Căn phòng y tế nằm ở cuối dãy hành lang tầng trệt của trường Tiểu học Chu Văn An luôn phảng phất một mùi cồn sát trùng nhạt hòa lẫn với mùi ẩm mốc đặc trưng của những mảng tường lâu năm chưa được sơn lại. Lê Thanh Lịch ngồi trước chiếc bàn gỗ ép đã bong tróc ở góc, ngón tay gầy gò kẹp chiếc bút bi xanh, cẩn thận đối chiếu từng con số trong cuốn sổ theo dõi dinh dưỡng bán trú. Tiếng quạt trần quay vù vù trên đầu không đủ xua đi cái nóng hầm hập của buổi trưa Nam Khánh vào mùa mưa. Cô khẽ đẩy gọng kính cận mảnh lên sống mũi, mắt dừng lại ở cột ghi chú lượng calo của khối lớp 2. Mọi thứ trên giấy tờ đều hoàn hảo đến mức giả tạo.

Tiếng bước chân nhỏ nhắn, ngập ngừng vang lên ngoài cửa hành lang. Lịch ngẩng đầu. Con gái cô, Lê Mai Chi, đang đứng đó, hai tay ôm lấy chiếc bụng nhỏ dưới lớp áo đồng phục học sinh hơi rộng. Gương mặt con bé gầy gò, làn da hơi xanh xao dưới ánh đèn tuýp né tránh ánh nhìn của mẹ.

"Mai Chi? Sao con không ở trên lớp ngủ trưa?" Lịch vội đứng dậy, bước nhanh về phía con gái, giọng đầy lo lắng.

Con bé khẽ mím môi, giọng nhỏ như muỗi kêu: "Mẹ ơi... bụng con hơi đau. Nhưng mẹ đừng nói với cô giáo nha, con không muốn làm phiền cô đâu."

Lịch đỡ con gái ngồi lên chiếc giường bệnh đơn trải ga trắng tinh, bàn tay cô áp nhẹ lên bụng con bé. Vùng bụng quanh rốn của Mai Chi hơi căng cứng. Cô khẽ ấn nhẹ, con bé lập tức nhăn mặt, khẽ rên lên một tiếng nhỏ. Trái tim Lịch thắt lại. Đây không phải lần đầu tiên trong tuần này Mai Chi xuống phòng y tế vì lý do đau bụng âm ỉ sau giờ ăn trưa.

"Trưa nay con ăn món gì?" Lịch nhẹ nhàng hỏi, mắt quan sát sắc mặt của con gái.

"Dạ... thịt kho tàu với canh rau cải. Nhưng miếng thịt dai lắm mẹ ạ, dai như cao su ấy, con nhai mãi không đứt nên lén nhè ra khăn giấy vứt đi. Các bạn trong lớp cũng bảo thịt hôm nay mùi hơi lạ, giống như mùi nước lau sàn ở nhà vệ sinh."

Mùi nước lau sàn? Câu nói ngây thơ của đứa trẻ bảy tuổi nhen nhóm một sự nghi ngờ lạnh sống lưng trong lòng Lịch. Là một chuyên gia dinh dưỡng học đường từng tốt nghiệp loại ưu chuyên ngành độc chất lâm sàng, cô hiểu rất rõ rằng thịt heo bình thường, dù có ôi thiu hay kho đậm vị đến đâu, cũng không bao giờ có mùi hóa chất hăng hắc như vậy. Trừ khi...

Lịch lấy cho con gái một ly nước ấm, dặn con nằm nghỉ ngơi trên giường y tế. Cô bước đến chiếc tủ kính đựng vật tư tiêu chuẩn của phòng y tế, lén lấy một ống nghiệm Falcon bằng nhựa dung tích 50ml bỏ vào túi áo blouse trắng. Đầu ngón tay cô khẽ chạm vào lớp nhựa lạnh ngắt của ống nghiệm, lòng thầm hạ quyết tâm. Cô phải tự mình kiểm tra khu bếp ăn.

