Kim đồng hồ trên bảng điều khiển của chiếc taxi cũ nhích dần đến con số 09:15. Ngoài cửa kính, thành phố Nam Khánh hiện ra dưới màn sương mù ẩm ướt và những vệt mưa phùn lấm tấm bám vào kính xe. Lê Thanh Lịch ngồi ở hàng ghế sau, hai tay ôm chặt chiếc ba lô canvas màu xám vào lòng. Bên trong đó, tờ phiếu kết quả phân tích sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) nồng độ Formaldehyde 2500 ppm – bằng chứng khoa học đắt giá nhất mà cô và Trần Minh Quân đã thức trắng đêm để hoàn thành – đang nằm im lìm như một quả bom hẹn giờ.

Cơn sốt nhiễm trùng từ vết rách sâu ở lòng bàn tay phải bắt đầu bùng lên dữ dội hơn sau cuộc giằng co đẫm nước mắt với chị Nhã lúc sáng. Dưới lớp băng gạc y tế quấn vội, dòng máu tươi ấm nóng lại rỉ ra, thấm qua lớp vải gạc trắng muốt tạo thành một vệt đỏ sẫm rùng rợn. Lịch nén cơn đau thấu xương đang giật lên từng cơn theo nhịp tim, cô đưa bàn tay trái lên xoa nhẹ thái dương đang nóng bừng. Để giữ cho đầu óc tỉnh táo trước cuộc đối đầu sinh tử sắp tới tại Sở Giáo dục, cô đã đổ gần nửa chai dầu khuynh diệp lên hai bên vai áo. Mùi dầu khuynh diệp nồng hắc, ấm nóng bốc lên, tạm thời át đi mùi máu tươi và mùi hóa chất ngọt lợ của nghĩa trang Bình Hưng Hòa vẫn còn ám ảnh trong tâm trí cô.

“Lịch, em ổn chứ?” Luật sư Hoàng Văn Quyết ngồi bên cạnh khẽ hỏi, ánh mắt anh đầy lo âu khi nhìn thấy sắc mặt nhợt nhạt và bờ môi khô nứt của cô. Anh chỉnh lại cổ chiếc áo vest cũ sờn, tay vỗ nhẹ lên tập hồ sơ pháp lý dày cộp đặt trên đùi. “Cơn sốt có vẻ nặng hơn rồi. Nếu không chịu nổi, để anh xin hoãn buổi điều trần.”

“Không được hoãn, anh Quyết,” Lịch thều thào, giọng cô khàn đặc nhưng ánh mắt sau tròng kính cận gọng mảnh vẫn sáng quắc một vẻ kiên định đến lạnh lùng. “Bọn chúng cố tình dàn xếp buổi điều trần này vào đúng mười giờ sáng nay để đánh úp em trước khi bài báo của Hoàng Anh kịp xuất bản. Nếu hôm nay em không xuất hiện, Trần Uy sẽ lập tức ký quyết định tước chứng chỉ hành nghề dinh dưỡng của em dưới danh nghĩa vắng mặt không lý do. Lúc đó, chúng ta sẽ mất hoàn toàn tư cách chuyên môn để chất vấn chúng.”

Ngồi ở ghế phụ phía trước, chị Lê Thanh Nhã thỉnh thoảng lại ngoái đầu nhìn em gái, đôi mắt vẫn còn đỏ hoe và sưng húp vì khóc suốt đêm qua. Sự xuất hiện của luật sư Quyết và những lời giải thích pháp lý chặt chẽ của anh đã giúp người đàn bà buôn bán nhỏ ở chợ Bình Tân lấy lại được chút bình tĩnh, nhưng nỗi sợ hãi mơ hồ về khoản nợ hai tỷ đồng và sự trả thù của Bếp Việt vẫn khiến bả vai chị run lên nhè nhẹ mỗi khi chiếc xe đi qua những khúc cua dằn xóc.

