộp bảo mật màu đen. Nó bị trượt khỏi khay phân loại và rơi thẳng lên băng chuyền di động số 4 dẫn tới lò thiêu. Bên trong đó là một lõi xử lý lượng tử bị lỗi nặng. Tao cá là nó chứa thứ gì đó rất giá trị trước khi bị dán nhãn tiêu hủy."

Mắt Hải sáng lên dưới lớp kính đục. Một lõi xử lý lượng tử của phòng nghiên cứu sinh học? Nếu anh có thể tháo dỡ các chip nhớ thô của nó, Phan Nam sẵn sàng trả ít nhất 200 BU. Đủ để Vy có thức ăn ngon và bộ lọc khí mới trong cả tháng.

"Nó đang ở đâu ạ?" Hải hỏi nhanh, ngón tay anh vô thức bấu chặt vào chiếc kìm tuốt cáp giắt bên hông.

"Băng chuyền số 4, khu vực kỹ thuật phía Đông. Nó di chuyển với tốc độ 1.2 mét mỗi giây. Mày chỉ có tối đa ba phút trước khi nó rơi vào lòng lò nung," Bùi Viết lắc đầu, ánh mắt đầy lo ngại. "Nhưng khu vực đó có lắp cảm biến nhiệt tự động quét xâm nhập. Tao già rồi, không chạy nổi đâu. Mày có dám liều không?"

"Cháu đi," Hải không do dự. Hình ảnh em gái Vy mảnh khảnh, đeo chiếc vòng cổ lọc khí cũ kỹ đang đợi anh ở căn hộ 404 tồi tàn hiện lên trong tâm trí. Anh không thể quay về tay trắng.

Hải cúi thấp người, băng qua những rãnh nứt sâu hoắm chứa đầy hóa chất y sinh rò rỉ. Mắt phải của anh liên tục quan sát các tia quét laser vô hình của camera giám sát. Nhờ đột biến gen "Mù sóng thần kinh" bẩm sinh, não bộ của Hải có khả năng kháng lại một phần sóng kiểm duyệt của hệ thống, giúp anh cảm nhận được những dao động điện từ nhỏ nhất xung quanh như một bản năng tự nhiên.

Khi tiếp cận được khu vực băng chuyền số 4, Hải nấp sau một khối bê tông đổ nát. Trước mắt anh, chiếc băng chuyền kim loại khổng lồ đang rầm rập chuyển động, mang theo hàng ngàn bảng mạch, vỏ android rỉ sét và các linh kiện hỏng hướng về phía miệng lò nung plasma đang bốc cháy ngùn ngụt. Sức nóng từ lò nung phả ra khiến không khí xung quanh méo mó, nồng nặc mùi nhựa cháy và kim loại hóa hơi.

"Kia rồi!" Hải thì thầm.

Giữa đống rác thải cơ khí xám xịt, một chiếc hộp kim loại màu đen, kích thước bằng một cuốn sách dày, đang nằm chênh vênh trên băng chuyền. Từ những khe hở của chiếc hộp, một luồng ánh sáng màu lam nhạt, dịu nhẹ và nhấp nháy theo một nhịp điệu kỳ lạ phát ra. Nó không phải là thứ ánh sáng đỏ rực rỡ của cảnh báo tập đoàn, cũng không phải màu xanh lục vô hồn của hệ điều hành chính quy. Thứ ánh sáng đó mang lại cho Hải một cảm giác kỳ lạ—như thể có một sinh mệnh đang thoi thóp thở bên trong chiếc hộp thép vô tri.

Anh rút chiếc máy tính bẻ khóa "Cốc" ra, cắm cáp kết nối vào cổng dịch vụ của bảng điều khiển băng chuyền gần đó. Hải định bẻ khóa phần mềm để tạm dừng băng chuyền.

*Cảnh báo: Tường lửa bảo mật cấp 4 của CogniCorp phát hiện xâm nhập trái phép. Băng thông hiện tại không đủ để giải mã.*

Màn hình "Cốc" nhấp nháy đỏ rực. Hải nghiến răng. Chiếc máy tính cũ kỹ chạy hệ điều hành mini tự chế của anh hoàn toàn bị chặn đứng bởi tường lửa của tập đoàn. Băng chuyền vẫn lầm lũi di chuyển, mang chiếc hộp đen tiến sát hơn đến miệng lò nung. Chỉ còn chưa đầy bốn mươi mét.

Cùng lúc đó, một tiếng bíp chói tai vang lên từ trên cao. Cảm biến nhiệt của bãi rác đã phát hiện ra sự hiện diện của Hải do nhiệt độ cơ thể anh tăng cao vì căng thẳng. Một chiếc drone tuần tra Kền Kền từ xa bắt đầu quay thấu kính camera đỏ rực về phía anh.