Lịch bước ra khỏi phòng y tế, hướng về phía khu căng tin và nhà bếp bán trú nằm biệt lập ở dãy nhà phía sau trường. Tiếng ồn ào của hơn hai nghìn học sinh tiểu học đang lục tục chuẩn bị vào giờ ngủ trưa vang vọng từ các dãy hành lang cao tầng. Khi cô bước gần đến lối vào nhà bếp, mùi hơi nước nóng mang theo hương liệu nồng nặc của nước tương, ngũ vị hương và tỏi phi xộc thẳng vào mũi. Đó là một mùi hương quá nồng, nồng đến mức cố ý để che đậy một thứ gì đó bên dưới.

Lịch hít một hơi thật sâu. Khứu giác nhạy bén độc chất – khả năng thiên bẩm từng giúp cô hoàn thành xuất sắc các đề tài nghiên cứu ở trường đại học – bắt đầu hoạt động. Dưới lớp hương liệu ngọt lịm của đường thắng và mùi tỏi phi, có một luồng khí cực nhẹ, mỏng manh nhưng sắc lạnh, hăng hắc như kim châm đâm thẳng vào niêm mạc mũi của cô. Mùi formaldehyde.

Ký ức kinh hoàng của mười năm trước đột ngột dội về như một trận bão. Hình ảnh người cha quá cố, kỹ sư nông nghiệp Lê Văn Chính, nằm trên giường bệnh cấp cứu với gương mặt tím tái, nội tạng bị tàn phá vì ngộ độc hóa chất bảo quản lậu không rõ nguồn gốc. Cha cô đã ra đi trong sự đau đớn tột cùng chỉ vì lòng tin ngây thơ vào những kẻ buôn bán vô lương tâm. Lịch siết chặt nắm tay trong túi áo blouse, ống nghiệm Falcon khẽ chạm vào da thịt cô như một lời nhắc nhở đanh thép về y đức.

Cô bước qua cánh cửa lưới chống côn trùng của nhà bếp. Bên trong, hơi nóng tỏa ra từ những chiếc nồi inox công nghiệp khổng lồ làm không khí trở nên ngột ngạt. Sàn nhà lát gạch men loang lổ vết mỡ xám xịt, trơn trượt. Các nhân viên nhà bếp đang tất bật thu dọn khay ăn, tiếng inox va chạm loảng xoảng chói tai.

Ngay tại bàn chia suất ăn trung tâm, Bếp trưởng Nguyễn Sâm đang đứng khoanh tay giám sát. Gương mặt gã mập mạp, bóng dầu dính đầy mỡ bếp, chiếc tạp dề màu trắng loang lổ những vệt bẩn không rõ nguồn gốc. Thấy Lịch bước vào, đôi mắt hí ti hí của Sâm nheo lại đầy cảnh giác. Gã lập tức bước tới, chắn ngang tầm nhìn của cô hướng về phía những khay thịt kho còn thừa.

"Ủa, cô Lịch? Giờ này phòng y tế không có học sinh nào cần băng bó sao mà cô lại xuống đây kiểm tra vệ sinh?" Giọng Sâm khàn khàn, mang theo vẻ cợt nhả nhưng đầy tính phòng thủ.

Lịch giữ vẻ mặt điềm tĩnh, chỉ tay vào khay thịt kho tàu còn sót lại trên bàn: "Chào anh Sâm. Tôi xuống để kiểm tra mẫu lưu thực phẩm theo quy trình định kỳ hàng tuần. Ti tiện thể, tôi nghe một số học sinh lớp 2 phản ánh thịt kho trưa nay dai bất thường và có mùi lạ."

Gương mặt Sâm lập tức đanh lại, gã cười khẩy một tiếng đầy khinh bỉ: "Mùi lạ? Trẻ con đứa nào chẳng kén ăn. Thịt kho tàu tôi cho thắng đường đậm màu, bỏ nhiều ngũ vị hương nên mùi nó nồng hơn bình thường thôi. Cô là nhân viên y tế học đường, nhiệm vụ của cô là phát thuốc nhức đầu với dán băng cá nhân cho tụi nhỏ, chứ có phải chuyên gia ẩm thực đâu mà đánh giá mùi vị?"