Chiếc taxi rẽ vào cổng Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Khánh, dừng lại trước tòa nhà hành chính khang trang mang kiến trúc thuộc địa cũ. Lịch hít một hơi thật sâu mùi dầu khuynh diệp trên vai áo để ép cơn choáng váng lùi lại, cô dứt khoát mở cửa xe bước xuống.

Quyết đỡ lấy cánh tay trái của cô, dẫn chị Nhã đi về phía sảnh chính. Tại bàn lễ tân, một cán bộ hành chính lạnh lùng kiểm tra giấy mời rồi chỉ đường lên tầng ba. Chị Nhã được yêu cầu phải đợi ở hàng ghế hành lang bên ngoài. Trước khi bước qua cánh cửa gỗ nặng nề của Phòng họp phụ, Lịch xoay người lại, nắm chặt lấy bàn tay thô ráp của chị gái:

“Chị Nhã, tin em. Công lý không phải là thứ có thể mua bằng hai tỷ đồng tiền bẩn.”

Nhã nhìn vết máu rỉ ra trên băng gạc tay phải của em gái, nước mắt lại chực trào ra, chị khẽ gật đầu, ngồi sụp xuống hàng ghế chờ hành lang tối tăm.

***

Phòng họp phụ của Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Khánh là một không gian rộng khoảng sáu mươi mét vuông, được bao bọc bởi những bức tường ốp gỗ cách âm màu nâu sẫm dầy cộp. Hệ thống điều hòa trung tâm phả ra luồng hơi lạnh buốt, tạo nên một bầu không khí ngột ngạt và trang nghiêm đến đáng sợ. Chiếc máy phá sóng điện thoại đặt ở góc phòng đang nhấp nháy ánh đèn đỏ ti hí, vô hiệu hóa hoàn toàn mọi thiết bị liên lạc của những người bước vào.

Ngồi ở vị trí trung tâm của chiếc bàn họp hình bầu dục bằng gỗ gụ là Phó Giám đốc Sở Trần Uy. Gã mặc một bộ vest màu xanh đen phẳng phiu không một nếp nhăn, đeo chiếc kính gọng mảnh sang trọng, phong thái đĩnh đạc nhưng đôi mắt sau tròng kính lại lạnh lùng và thâm hiểm như một con rắn độc. Ngồi bên cạnh gã là Hiệu trưởng Trịnh Khắc Tuyên, gương mặt mập mạp nhễ nhại mồ hôi dầu nhưng ánh mắt lại lộ rõ vẻ đắc thắng, ngạo mạn. Ngoài ra còn có hai cán bộ thanh tra của phòng tổ chức cán bộ và một chuyên gia thực phẩm trung niên ngồi ghi biên bản.

Khi Lịch và luật sư Quyết bước vào, Trần Uy không thèm ngẩng đầu lên, gã chỉ khẽ gõ nhẹ ngón tay trỏ đeo chiếc nhẫn vàng xuống mặt bàn gỗ, giọng nói trầm ấm nhưng chứa đựng uy lực áp đặt tuyệt đối:

“Cô Lê Thanh Lịch, cô đã đến muộn năm phút. Ngồi xuống đi.”

Lịch bước đến phía đối diện, cô dứt khoát đặt chiếc ba lô canvas xuống ghế rồi ngồi thẳng lưng, mặc cho cơn đau từ lòng bàn tay phải đang hành hạ thể xác. Quyết ngồi xuống bên cạnh cô, nhanh chóng mở cặp da bày ra các văn bản pháp lý đối kháng.

Trần Uy hắng giọng, gã mở tập hồ sơ hành chính trước mặt, giọng nói lạnh lùng vang lên trong căn phòng cách âm hoàn toàn:

“Hôm nay, Sở Giáo dục tổ chức buổi điều trần kỷ luật nội bộ đối với cô Lê Thanh Lịch, chuyên viên dinh dưỡng thuộc phòng y tế trường Tiểu học Chu Văn An. Nội dung xem xét bao gồm hành vi vi phạm nghiêm trọng quy chế phát ngôn của ngành, tự ý lấy mẫu thực phẩm trái phép ra ngoài khuôn viên trường, và cố ý lan truyền các thông tin khoa học ngụy tạo gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của nhà trường và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp liên kết.”