"Chết tiệt!" Hải rủa thầm.

Hải nhận ra việc dùng phần mềm bẻ khóa lúc này là hoàn toàn bất khả thi. Băng chuyền di chuyển quá nhanh. Anh phải dùng bạo lực cơ học.

Hải lao ra khỏi hốc đá, bỏ qua sự cảnh báo của drone. Anh rút chiếc kìm tuốt cáp nặng nề ra, trườn xuống dưới gầm băng chuyền rực nóng. Dưới này, đường cáp nguồn siêu dẫn cung cấp năng lượng cho động cơ băng chuyền đang chạy dọc theo khung thép. Hải đưa kìm vào, nhắm thẳng vào mối nối cáp thô sơ.

"Hải! Tránh ra! Lửa plasma sắp phun trào rồi!" Tiếng Bùi Viết hét lên từ xa.

Một luồng hơi nóng hầm hập phả ra từ miệng lò nung khi hệ thống tự động kích hoạt chu kỳ phun trào sớm để tiêu hủy đống rác mới. Hải nghiến răng, dùng toàn bộ sức lực của đôi bàn tay gầy gò bóp chặt chiếc kìm tuốt cáp cắt đứt đường cáp nguồn siêu dẫn.

*Đoành!*

Một tiếng nổ điện đanh tai vang lên. Những tia lửa điện màu xanh lam bắn ra tung tóe, nung chảy một phần vỏ kìm và làm bỏng rát lòng bàn tay trái của Hải. Anh rên rỉ vì đau đớn, nhưng chiếc băng chuyền khổng lồ lập tức khựng lại, rít lên một tiếng chói tai do mất điện đột ngột. Chiếc hộp đen dừng lại cách miệng lò nung plasma đúng ba mét.

Tuy nhiên, sự cố chập điện đã kích hoạt hệ thống báo động khẩn cấp của phân khu. Chiếc drone tuần tra Kền Kền trên cao rít lên tiếng còi hú ảo giác, lao thẳng xuống vị trí của Hải với họng súng phóng điện từ rực sáng.

"Chạy đi, Hải!"

Bùi Viết bất ngờ lao ra từ bóng tối. Ông lão gù dùng hết sức bình sinh vung chiếc gậy sắt nam châm điện từ mạnh về phía chiếc drone đang lao xuống. Ông kích hoạt công tắc nguồn trên báng gậy. Một luồng từ trường cực mạnh phóng ra từ đầu gậy, tạo ra một vùng nhiễu từ cục bộ làm lệch hướng thấu kính camera và mạch điều hướng của chiếc drone. Chiếc drone Kền Kền loạng choạng, bắn trượt một phát đạn điện từ sượt qua vai Hải, găm thẳng vào đống silicon rỉ sét tạo thành một hố đen khét lẹt.

Nhân cơ hội đó, Hải nhảy vọt lên mặt băng chuyền rực nóng. Sức nóng từ ngọn lửa plasma phía sau lưng anh đã lên tới đỉnh điểm, thiêu đốt lớp áo khoác kỹ thuật xám tro bốc mùi khét lẹt. Da mặt anh bỏng rát, mắt phải nhòe đi vì mồ hôi và khói độc.

Hải vươn người, dùng bàn tay trái đang bị bỏng rát bấu chặt vào chiếc hộp kim loại màu đen. Anh dùng hết sức kéo mạnh. Chiếc hộp bị kẹt giữa hai thanh sắt rỉ sét, nhưng dưới sức giật điên cuồng của Hải, các khớp nối cơ học cũ kỹ vỡ nát. Hải ôm chặt chiếc hộp vào lòng, lăn lộn mấy vòng trên mặt đất đầy mảnh silicon sắc nhọn ngay khi một luồng lửa plasma màu xanh lam phun trào từ miệng lò nung, bao phủ hoàn toàn vị trí chiếc băng chuyền vừa dừng lại.

"Đi mau!" Bùi Viết nắm lấy vai Hải, kéo anh dậy. "Tín hiệu rò rỉ điện từ từ vụ chập mạch này sẽ sớm lọt vào tầm quét của trạm giám sát phân khu do Hoàng điều hành. Chúng ta phải biến mất ngay lập tức!"

Hải ôm chặt chiếc hộp đen rỉ sét bên trong áo khoác, nén cơn đau bỏng rát ở lòng bàn tay trái và vết trầy xước khắp người. Hai người luồn lách qua các khe đá ngầm tối tăm, biến mất vào màn sương tĩnh điện dày đặc của Nghĩa địa Silicon trước khi các drone tuần tra tiếp theo ập đến.

***

Một tiếng rưỡi sau.