"Anh Sâm, đây không phải là vấn đề mùi vị, mà là an toàn vệ sinh thực phẩm," Lịch kiên quyết bước lên một bước, cố gắng nhìn qua vai Sâm để tiếp cận khay thịt. "Thịt heo đạt chuẩn VietGAP như nhà trường cam kết không bao giờ dai cứng như cao su và có mùi hắc nhẹ của chất bảo quản hữu cơ. Tôi cần xem hóa đơn nhập thịt và biên bản giao nhận nguyên liệu sáng nay của Bếp Việt."

Nghe đến ba chữ "Bếp Việt", cơ mặt của Sâm khẽ giật nảy. Gã tiến sát lại gần Lịch, thân hình hộ pháp của gã tỏa ra mùi mồ hôi dầu và mùi mỡ hôi nồng nặc, tạo ra một áp lực vật lý đè nặng. Gã gằn giọng, nói nhỏ chỉ đủ cho hai người nghe:

"Tôi nói cho cô biết, cô Lịch ạ. Hóa đơn nhập hàng là tài liệu nội bộ của công ty Bếp Việt và ban giám hiệu. Cô không có thẩm quyền, cũng chẳng có tư cách gì để đòi xem sổ sách ở đây cả. Hiệu trưởng Tuyên đã ký duyệt mọi quy trình ở đây rồi. Cô biết điều thì về phòng y tế của cô mà ngồi máy lạnh cho mát, đừng có lo chuyện bao đồng rồi chuốc họa vào thân."

Lịch cảm nhận rõ sự đe dọa trong từng câu chữ của Sâm. Cô nhận ra rằng nếu cô làm rùm bén chuyện này lên ngay lập tức mà không có bằng chứng khoa học thực chứng trong tay, Sâm và đồng bọn sẽ lập tức tiêu hủy toàn bộ số thịt bẩn còn lại trong kho lạnh, và Hiệu trưởng Trịnh Khắc Tuyên sẽ dùng quyền lực hành chính để bóp nghẹt tiếng nói của cô ngay lập tức. Cô cần phải lùi lại để tìm kiếm cơ hội khác.

"Tôi hiểu rồi. Tôi sẽ báo cáo lại vấn đề phản ánh của học sinh với ban giám hiệu," Lịch khẽ cúi đầu, giả vờ nhún nhường để xoa dịu sự nghi ngờ của Sâm. Cô lùi lại vài bước, mắt lướt nhanh qua khu vực bồn rửa khay ăn và ghi nhận vị trí của những chiếc thùng rác thực phẩm lớn màu xanh lá cây đặt cạnh lối thoát hiểm phía sau nhà bếp.

"Biết thế là tốt. Đi thong thả, không tiễn!" Sâm hất hàm, quay lưng lại tiếp tục quát tháo nhân viên rửa chén.

Lịch bước nhanh ra khỏi nhà bếp, tim cô đập thình thịch trong lồng ngực. Sự nhún nhường vừa rồi chỉ là một chiến thuật trì hoãn. Cô biết mình chỉ có một khoảng thời gian cực kỳ ngắn ngủi trước khi toàn bộ thức ăn thừa của bữa trưa hôm nay bị nhà bếp đổ bỏ và xe rác đô thị đến chở đi tiêu hủy vào rạng sáng mai.

Trở về phòng y tế, Lịch thấy Mai Chi đã ngủ thiếp đi trên giường bệnh, hàng lông mi dài của con bé khẽ rung lên mỗi khi cơn đau bụng âm ỉ truyền đến. Nhìn gương mặt xanh xao của con gái, nỗi dằn vặt của một người mẹ hòa lẫn với trách nhiệm của một chuyên gia y tế học đường bùng lên thành một ngọn lửa quyết tâm không thể dập tắt. Cô không thể im lặng. Sự im lặng lúc này chính là sự đồng lõa với tội ác đầu độc hàng vạn trẻ em nghèo học bán trú tại ngôi trường này.