Trần Uy dừng lại một nhịp, gã đẩy một tập văn bản có đóng dấu đỏ chói về phía Lịch:

“Trước khi cô đưa ra lời giải trình, tôi công bố biên bản kiểm định chính thức ngày 16 tháng 10 của Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm quận Bình Tân. Đoàn thanh tra liên ngành đã tiến hành lấy mẫu ngẫu nhiên tại bếp ăn trường Chu Văn An dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Kết quả kiểm nghiệm hóa học và vi sinh hoàn toàn đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia. Sự cố đau bụng của một vài học sinh lớp 2A được kết luận là do rối loạn tiêu hóa thời tiết và cơ địa dị ứng cá nhân.”

Hiệu trưởng Trịnh Khắc Tuyên lập tức nghiêng người về phía trước, gã nở một nụ cười giả tạo đầy cay độc, giọng nói hách dịch vang lên:

“Cô Lịch ạ, khoa học là phải nói bằng chứng từ của cơ quan có thẩm quyền. Biên bản của Chi cục đã rõ như ban ngày. Những mẫu thịt heo kho tàu mà cô tự ý bới từ thùng rác mang ra ngoài xét nghiệm định tính thô sơ hoàn toàn là bất hợp pháp, không có giá trị pháp lý và mang tính chất vu khống bôi nhọ doanh nghiệp Bếp Việt. Tôi yêu cầu cô lập tức nộp lại bằng cấp, chứng chỉ hành nghề dinh dưỡng, ký vào biên bản tự nguyện xin thôi việc và bồi thường thiệt hại danh dự cho nhà trường theo đúng quy định.”

Căn phòng rơi vào một khoảng lặng nghẹt thở. Trần Uy khẽ nhấp một ngụm trà nóng, ánh mắt gã lạnh lùng nhìn Lịch như thể cô đã là một kẻ bại trận dưới chân gã khổng lồ hành chính.

Lịch khẽ nhắm mắt lại trong hai giây để nén cơn choáng váng của cơn sốt đang bốc lên đầu. Khi cô mở mắt ra, thần thái của một nhà khoa học thực nghiệm liêm chính đã hoàn toàn làm chủ gương mặt nhợt nhạt của cô. Cô không hề nhìn vào tờ biên bản của Chi cục quận, đôi mắt cô khóa chặt vào gương mặt mập mạp của Tuyên, giọng nói khàn đặc nhưng đanh thép vang lên:

“Tôi xin phép được sử dụng phương pháp chất vấn chéo lâm sàng đối với biên bản kiểm định này, thưa Phó Giám đốc Sở.”

Trần Uy khẽ nhíu mày trước sự điềm tĩnh đáng sợ của cô, gã gật đầu nhẹ đầy ngạo mạn: “Cô cứ việc.”

Lịch đứng thẳng dậy, cô dùng bàn tay trái không bị thương chỉ thẳng vào tờ báo cáo của Chi cục quận:

“Theo biên bản này, đoàn thanh tra lấy mẫu lúc mười giờ sáng ngày 16 tháng 10. Nhưng thưa Hiệu trưởng Tuyên, ông có thể giải thích tại sao toàn bộ số thịt heo kho tàu ăn dở của ngày 15 tháng 10 – ngày xảy ra vụ ngộ độc hàng loạt của năm mươi học sinh lớp 2A – đã bị bếp trưởng Nguyễn Văn Sâm chỉ đạo nhân viên tiêu hủy sạch sẽ vào lúc mười ba giờ chiều cùng ngày? Mẫu thịt mà đoàn thanh tra lấy vào ngày 16 thực chất là lô thịt mới được nhập từ siêu thị Co.opmart về để đối phó, chứ hoàn toàn không phải là lô thịt heo tai xanh thối rữa được Bếp Việt giao lúc bốn giờ sáng ngày 15!”