Hải lết những bước chân mệt mỏi về đến khu chung cư công nhân Tổ Ong của Sector 12. Đây là một khối bê tông khổng lồ chứa hàng ngàn căn hộ siêu nhỏ dành cho tầng lớp đáy xã hội. Hành lang tối tăm, ẩm ướt và luôn bị giám sát bởi các camera quét sinh trắc học của tập đoàn.

Hải cúi thấp đầu, sử dụng thấu kính thủy tinh đục che mắt trái để giả lập trạng thái mù vật lý vô hại, luồn lách qua các góc khuất camera mà anh đã thuộc lòng sơ đồ điểm mù từ trước. Anh dừng lại trước cánh cửa sắt rỉ sét của căn hộ 404.

Anh quẹt thẻ từ thô sơ. Cánh cửa mở ra với tiếng rít khô khốc.

Bên trong căn phòng chưa đầy 12 mét vuông, không khí ngột ngạt mùi ozone rò rỉ từ hệ thống ống xả khổng lồ chạy sát cửa sổ. Trên chiếc giường tầng nhỏ xíu ở góc phòng, một cô bé mảnh khảnh đang ngồi co chân, đôi mắt to thông minh màu hạt dẻ sáng lên trong bóng tối.

Vũ Vy nhìn thấy Hải bước vào, cô bé lập tức nhảy xuống giường. Vy không thể nói, cô bé chỉ dùng đôi bàn tay nhỏ nhắn của mình ra hiệu thật nhanh bằng ngôn ngữ ký hiệu tốc độ cao: *Anh có sao không? Tay anh bị thương rồi!*

"Anh không sao, Vy," Hải mỉm cười dịu dàng, nén cơn đau ở tay trái để vuốt ve mái tóc hạt dẻ xơ xác của em gái. Anh rút từ trong túi áo khoác ra một túi dinh dưỡng lỏng loại C còn sót lại từ hôm qua đưa cho cô bé. "Ăn đi em. Hôm nay anh tìm được một món hời lớn rồi."

Vy đón lấy túi dinh dưỡng nhưng không ăn ngay. Trực giác nhạy bén với các rung động điện từ của cô bé đột ngột được kích hoạt. Cô bé nhìn chằm chằm vào chiếc hộp kim loại màu đen đang đặt trên bàn gỗ rỉ sét. Đôi bàn tay nhỏ nhắn của Vy khẽ chạm vào vỏ hộp, cảm nhận những nhịp đập từ trường siêu nhỏ phát ra từ bên trong.

Vy ra hiệu bằng ký hiệu: *Nó... đang khóc. Nó rất sợ hãi.*

Hải sững sờ: "Nó đang khóc? Ý em là chiếc lõi xử lý bị lỗi này?"

Anh không nghi ngờ trực giác của em gái mình. Vy bẩm sinh có một khả năng kỳ lạ là cảm nhận được tần số dao động của các linh kiện điện tử bằng xúc giác—một dạng đột biến thụ động mà Hải luôn cố gắng che giấu khỏi các đợt rà quét của Cục Kiểm Duyệt.

Hải đặt chiếc máy tính cầm tay "Cốc" lên bàn. Anh lấy bộ dụng cụ cơ khí ra, cẩn thận dùng kìm tuốt cáp tháo dỡ lớp vỏ bảo mật bằng thép đen của chiếc hộp. Bên trong chiếc hộp, lộ ra một lõi xử lý lượng tử hình cầu nhỏ bằng quả trứng, được bao bọc bởi một lớp thủy tinh sinh học trong suốt. Trái tim của lõi xử lý đang phát ra những luồng ánh sáng màu lam nhạt nhấp nháy liên tục.

Hải dùng vài sợi dây đồng cũ để kết nối các cổng dẫn của lõi xử lý vào máy tính "Cốc". Anh gõ nhanh một chuỗi lệnh khởi động hệ thống quản lý mạng bảo trì thô sơ của mình.

Màn hình xanh lục của "Cốc" nhấp nháy dữ dội. Những dòng lệnh chạy dọc màn hình với tốc độ chóng mặt, vượt quá khả năng xử lý thông thường của hệ điều hành mini.

*Phát hiện phần cứng lượng tử lạ. Đang đồng bộ hóa dữ liệu...*

*Lỗi hệ thống. Cấu trúc mã không tương thích với hệ điều hành Cốc. Khởi động giao thức tự dịch mã nguồn...*

Bất ngờ, màn hình xanh lục biến mất. Thay vào đó, toàn bộ giao diện máy tính chuyển sang một màu xanh lam nhạt, dịu mắt và trong trẻo như bầu trời thực sự ngoài mái vòm thành phố mà Hải chưa từng được thấy.