Lịch lấy chiếc kẹp y tế vô trùng bằng inox từ tủ dụng cụ, bọc cẩn thận trong một tờ khăn giấy sạch rồi giấu sâu vào túi áo blouse bên cạnh ống nghiệm Falcon. Cô kiên nhẫn đứng bên cửa sổ phòng y tế, hé mắt qua tấm rèm che để quan sát khu vực sân sau nhà bếp.

Đến gần 1 giờ trưa, giờ ngủ trưa của toàn trường bắt đầu, không gian xung quanh trở nên vắng lặng kỳ lạ dưới cái nắng gắt của buổi trưa. Lịch thấy bếp trưởng Sâm bước ra khỏi nhà bếp, gã châm một điếu thuốc lá, vừa hút vừa đi bộ về phía văn phòng hiệu bộ ở dãy nhà chính. Các nhân viên nhà bếp khác cũng lục tục kéo nhau ra khu nhà xe để nghỉ trưa. Đây là cơ hội duy nhất của cô.

Lịch nhẹ nhàng bước ra khỏi phòng y tế, khép hờ cửa để không làm thức giấc Mai Chi. Cô di chuyển nhanh nhẹn dọc theo bóng râm của bức tường hành lang tầng trệt, lách qua lối đi nhỏ phủ đầy cỏ dại phía sau phòng thể chất để tiếp cận khu vực bãi rác căng tin.

Mùi hôi thối của thức ăn thừa phân hủy dưới cái nắng nóng hầm hập bốc lên nồng nặc xung quanh ba chiếc thùng rác công nghiệp cỡ lớn. Lịch nhanh chóng tiếp cận chiếc thùng rác gần lối ra vào nhà bếp nhất. Cô đeo đôi găng tay y tế mỏng mang theo sẵn, tay cầm chiếc kẹp inox, nhẹ nhàng mở nắp thùng rác.

Bên trong đầy rẫy những khay cơm thừa, canh cặn dính mỡ xám xịt. Lịch dùng khứu giác nhạy bén để định vị. Cô gạt bỏ lớp rau cải úa bên trên, mắt cô sáng lên khi nhìn thấy một túi nilon màu đen bị xé rách một góc, bên trong chứa những miếng thịt heo kho tàu còn nguyên dạng bị học sinh bỏ lại.

Cô dùng kẹp y tế, cẩn thận gắp một mẩu thịt heo kho dai cứng, loang lổ mỡ xám từ khay ăn thừa bỏ vào ống nghiệm Falcon 50ml. Mùi hăng hắc của hóa chất formaldehyde bốc lên từ mẩu thịt trong không gian hẹp của ống nghiệm mạnh đến mức khiến mắt cô khẽ cay rát. Lịch nhanh chóng vặn chặt nắp ống nghiệm, bọc nó vào túi giữ nhiệt cá nhân rồi giấu sâu vào trong ngực áo blouse.

Nhưng ngay khi Lịch vừa đứng thẳng dậy và khép nắp thùng rác, cô không hề hay biết rằng ở góc tường phía trên lối đi hành lang, chiếc camera an ninh mái vòm màu đen của nhà trường đang khẽ xoay nhẹ, ống kính chĩa thẳng về phía bóng dáng cô dưới bãi rác. Trong căn phòng bảo vệ tối tăm ở cổng chính, Đội trưởng bảo vệ Trần Văn Bản đang ngồi gác chân lên bàn, mắt gã chăm chú nhìn vào màn hình giám sát hiển thị hình ảnh phòng y tế và khu vực sân sau. Đôi mắt ti hí của Bản nheo lại đầy ngờ vực khi thấy nhân viên y tế học đường đang lén lút bỏ một thứ gì đó vào người ngay tại bãi rác thực phẩm.