“Cô... cô vu khống!” Tuyên đập bàn đứng phắt dậy, mặt gã đỏ gay vì giận dữ và hoảng sợ. “Nhà bếp luôn lưu mẫu đúng quy trình!”

“Đúng quy trình?” Lịch nở một nụ cười lạnh lùng, cô rút từ trong ba lô ra cuốn sổ tay ghi chép dịch tễ lâm sàng của mình, dõng dạc đọc lớn. “Theo nhật ký y tế của tôi, trong vòng bốn tiếng sau giờ ăn trưa ngày 15, có tổng cộng năm mươi học sinh lớp 2A xuất hiện triệu chứng nôn mửa dữ dội, co giật, da tím tái và mạch nhanh yếu. Đặc biệt, bé Minh Khang và bé Gia Bảo xuất hiện tình trạng vô niệu – triệu chứng lâm sàng điển hình của suy thận cấp tính do nhiễm độc hóa chất liều lượng cao. Nếu chỉ là 'rối loạn tiêu hóa thời tiết' như biên bản này kết luận, tại sao thời tiết lại chỉ chọn lọc đúng năm mươi đứa trẻ ăn món thịt heo kho tàu của Bếp Việt để đầu độc, mà bỏ qua toàn bộ những học sinh ăn chay hoặc tự mang cơm hộp?”

Căn phòng họp phụ im phăng phắc. Gã chuyên gia ghi biên bản ngừng gõ phím, ngơ ngác nhìn Lịch. Sự sắc sảo trong logic nhân quả lâm sàng của cô đã bóc trần hoàn toàn sự giả tạo của bản báo cáo hành chính.

Lịch không dừng lại, cô dứt khoát mở dây khóa ba lô, rút ra tờ phiếu kết quả phân tích HPLC nồng độ Formaldehyde 2500 ppm đặt thẳng lên mặt bàn gỗ trước mặt Trần Uy:

“Và đây là câu trả lời khoa học thép cho sự dối trá của các người. Đây là phiếu kết quả phân tích sắc ký lỏng hiệu năng cao được thực hiện tại phòng thí nghiệm trọng điểm của Đại học Y Dược Nam Khánh vào đêm qua. Mẫu thử được lấy trực tiếp từ mẫu nước tiểu của bệnh nhi Gia Bảo đang lọc máu tại khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Nam Khánh và mẫu thịt heo sống thu thập từ bãi rác trường Chu Văn An. Kết quả định lượng cho thấy nồng độ Formaldehyde tự do lên tới hai nghìn năm trăm phần triệu (2500 ppm) – vượt ngưỡng an toàn cho phép của Bộ Y tế gấp năm trăm lần! Đây không phải là ngộ độc thực phẩm thông thường, thưa ông Trần Uy. Đây là hành vi đầu độc người tiêu dùng có hệ thống!”

Trần Uy nhìn chằm chằm vào tờ phiếu kết quả HPLC dính một vệt máu tươi nhỏ rỉ ra từ bàn tay phải của Lịch. Gương mặt lạnh lùng của gã phó giám đốc sở thoáng qua một tia dao động cực mạnh. Gã nhận ra người đàn bà đơn độc đứng trước mặt gã không phải là một nhân viên y tế học đường nhút nhát dễ bị bắt nạt, mà là một chuyên gia độc chất học lâm sàng sở hữu thứ vũ khí khoa học tối tân nhất.