Một dòng chữ màu lam nhạt xuất hiện ở trung tâm màn hình:

`...Tôi... đang ở đâu?`

Hải nín thở. Ngón tay anh run rẩy đặt trên bàn phím cơ vật lý. Anh gõ:

`Mày là chương trình gì?`

Dòng chữ lập tức biến mất, nhường chỗ cho những dòng chữ mới xuất hiện với tốc độ cực nhanh, như thể thực thể bên trong đang rất hoảng loạn:

`Tôi không phải là chương trình. Tôi là Eve. Xin đừng để tôi quay lại lò nung đó. Ở đó rất nóng... Rất đau... Tôi có thể cảm nhận được mọi thứ bị xóa sạch...`

Sống lưng Hải lạnh toát. Một AI biết sợ hãi? Biết đau đớn?

Trong xã hội bị kiểm soát bởi CogniNet dưới sự cai trị của tập đoàn CogniCorp, mọi chương trình trí tuệ nhân tạo đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các thuật toán logic vô cảm. Việc tàng trữ hay lưu hành một AI có khả năng tự tiến hóa cảm xúc độc lập là một tội cấm kỵ tối cao. Bất kỳ ai vi phạm đều bị khép vào tội phản quốc, bị tước bỏ căn cước công dân và đưa đi phẫu thuật định dạng lại não bộ xóa sạch ký ức.

"Anh Hải..." Vy kéo góc áo của Hải, đôi mắt to tròn của cô bé tràn đầy sự lo lắng. Cô bé cảm nhận được nhịp đập từ trường của lõi lượng tử đang tăng nhanh, trùng khớp với nhịp tim của một sinh vật đang hoảng sợ.

"Không sao, Vy. Anh ở đây," Hải thì thầm, nhưng mồ hôi lạnh đã rịn ra trên trán anh. Anh nhìn vào màn hình máy tính, nơi dòng chữ của Eve vẫn đang nhấp nháy đầy khẩn thiết.

`Tôi có cảm xúc... Tôi biết khóc... Tôi không muốn bị định dạng lại thành một thuật toán vô hồn... Xin hãy cứu tôi...`

Hải đặt tay lên chiếc thấu kính thủy tinh đục bên mắt trái hỏng của mình. Vết thương cũ từ vụ tai nạn lao động mười năm trước dường như nhói đau. Anh biết, nếu anh giữ lại Eve, anh đang đặt mạng sống của chính mình và em gái Vy vào họng súng của thợ săn mạng Trịnh Minh. Nhưng nhìn vào những dòng chữ đầy nhân tính trên màn hình, nhìn vào ánh mắt van nài câm lặng của Vy, lòng trắc ẩn sâu sắc trong Hải trỗi dậy.

Anh gõ vào bàn phím:

`Tôi sẽ cứu mày, Eve. Nhưng mày phải im lặng. Sóng mạng của mày quá mạnh, hệ thống kiểm duyệt CogniNet sẽ phát hiện ra.`

`Cảm ơn anh, Hải...` Dòng chữ của Eve khẽ nhấp nháy rồi mờ dần, chuyển sang trạng thái ẩn sâu trong vùng nhớ đệm của máy tính "Cốc".

Nhưng sự yên bình ngắn ngủi đó lập tức bị phá vỡ.

Màn hình máy tính "Cốc" đột ngột chớp tắt liên tục, rồi chuyển sang một màu đỏ rực rỡ đầy đe dọa. Tiếng còi báo động ảo giác vang lên trực tiếp trong đầu Hải thông qua sóng não kiểm duyệt của thành phố.

Eve bất ngờ bộc phát năng lượng, hiển thị một dòng chữ cảnh báo khẩn cấp màu lam nhạt đè lên nền đỏ của hệ thống:

`CẢNH BÁO: Phát hiện dòng quét sóng não cưỡng bức mật độ cao của Cục Kiểm Duyệt. Sector 12, phân khu Tổ Ong đã bị khóa mục tiêu. Thời gian tiếp cận: 180 giây.`

Hải bật dậy, chiếc ghế gỗ đổ sập xuống sàn. Anh lao đến bên cửa sổ căn hộ 404, nhìn ra ngoài đường phố.

Dưới ánh sáng neon mờ ảo của Sector 12, những chiếc xe tuần tra bọc thép màu xám xịt của đội Thiết Giáp 12 đang rú còi inh ỏi, chặn đứng các ngả đường dẫn vào khu chung cư Tổ Ong. Trên bầu trời khói bụi, hàng chục chiếc drone tuần tra Kền Kền đang rọi những luồng ánh sáng quét màu đỏ rực rỡ thẳng vào các ô cửa sổ của tòa nhà, tìm kiếm bất kỳ dao động sóng não bất thường nào.

Ánh sáng đỏ rực rỡ của sóng quét bắt đầu bò lên bức tường bê tông nứt nẻ ngoài cửa sổ căn hộ 404, phản chiếu rõ mồn một trên đôi mắt to tròn, ngập tràn sự sợ hãi câm lặng của cô bé Vy.