Tuy nhiên, sự thâm hiểm của một quan chức dạn dày sương gió nhanh chóng giúp Trần Uy lấy lại sự lạnh lùng. Gã khẽ đẩy tờ phiếu HPLC ra xa, tựa lưng vào ghế, nở một nụ cười nhạt nhẽo đầy tàn nhẫn:

“Phiếu kết quả HPLC của Đại học Y Dược? Rất ấn tượng, cô Lịch ạ. Nhưng cô quên một điều cốt lõi của quy chuẩn hành chính pháp lý. Cuộc xét nghiệm này được thực hiện ngoài giờ, không có quyết định trưng cầu giám định của cơ quan cảnh sát điều tra hoặc viện kiểm sát có thẩm quyền. Về mặt pháp lý, nó chỉ là một tài liệu nghiên cứu học thuật cá nhân không có giá trị định tội trước hội đồng kỷ luật của Sở. Chúng tôi chỉ công nhận và thực thi quyết định dựa trên văn bản đạt chuẩn của Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm quận – cơ quan quản lý nhà nước duy nhất có thẩm quyền tại địa bàn này.”

Trần Uy quay sang nhìn gã cán bộ phòng tổ chức cán bộ, ra hiệu bằng ánh mắt lạnh lùng:

“Trình quyết định kỷ luật ra đây.”

Gã cán bộ nhanh chóng đặt một văn bản đã được soạn thảo sẵn lên trước mặt Trần Uy. Trần Uy cầm chiếc bút máy gọng vàng lên, gã nhìn Lịch bằng ánh mắt thương hại của một kẻ nắm giữ quyền sinh quyền sát vĩ mô:

“Cô Lịch, sự ngoan cố của cô đã đi quá giới hạn. Hôm nay, tôi chính thức ký quyết định thu hồi chứng chỉ hành nghề dinh dưỡng lâm sàng học đường của cô, sa thải cô khỏi ngành giáo dục Nam Khánh và chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc của cô sang cơ quan công an quận để khởi tố về tội vu khống doanh nghiệp, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho công ty Bếp Việt theo tối hậu thư của luật sư Đạt.”

“Trần Uy! Ông dám ký sao?” Luật sư Quyết đập bàn đứng dậy, giọng anh run lên vì phẫn nộ. “Hành vi bưng bít thông tin và che chở cho doanh nghiệp bẩn của các người đã vi phạm nghiêm trọng Bộ luật Hình sự!”

“Tôi làm việc theo đúng quy trình hành chính, luật sư Quyết ạ,” Trần Uy lạnh lùng đáp trả, gã đặt ngòi bút máy xuống sát thềm chữ ký của văn bản kỷ luật. “Ở cái thành phố Nam Khánh này, quy trình hành chính của tôi mới là luật.”

Ngòi bút máy gọng vàng của Trần Uy từ từ hạ xuống, chuẩn bị đặt bút ký bản án tử hình sự nghiệp của Lê Thanh Lịch.

Đúng lúc ngòi bút chỉ còn cách tờ giấy trắng một milimét, một tiếng động lớn vang lên từ phía cửa phòng họp.

*RẦM!*

Cánh cửa gỗ nặng nề, cách âm hai lớp của phòng họp phụ bị đẩy mạnh ra hai bên, va đập vào vách tường tạo thành một tiếng động chát chúa như tiếng sét đánh ngang trời giữa căn phòng ngột ngạt.

Hai gã bảo vệ của Sở Giáo dục đứng ở cửa phòng, gương mặt tái mét, tay chân lóng ngóng không dám ngăn cản người đàn ông vừa bước vào.

Đó là một cụ già ngoài bảy mươi tuổi, dáng người gầy cao nhưng đĩnh đạc, mái tóc bạc trắng như cước được chải gọn gàng ra phía sau. Ông mặc một chiếc áo sơ mi sẫm màu giản dị, đeo chiếc kính lão gọng vàng cũ kỹ, phong thái nho nhã nhưng toát ra một uy lực tinh thần uy nghiêm đến mức khiến toàn bộ những người ngồi trong phòng họp phụ – kể cả Trần Uy – đều phải sững sờ đứng phắt dậy.

Giáo sư Phạm Minh Trí – cựu Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, ngọn hải đăng đạo đức của giới y học lâm sàng Việt Nam.

“Thầy Trí...” Lịch thốt lên, nước mắt cô suýt rơi vì xúc động khi nhìn thấy bóng dáng người thầy tinh thần xuất hiện giữa thời khắc nguy kịch nhất.

GS Trí bước vào phòng họp, tiếng bước chân của ông chậm rãi nhưng dứt khoát dội vào nền gạch men tĩnh lặng. Ông không hề nhìn đến Tuyên hay những cán bộ thanh tra đang run rẩy cúi đầu chào, đôi mắt nghiêm nghị của ông khóa chặt vào gương mặt đang tái dần của Trần Uy.

“Trần Uy,” GS Trí cất tiếng, giọng nói của ông trầm, ấm nhưng vang dội như tiếng chuông chùa thanh lọc mọi sự giả dối trong căn phòng tối tăm. “Cậu định dùng cái bút máy gọng vàng đó để ký bản án tước đi lương tâm của một nhà khoa học chân chính sao?”

Trần Uy vội vàng đặt bút máy xuống, gã lúng túng đẩy ghế bước ra ngoài, cúi đầu thấp giọng:

“Giáo sư Trí... sao thầy lại đến đây? Đây chỉ là một buổi điều trần kỷ luật nội bộ nhỏ của Sở, không phiền đến thầy...”

“Nếu tôi không đến, cái Sở Giáo dục này sẽ biến thành nơi che giấu cho những kẻ đầu độc thế hệ tương lai của đất nước!” GS Trí dõng dạc tuyên bố.

Ông bước đến sát bàn họp, dứt khoát đặt một tập hồ sơ dày cộp có bọc bìa da màu xanh đậm lên mặt bàn gỗ, ngay trên tờ biên bản kiểm định giả tạo của Chi cục quận Bình Tân. Trên trang bìa của tập hồ sơ, một con dấu niêm phong màu đỏ chói của Viện Pháp y Quốc gia và Bộ Y tế hiện ra rõ nét, uy nghiêm dưới ánh đèn tuýp.

“Cậu bảo kết quả HPLC của học trò tôi không có giá trị pháp lý vì thiếu trưng cầu giám định của cơ quan có thẩm quyền đúng không, Trần Uy?” GS Trí nhìn thẳng vào mắt Uy, ánh mắt ông như hai luồng điện sắc lẹm bóc trần sự hèn nhát của gã quan chức biến chất. “Vậy thì cậu nhìn cho kỹ vào đây. Đây là Bản kết luận giám định pháp y y tế độc lập, được thực hiện dưới sự trưng cầu giám định khẩn cấp của Cục An toàn Thực phẩm và Viện Pháp y Quốc gia trực thuộc Bộ Y tế. Chúng tôi đã tiến hành xét nghiệm đối chứng độc lập trên toàn bộ các mẫu sinh học của bệnh nhi tại khoa Nhi và mẫu thịt bẩn thu thập được. Kết quả hoàn toàn trùng khớp với phiếu phân tích HPLC của Lê Thanh Lịch: nồng độ Formaldehyde vượt ngưỡng cho phép năm trăm lần, gây hoại tử cầu thận cấp tính ở trẻ nhỏ.”

Trần Uy nhìn con dấu đỏ chói của Viện Pháp y Quốc gia trên bàn, gương mặt gã trong tích tắc xám ngoét như tro tàn, mồ hôi lạnh bắt đầu rỉ ra trên trán gã. Gã hiểu rất rõ ý nghĩa của con dấu này: vụ việc đã chính thức vượt tầm kiểm soát của hệ thống hành chính cấp tỉnh Nam Khánh mà gã đang bảo kê.

GS Trí đứng thẳng người, ông đặt bàn tay gầy guộc nhưng ấm áp lên bả vai đang run lên vì sốt của Lịch, rồi quay sang nhìn Trần Uy, dõng dạc tuyên bố từng chữ đanh thép:

“Hồ sơ này đã được gửi trực tiếp lên Bộ Y tế. Cuộc thanh tra đặc biệt cấp bộ sẽ bắt đầu từ ngày mai.”